Elektrik Tesisat Projesi Çizimi İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Elektrik tesisat projesi için önce kimlik ve mülkiyet belgelerinizi hazırlamanız gerekir. Bunlara yapının mimari çizimleri, dağıtım şirketiyle ilgili abonelik veya bağlantı bilgileri ve tesiste kullanılacak cihazların yük listesi eklenir. Mevcut bir tesis için proje yaptırıyorsanız eski proje ile pano ve trafo bilgileri de istenir. Bu belgeler, tek hat ve kolon şemasındaki her kablo kesitinin ve şalter değerinin dayanağıdır. Eksik belgeyle çizilen proje sahayla uyuşmaz ve onay aşamasında geri döner.

Aşağıda belgeleri gruplar hâlinde anlattık. Her grubun projede neyi belirlediğini de açıkladık. Böylece mühendise neyi, neden verdiğinizi bilirsiniz.

Tek hat ve kolon şeması neden belgeye dayanır?

Tek hat şeması, enerjinin tesise girdiği noktadan son dağıtım panosuna kadar izlediği yolu tek çizgiyle gösterir. Kolon şeması ise bu yolun binadaki dikey dağılımını gösterir. Her kat panosuna giden besleme hattı bu şemada yer alır.

Bu çizimler Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği'ne göre hazırlanır. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin teknik kurallarına uygun olmaları gerekir. Elektrik çarpmasına karşı koruma tarafında TS HD 60364-4-41 esas alınır. Bu kuralların uygulanması için gerçek verilere ihtiyaç vardır. Bunlar tesisin gücü, besleme biçimi, mesafeler ve topraklama sistemidir. Bu verilerin kaynağı da sizden istenen belgelerdir.

1. Kimlik, mülkiyet ve yetki belgeleri

Proje, bir yapı ve bir mal sahibi ya da kullanıcı adına düzenlenir. Başvuru ve onay aşamasında genellikle şu bilgiler istenir:

• Tapu veya tapu bilgisi: Ada, parsel ve yapının adres kaydı.
• Kira sözleşmesi: Kullanıcı mal sahibi değilse gerekir.
• Vekâletname veya yetki yazısı: Başvuru başkası adına yapılıyorsa istenir.
• Şirket belgeleri: Tüzel kişilerde vergi bilgisi ve imza yetkisi.
• Yapı ruhsatı veya iskân bilgisi: Yeni yapılarda ya da tadilatta istenebilir.

Hangi belgenin zorunlu olduğu; dağıtım şirketine, belediyeye ve işin türüne göre değişir. Yeni abonelik, güç artırımı ya da yalnız iç tesisat yenilemesi farklı belgeler gerektirir. Baştan hepsini hazır tutmak zaman kazandırır.

2. Mimari çizimler ve vaziyet planı

Kolon şeması doğrudan binanın planına oturur. Bu yüzden mimari proje, elektrik projesinin altlığıdır. İstenen çizimler şunlardır:

• Kat planları: Mahallerin adı, ölçüsü ve kullanım amacı.
• Kesit görünüşleri: Kat yükseklikleri ve şaft konumları.
• Vaziyet planı: Bina girişi, sayaç yeri ve bağlantı noktasına mesafe.
• Varsa mekanik proje: Klima, pompa ve havalandırma yüklerinin yeri.

Çizimlerin DWG formatında olması işi hızlandırır. Mimari proje yoksa yapının ölçülü planı sahada çıkarılır. Mevcut binalarda bu iş için mevcut durum (as-built) rölöve çizimi gerekebilir.

3. Enerji bağlantısı ve abonelik bilgileri

Tek hat şemasının başlangıç noktası, tesisin şebekeye bağlandığı yerdir. Bu noktanın özellikleri bilinmeden ana şalter ve ana kablo seçilemez.

• Mevcut abone iseniz: Tesisat numarası, sözleşme gücü ve son faturanız.
• Yeni bağlantıda: Dağıtım şirketinin bağlantı görüşü veya bağlantı yazısı.
• Trafolu tesislerde: Trafo gücü, etiket bilgileri ve yüksek gerilim hücre düzeni.
• Jeneratör veya kesintisiz güç kaynağı varsa: Güç ve bağlantı biçimi.

