Aydınlatma Ölçümü (Gündüz) ve Aydınlatma Raporu

Aydınlatma ölçümü

Yetersiz veya düzensiz aydınlatma; göz yorgunluğu, iş kazası ve hata oranı artışı demektir. Aydınlatma ölçümü, çalışma düzlemindeki aydınlatma şiddetini (lux) standart yöntemle ölçer ve iş türüne göre gereken değerle karşılaştırır. Fabrika hatları, depolar, ofisler, laboratuvarlar, mutfaklar ve okullar bu ölçümü yaptırır.

Ölçüm yalnız "yeterli mi" sorusuna cevap vermez; aydınlığın mahalde ne kadar dengeli dağıldığı, kaç armatürün yanmadığı ve gün ışığının katkısı da raporlanır. LED dönüşümü veya armatür ekleme kararını ölçülmüş veriyle verirsiniz.

Hangi mahallerde gerekir?

• Kalite kontrol masaları, hassas montaj ve elektronik üretim hatları
• Kesim, dikiş ve işaretleme yapılan tekstil atölyeleri
• Yüksek raflı depolar, forklift koridorları ve yükleme rampaları
• Ofisler, çağrı merkezleri ve derslikler
• Merdiven, koridor ve geçiş yolları gibi düşme riski taşıyan alanlar

Yeni bir tesise taşındıysanız, armatürleri yenilediyseniz ya da çalışanlar göz yorgunluğundan şikâyet ediyorsa ölçüm yenilenmelidir.

Dayanak

İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analiz Yönetmeliği, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, TS EN 12464-1 (iç mekân iş yerlerinin aydınlatılması) ve TS EN 12464-2 (dış mekân).

Ölçüm yöntemi

1. Yerleşim planı üzerinde çalışma alanları, iş türleri ve ölçüm düzlemi (masa 0,75 m, zemin, makine tezgahı) belirlenir.
2. Lambalar yakılır ve en az 20–30 dakika ısınması beklenir; deşarj ve floresan lambalar tam ışık akısına geç ulaşır. Arızalı armatürler not edilir.
3. Her mahal için oda endeksi hesaplanır: k = (a × b) / [hm × (a + b)]; a ve b mahal boyutları, hm armatür ile çalışma düzlemi arasındaki yüksekliktir. Endekse göre 9, 16, 25 veya 36 noktalık grid kurulur ve her hücrenin merkezinde ölçüm alınır.
4. Kalibrasyonlu lüksmetre ile her noktada çok nokta ölçüm; ortalama ve en düşük değer, düzgünlük oranı (Emin/Eort) hesaplanır. Sensör çalışma düzleminde yatay tutulur, üzerine gölge düşürülmez; forklift veya vinç geçerken okuma alınmaz.
5. Kamaşma kaynakları, armatür temizliği ve yanmayan lambalar, renk sıcaklığı ve yüzey yansıtıcılığı not edilir.
6. Gün ışığı katkısı (pencere yakınlığı, hava durumu, saat) kaydedilir; sonuç günün temsilî koşullarını yansıtmalıdır.
7. Sonuçlar TS EN 12464-1'deki iş türü sınır değerleriyle karşılaştırılır; yetersiz alanlar plan üzerinde işaretlenir.

Her nokta saha uygulamamızda kroki üzerinde numarasıyla kaydedilir.

Ölçüm cihazı

Ölçümde Sınıf B veya üstü, kosinüs düzeltmeli ve geçerli kalibrasyon sertifikalı lüksmetre kullanılır; ölçüm aralığı 0,1 ile 100.000 lux arasını kapsar. Mahal boyutları ve montaj yüksekliği lazer metreyle alınır. Lüksmetrenin sıfır kontrolü ve kalibrasyon etiketi her ölçüm gününün başında rapora yazılır.

Kabul kriterleri

TS EN 12464-1'den seçilmiş ortalama aydınlık düzeyi (Eort) değerleri:

Düzgünlük görev alanında en az 0,60, çevre alanda en az 0,40 olmalıdır. Her mahalin limiti, orada yapılan görsel işe göre seçilir; aynı holde farklı istasyonlar farklı limitlerle değerlendirilebilir.

Saha hazırlığı

• Mahal listesi ve her mahalde yapılan işin kısa tanımı
• Varsa yerleşim planı veya kroki (yoksa sahada çizilir)
• Ölçüm gününde olağan bir üretim düzeni; makineler ve armatürler normal konumda
• Yanmayan lambaların önceden değiştirilmesi ya da değiştirilmeyecekse listede belirtilmesi
• Perde, jaluzi ve kapıların her günkü konumunda bırakılması

Rapor içeriği

Ölçüm planı ve nokta listesi, alan bazlı ortalama/minimum lux ve düzgünlük, sınır değer karşılaştırması, uygunsuz alanlar ve armatür/yerleşim önerileri, cihaz ve kalibrasyon bilgileri, sonuç. Rapor risk değerlendirmesine ek olarak İSG dosyasına girer.

Uygunsuzluk durumunda yapılacaklar

Limitin altında kalan mahaller için öneriler somut yazılır: armatür temizliği ve lamba değişimi, armatür sayısı veya gücünün artırılması, tezgah üstü yerel aydınlatma, açık renkli yüzeylerle yansıtıcılığın yükseltilmesi. Düzeltme yapıldıktan sonra yalnız uygunsuz mahallerde tekrar ölçüm yapılır ve rapor güncellenir.

Sık yapılan hatalar

• Lambalar ısınmadan ölçüme başlamak; değerler olduğundan düşük çıkar.
• Sensörün üzerine eğilmek veya koyu giysiyle gölge yapmak.
• Mahalin ortasından tek nokta okuyup tüm alana genellemek.
• Güneşli bir öğle vaktinde alınan değeri gece vardiyası için geçerli saymak.

Fiyat

250 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Teklif tutarını belirleyen etkenler: mahal ve ölçüm noktası sayısı, toplam alan büyüklüğü, gece ölçümünün aynı pakete dahil olup olmaması, tesisin konumu ve diğer iş hijyeni ölçümleriyle aynı ziyarette planlanıp planlanmadığı.

Teklif ve ilgili hizmetler

Alan ve çalışma türlerini teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Aydınlatma ölçümü (gece) ve acil aydınlatma, Termal konfor ölçümü, Gürültü ölçümü, Aydınlatma ve kuvvet tesisatı projesi.