Titreşim Ölçümü (El-Kol — HAV)

El-kol titreşimi ölçümü

Taşlama, kesme, darbeli matkap, kırıcı, somun sıkma ve zımpara makineleri her gün saatlerce ele titreşim iletir. El-kol titreşimi ölçümü, her aletin gerçek kullanımındaki titreşim büyüklüğünü ölçer; kullanım süresiyle birleştirerek günlük maruziyeti hesaplar ve hangi aletlerin, ne kadar süreyle kullanılabileceğini gösterir.

Üretici kataloğundaki titreşim değeri laboratuvar koşulunda alınmıştır; körelmiş bir disk, balanssız bir uç veya sert malzeme bu değeri katlar. Bu yüzden ölçüm sizin aletinizle, sizin iş parçanız üzerinde ve aleti her gün kullanan çalışanın elinde yapılır.

Hangi aletlerde ve işlerde gerekir?

• Avuç taşlama, büyük taşlama ve kesme makineleri (metal atölyesi, inşaat)
• Darbeli somun sıkma ve havalı tornavidalar (otomotiv servis, montaj hattı)
• Kırıcı, delici ve beton vibratörü (şantiye, yıkım)
• Döküm temizleme kalemleri ve iğneli raspalar (dökümhane)
• Orbital zımpara ve polisaj makineleri (mobilya, boya)
• Motorlu testere, çim biçme ve çalı makineleri (peyzaj, belediye)

Dayanak

Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analiz Yönetmeliği, TS EN ISO 5349-1/-2 (el-kol titreşiminin ölçülmesi ve değerlendirilmesi).

Ölçüm yöntemi

1. Alet envanteri, kullanıcılar ve günlük kullanım süreleri belirlenir (gözlem ve çalışan beyanı). Fiili tetik süresi kronometreyle örneklenir; beyan edilen süre çoğu zaman gerçeğin üstündedir.
2. Üç eksenli ivmeölçer adaptörle elin kavradığı tutamağa, ele mümkün olan en yakın noktaya sabitlenir; eksen yönleri standarda göre hizalanır. İki elle kullanılan alette her iki tutamaktan ölçüm alınır, yüksek olan esas alınır.
3. Operatör olağan işini yaparken (gerçek malzeme üzerinde, gerçek uç veya diskle) her ölçüm en az 1 dakika ve en az 3 tekrar yapılır; uç körlüğü ve disk balanssızlığı not edilir. Farklı uç/disk tipleri ayrı ölçülür.
4. Bileşke değer hesaplanır: ahv = √(x² + y² + z²). Günlük maruziyet A(8) = ahv × √(T/8); T fiili temas süresidir. Birden fazla alet kullanan çalışan için kısmi değerler karesel toplanır.
5. Eylem ve sınır değerlerle karşılaştırılır; alet bazında izin verilen günlük kullanım süreleri hesaplanır.

Örnek: taşlamada ahv = 4,8 m/s² ölçülmüş ve fiili temas 2 saat ise A(8) = 4,8 × 0,5 = 2,4 m/s²; eylem değerinin hemen altındadır. Aynı alet 3 saat kullanılırsa eşik aşılır.

Ölçüm cihazı

ISO 8041'e uygun, üç eksenli ve Wh ağırlıklama uygulayan insan titreşimi analizörü; tutamağa sabitlenen el adaptörü veya kelepçe tipi ivmeölçer; temas süresi için kronometre. Her ölçüm gününde kalibratörle doğrulama yapılır.

Eylem ve sınır değerleri

Saha hazırlığı

• Titreşimli el aletlerinin listesi: marka, tip, kullanılan uç ve disk çeşitleri
• Her aleti kullanan çalışanlar ve tahmini günlük kullanım süreleri
• Ölçüm günü olağan iş parçası ve olağan iş temposu; alet için yeni disk takılmaması
• Mevcut eldiven ve bakım kayıtlarının (balans, uç değişimi) hazır bulunması

Rapor içeriği

Alet ve kullanıcı listesi, ölçüm koşulları, ahv değerleri, A(8) sonuçları, izin verilen günlük süreler, eylem-sınır karşılaştırması, alet değişimi ve bakım önerileri, cihaz ve kalibrasyon bilgileri, sonuç. Uç durumu ve ölçülen fiili temas süreleri her alet satırında ayrıca yer alır.

Uygunsuzluk durumunda yapılacaklar

Eylem değeri aşılan aletlerde öncelik sırası: düşük titreşimli modele geçiş, keskin uç ve balanslı disk kullanımı, dönüşümlü çalışma ile temas süresinin kısaltılması, sağlık gözetimi ve çalışan bilgilendirmesi. Sınır değer aşımında o aletle çalışma derhal sınırlandırılır. Yeni alet alındığında doğrulama ölçümü yapılır.

Sık yapılan hatalar

• Aleti boşta çalıştırıp malzemeye temas etmeden ölçmek.
• Ölçüm günü yeni disk takıp her günkü körelmiş uçla çalışmayı göz ardı etmek.
• Tetik süresini "vardiya boyu" sayıp A(8)'i olduğundan yüksek, ya da beyana güvenip olduğundan düşük hesaplamak.
• Tek tutamaktan ölçüp diğer eli değerlendirmemek.

Fiyat

1.250 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Teklif; ölçülecek alet sayısına, her alet için uç/disk çeşitliliğine, kullanıcı sayısına ve tüm vücut titreşimi ölçümüyle aynı günde planlanıp planlanmadığına göre hazırlanır.

Teklif ve ilgili hizmetler

Alet türleri ve sayısını teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Titreşim ölçümü (tüm vücut), Gürültü ölçümü (kişisel maruziyet), Tezgah periyodik kontrolü, Toz ölçümü (kişisel maruziyet).