Güç artırımı planlıyorsanız proje ile başvuru birlikte yürür. Bu süreç için BEDAŞ ve AYEDAŞ bağlantı ve güç artırımı sayfamıza bakabilirsiniz.

4. Yük listesi: projenin en kritik girdisi

Yük listesi, tesiste çalışacak her cihazın tablosudur. Her satırda cihazın gücü, faz sayısı ve yaklaşık yeri yazar. Konutta bu liste basittir. Fabrika, otel veya hastanede ise belirleyici belgedir.

Listede şunlar bulunmalıdır:

• Makine ve ekipmanlar: Etiket gücü, gerilimi, tek faz veya üç faz bilgisi.
• Motor yükleri: Yol verme biçimi (direkt, yıldız-üçgen, sürücü).
• Aydınlatma ve priz grupları: Mahal bazında yaklaşık güç.
• Gelecek planları: İleride eklenecek hat veya makineler.

Kablo kesiti, şalter değeri ve gerilim düşümü bu listeden hesaplanır. Liste yanlışsa çizim de yanlış olur. Hesap kısmını ayrıca yaptırmak isterseniz yük cetveli, gerilim düşümü ve kısa devre hesabı hizmetimiz bu işi karşılar.

5. Mevcut tesise ait kayıtlar

Var olan bir tesisin projesini yeniliyorsanız elinizdeki her kayıt işe yarar:

• Eski elektrik projesi: Onaylı nüsha veya taranmış kopya.
• Pano fotoğrafları: Kapaklar açık, etiketler okunur hâlde.
• Son periyodik kontrol raporları: Topraklama ve tesisat ölçüm sonuçları.
• Kablo güzergâhı bilgisi: Tava, şaft ve gömme hat yerleri.

Eski raporlardaki uygunsuzluklar, yeni projede hangi devrelerin değişmesi gerektiğini gösterir. Topraklama sonuçları da koruma seçimini doğrudan etkiler. Projesi hiç olmayan mevcut tesislerde ise proje artık yalnız bir abonelik belgesi değildir: Ek-III, periyodik kontrolde elektrik tesisat projesini arar ve projesi olmayan işverenden proje yaptırmasını bekler.

Belgeler toplandıktan sonra çizim nasıl ilerler?

Mühendis önce yük listesini mahallere dağıtır. Ardından panoları gruplar. Her pano için besleme hattı ve koruma elemanı seçilir. Bu seçimler tek hat şemasına işlenir. Binadaki dikey dağılım da kolon şemasıyla gösterilir.

Sonra gerilim düşümü ve kısa devre kontrolü yapılır. Gerekirse kesitler büyütülür. Proje, SMM imzasıyla Elektrik Mühendisleri Odası onayına sunulur. Onay süreci için elektrik projesi nasıl hazırlanır, EMO onayı nasıl alınır yazımızı okuyabilirsiniz.

Proje bedeli EMO asgari ücret tarifesi esas alınarak belirlenir. Kurulu güç, pano sayısı, yapı büyüklüğü ve konum bedeli etkiler. Kesin rakam, belgelerinizi inceledikten sonra hazırlanan teklifte yer alır.

Tek hat ve kolon şeması çiziminde çalışma şeklimiz

VEKTORX olarak ilk görüşmede size bu belgeleri kontrol listesi hâlinde gönderiyoruz. Eksik olanları sizinle birlikte tamamlıyoruz. Mimari çizim yoksa sahada ölçü alıyoruz. Panoları tek tek inceliyor ve yük listesini birlikte netleştiriyoruz. Tek hat ve kolon şemasını SMM imzalı, EMO onaylı olarak teslim ediyoruz. Belgelere ve teslim dosyalarına müşteri portalımızdan ulaşabilirsiniz. Hizmet ayrıntıları elektrik tesisat projesi: tek hat ve kolon şeması sayfamızda yer alıyor. Belgelerinizi hazırladıysanız teklif isteyin.