Gürültü Ölçümü (Ortam) ve Gürültü Haritası

Ortam gürültü ölçümü ve harita

Gürültü, işitme kaybının yanı sıra iletişimi ve dikkati bozarak kazaya yol açar. Ortam gürültü ölçümü, iş yerinin her alanındaki ses seviyesini standart yöntemle ölçer, gürültü haritasını çıkarır ve eylem değerlerini aşan bölgeleri belirler. Metal, tekstil, ahşap, plastik, gıda ve ambalaj tesisleri bu ölçümü yaptırır.

Bu sayfadaki ölçüm mahal odaklıdır: hangi bölgede, hangi makinenin yanında kaç desibel var sorusuna cevap verir. Çalışanın vardiya boyunca topladığı doz ise ayrı bir yöntemle, dozimetreyle ölçülür. İşitme koruma programı iki sonucu birlikte kullanır; harita "nerede", maruziyet ölçümü "kimde" sorusunu çözer.

Hangi mahallerde gerekir?

• Kompresör odaları, pres ve giyotin hatları, CNC ve taşlama bölümleri
• Dokuma ve iplik salonları, konfeksiyon kesimhaneleri
• Ahşap işleme: planya, şerit testere, kalınlık makinesi çevresi
• Ambalaj, şişeleme ve dolum hatları
• Jeneratör, pompa ve havalandırma santralleri; kazan daireleri
• Açık ofisler ve çağrı merkezleri (dikkat gerektiren işler için düşük seviye hedefi)

Dayanak

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analiz Yönetmeliği, TS EN ISO 9612 (iş yerinde gürültü maruziyetinin belirlenmesi), TS 2607 ISO 1996-2, TS EN 61672 (ses seviye ölçerler).

Ölçüm yöntemi

1. Ölçüm gününün başında ses seviye ölçer akustik kalibratörle doğrulanır; gün sonunda tekrarlanır. İki okuma arasındaki fark 0,5 dB'i aşarsa o günkü ölçümler geçersiz sayılır ve yenilenir.
2. Yerleşim planı üzerinde ölçüm gridi (örneğin 5 × 5 m hücreler) ve makine başı noktalar belirlenir; her sürekli çalışma istasyonu mutlaka dahil edilir. Üretim, normal çalışma koşullarında olmalıdır.
3. Mikrofon zeminden 1,2–1,55 m yükseklikte, yansıtıcı yüzeylerden en az 1 m uzakta ve tripod üzerinde konumlandırılır; rüzgarlık takılıdır.
4. Her noktada A ağırlıklı eşdeğer seviye (LAeq) ve tepe değeri (LCpeak) kaydedilir; kararlı gürültüde en az 5 dakika, çevrimsel işte en az bir tam çevrim.
5. Baskın gürültü kaynaklarında oktav bandı analizi alınır; kulak koruyucu seçimi ve mühendislik önlemi bu spektruma göre yapılır.
6. Sonuçlar plan üzerinde renk sınıflarıyla gürültü haritasına işlenir; 80 ve 85 dB(A) eş gürültü eğrileri çizilir, 85 üstü bölge "işitme koruyucu zorunlu" olarak işaretlenir.
7. Baskın kaynaklar ve olası teknik önlemler (kapatma, izolasyon, bakım) not edilir.

Ölçüm cihazı

IEC 61672 Sınıf 1 (tercihen) veya Sınıf 2 ses seviye ölçer; LAeq, LCpeak ve oktav bandı ölçebilen tip. Doğrulama için 94/114 dB, 1 kHz Sınıf 1 akustik kalibratör; köpük rüzgarlık, tripod ve şerit metre. Kalibrasyon öncesi/sonrası değerleri rapora yazılır.

Eylem ve sınır değerleri

Değerler Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik'ten alınmıştır.

Saha hazırlığı

• Yerleşim planı veya kroki ve makine listesi
• Tüm makinelerin olağan kapasitede çalıştığı bir üretim günü
• Bakımda ya da arızada olan makinelerin önceden bildirilmesi
• Mevcut kulak koruyucuların marka ve modeli (oktav verisiyle yeterlilik kontrolü için)
• Ölçüm ekibine eşlik edecek bir bölüm sorumlusu

Rapor içeriği

Ölçüm noktaları ve değerler tablosu, gürültü haritası, eylem değeri karşılaştırması, KKD zorunlu bölgeler ve levha yerleri, kaynak bazlı öneriler, cihaz ve kalibrasyon bilgileri, sonuç. Oktav bandı grafikleri ve üretim koşulu notu rapora eklenir.

Uygunsuzluk durumunda yapılacaklar

85 dB(A) üstü bölgeler haritada sınır çizgisiyle gösterilir; işveren bu çizgiyi sahada işaretler, uyarı levhası asar ve kulak koruyucu kullanımını zorunlu kılar. Kalıcı çözüm kaynaktadır: susturucu, kabin, titreşim izolasyonu, gevşemiş muhafazaların sıkılması veya bakım. Önlem sonrası ilgili bölge yeniden ölçülür.

Sık yapılan hatalar

• Öğle molasında ya da yarı kapasitede ölçüp "uygun" sonuç çıkarmak.
• Mikrofonu duvara, kolona veya ölçüm yapanın gövdesine yakın tutmak.
• Kalibratör kullanmadan ya da gün sonu doğrulamasını atlayarak ölçüm yapmak.
• Ekrandaki anlık değeri okuyup eşdeğer seviye (LAeq) kaydetmemek.

Fiyat

1.250 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Teklifi belirleyen başlıklar: grid nokta sayısı ve alan büyüklüğü, oktav bandı analizi istenen kaynak sayısı, haritalanacak kat/hol sayısı ve dozimetre ölçümünün aynı ziyarete eklenip eklenmemesi.

Teklif ve ilgili hizmetler

Tesis alanı ve çalışan sayısını teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Gürültü ölçümü (kişisel maruziyet), Titreşim ölçümü (el-kol), Toz ölçümü (ortam), Kompresör periyodik kontrolü.