Aydınlatma Ölçümü (Gece) ve Acil Aydınlatma Kontrolü

Gece aydınlatma ve acil aydınlatma kontrolü

Gece vardiyası olan tesislerde çalışanların gördüğü ışık, gündüz ölçümündeki değerlerden çok farklıdır. Acil aydınlatma ise elektrik kesildiğinde kaçış yollarını görünür kılmak zorundadır ve çoğu zaman tükenmiş akülerle beklemektedir. Bu hizmet iki ölçümü birleştirir: yalnız yapay aydınlatma ile gece lux ölçümü ve acil aydınlatma sisteminin seviye-süre testi.

Gündüz raporu olan bir tesiste gece ölçümünü atlamak, vardiyanın yarısını hiç değerlendirmemek anlamına gelir. Pencereden gelen ışık kesildiğinde depo koridorları ve dış sahalar çoğu zaman limitin altına düşer; acil aydınlatma akülerinin ne kadar dayandığı ise ancak gerçek kesinti testiyle anlaşılır.

Hangi tesisler için gerekir?

• Üç vardiya çalışan fabrikalar ve gece sevkiyat yapan lojistik depoları
• Otel, hastane, yurt ve huzurevi gibi gece dolu olan binalar
• AVM, kapalı otopark ve sinema gibi gün ışığı almayan hacimler
• Avlu, yükleme alanı ve tesis içi yolların gece kullanıldığı sahalar
• Yangın denetimi veya sigorta ekspertizi öncesinde acil aydınlatma kaydı isteyen işletmeler

Dayanak

İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analiz Yönetmeliği, TS EN 12464-1, TS EN 1838 (acil aydınlatma), TS EN 50172 (acil kaçış aydınlatma sistemleri), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik.

Ölçüm yöntemi

1. Gece vardiyasında, doğal ışık olmadan çalışma alanlarında grid yöntemiyle lux ölçümü; gündüz ölçümüyle aynı noktalar kullanılır ve iki sonuç yan yana raporlanır.
2. Dış saha noktaları da ölçülür: avlu, yükleme alanı ve tesis içi yollar; açık alan geçişleri işin türüne göre değerlendirilir.
3. Acil aydınlatma envanteri: armatür tipleri (sürekli, kesintide devreye giren, merkezi akülü), konumları ve yönlendirme işaretleri.
4. Bina sorumlusuyla planlanarak şebeke bölge bölge kesilir; kesintide devreye giren armatürlerin en geç 5 saniye içinde yandığı gözlenir.
5. Kaçış koridoru merkez hattında zemin seviyesinde, çıkış kapılarında, yangın söndürücü ve pano önlerinde lux ölçümü; 60. dakikada aynı noktalar tekrar ölçülerek anma süresinin korunduğu doğrulanır.
6. Yönlendirme armatürleri: her noktadan bir sonraki işaretin görülebilmesi, piktogramın doğru yönü göstermesi, iç aydınlatmasının çalışması.
7. Test sonunda şebeke verilir, akülerin şarja geçtiği doğrulanır; çalışmayan kitler listelenir. Aylık ve yıllık test kayıt defteri incelenir.

Ölçüm cihazı

Acil aydınlatma seviyeleri 1 lux'ün altındaki değerleri okumayı gerektirdiğinden 0,01 lux çözünürlüklü düşük seviye lüksmetre kullanılır; gündüz ölçümündeki standart cihaz bu iş için yetersiz kalır. Süre testi kronometreyle, devreye girme gözlemi armatür başında yapılır.

Kabul kriterleri

Saha hazırlığı

• Gece vardiyasının saatleri ve ölçüm için uygun bir gün
• Şebekeyi bölge bölge kesebilecek bir elektrikçi veya bina teknik sorumlusu
• Kesintiden etkilenecek sunucu, soğutucu ve üretim ekipmanının önceden belirlenmesi
• Acil aydınlatma armatür listesi ve varsa aylık/yıllık test defteri
• Akülerin testten önce en az bir gündür kesintisiz şarjda olması

Rapor içeriği

Gece ölçüm tablosu ve uygunsuz alanlar, acil aydınlatma envanteri ve test sonuçları (seviye, süre, arızalı armatürler), yönlendirme işareti bulguları, plan üzerinde işaretleme, öneriler ve sonuç. Acil aydınlatma için 0. ve 60. dakika değerleri ayrı sütunlarda verilir; gündüz ölçümü varsa karşılaştırma tablosu eklenir.

Uygunsuzluk durumunda yapılacaklar

Süre testini geçemeyen kitlerde çoğunlukla akü ömrünü doldurmuştur; akü veya kit değişimi önerilir. Seviyenin düşük kaldığı koridorlara ek armatür, görülmeyen yönlendirme işaretleri için konum değişikliği raporda plan üzerinde gösterilir. Düzeltmelerin ardından yalnız ilgili bölgede tekrar test yapılır ve rapor güncellenir.

Sık yapılan hatalar

• Acil aydınlatma testini gündüz yapıp 1 lux'lük seviyeyi gün ışığı altında "ölçmek".
• Kısa bir anahtar testiyle yetinip 60 dakikalık süre testini hiç yapmamak.
• Test sonrası akülerin şarja girdiğini kontrol etmemek; bir sonraki kesintide kitler boş kalır.
• Yönlendirme işaretlerini yalnız "yanıyor mu" diye kontrol edip yön ve görünürlüğü atlamak.

Fiyat

300 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Teklif; ölçülecek alanın büyüklüğüne, acil aydınlatma armatürü sayısına, gece çalışma saatlerine ve dış saha noktalarının kapsama dahil olup olmamasına göre hazırlanır. Gündüz ölçümüyle birlikte planlandığında aynı grid kullanıldığı için toplam süre kısalır.

Teklif ve ilgili hizmetler

Vardiya düzeninizi ve armatür sayısını teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Aydınlatma ölçümü (gündüz), Yangın algılama ve ihbar sistemi kontrolü, Elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü, Duman tahliye ve basınçlandırma kontrolü.