Yük Cetveli, Gerilim Düşümü ve Kısa Devre Hesabı Hizmeti

Hesap raporu tesisin güvenli sınırlarını belirler

Yük cetveli, gerilim düşümü ve kısa devre hesabı, bir elektrik tesisatının doğru boyutlandırıldığını sayılarla kanıtlayan üç temel hesaptır. Yük cetveli kurulu ve talep gücü verir; gerilim düşümü hesabı her hattın kesitinin mesafe ve yük için yeterli olduğunu gösterir; kısa devre hesabı ise panolardaki şalterlerin beklenen arıza akımını kesebileceğini doğrular. Üçü birlikte, projenin ve sahadaki uygulamanın mühendislik dayanağını oluşturur.

Hesapsız seçilen bir kesit çoğu zaman gözle fark edilmez; hat ısınır, motor zor kalkar, uzak noktalardaki armatürler titrer. Kesme kapasitesi yetersiz bir şalter ise kısa devrede açmak yerine kaynayabilir. Bu hesaplar söz konusu riskleri tesis kurulmadan, ya da mevcut tesiste arıza büyümeden ortaya koyar.

Yeni proje hazırlayan yatırımcılar, güç artırımı ya da makine ilavesi yapan işletmeler, pano üreticileri ve projesi hesap eksiği nedeniyle geri dönen elektrik yüklenicileri bu hizmeti ister.

Mevzuat ve standart: IEC 60909 ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Kısa devre akımları IEC 60909'a göre hesaplanır. Standart, şebeke empedansı, trafo kısa devre gerilimi, kablo empedansları ve motor katkısı üzerinden başlangıç simetrik kısa devre akımını ve darbe akımını hesaplama yöntemini tanımlar. Kablo kesitleri, aşırı akım koruması ve izin verilen gerilim düşümü Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine göre değerlendirilir; yönetmelik aydınlatma ve kuvvet devreleri için ayrı sınırlar koyar. Yük cetveli düzeni ve talep faktörleri ise Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği'nin aradığı hesap raporu biçiminde sunulur. Rapor, SMM belgeli elektrik mühendisi tarafından imzalanır ve proje dosyasının parçası olarak EMO mesleki denetimine girer.

Hesap yöntemi

1. Veri toplama: yük listesi, tek hat şeması, trafo etiketi veya dağıtım şirketi bağlantı bilgisi, kablo uzunlukları alınır; mevcut tesiste bunlar sahada ölçülür.
2. Yük cetveli: her pano için yükler gruplanır, talep faktörleri uygulanır, kurulu ve talep gücü ile ana şalter akımı belirlenir.
3. Gerilim düşümü: her hattın yükü, uzunluğu ve kesiti üzerinden düşüm hesaplanır; sınırı aşan hatlar işaretlenir ve kesit önerisi yazılır.
4. Kısa devre: besleme noktasından başlayarak her pano için IEC 60909'a göre kısa devre akımları hesaplanır; şalter kesme kapasiteleri ve kablo termal dayanımı kontrol edilir.
5. Rapor: hesap tabloları, varsayımlar ve seçim önerileri mühendis imzalı PDF rapor olarak portal.vektorx.com hesabınıza yüklenir.

Raporda neler bulunur, uygunsuz çıkan hatlar için ne yapılır?

Raporda yük cetveli tablosu, pano bazında talep gücü, hat hat gerilim düşümü tablosu, pano bazında kısa devre akımları ve şalter kapasite karşılaştırması yer alır. Sınırı aşan her hat ve kapasitesi yetersiz her şalter ayrı listelenir, yanına düzeltme önerisi yazılır: kesit büyütme, pano taşıma, şalter değişimi ya da yük bölme. Düzeltme kararı işletmeye aittir; proje revizyonu gerekirse ilgili pafta güncellenir.

Hesap hizmeti fiyatı

7.500 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyatı etkileyen etkenler:

• Pano ve hat sayısı: hesaplanacak devre adedi arttıkça iş hacmi büyür.
• Besleme yapısı: trafo, jeneratör ve UPS gibi birden fazla kaynak kısa devre modelini genişletir.
• Veri durumu: tek hat şeması ve kablo uzunlukları hazırsa saha ölçümü gerekmez.
• Rapor kapsamı: yalnızca hesap mı, yoksa proje paftalarıyla birlikte EMO sunumu mu istendiği.

Teklif ve ilgili hizmetler

Yük listenizi ve tek hat şemanızı iletmeniz hâlinde hesap kapsamı belirlenerek yazılı teklif gönderilir: Teklif talebi. Bu hesaplar çoğunlukla tek hat ve kolon şeması projesiyle birlikte hazırlanır; güç artırımında BEDAŞ / AYEDAŞ bağlantı projelendirmesi için temel oluşturur. Mevcut tesiste pano sıcaklıklarını görmek için termal kamera pano kontrolü ile birleştirilebilir.