Transpalet kontrolü neden atlanmamalı?
Transpalet her depoda, her üretim hattında vardır ve çoğu zaman bakım listesine girmez. Kırılan bir tekerlek, çatlak çatal veya kaçıran hidrolik, bir ton yükün aniden inmesi ve ayak ezilmesi demektir. Periyodik kontrol, bu küçük ekipmanı da iş ekipmanı olarak değerlendirir ve belgeler.
Hizmet kapsamı: manuel (el) transpaletler, akülü transpaletler, makaslı yükseltmeli transpaletler ve tartılı modeller.
Mevzuat ve standart
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.2, transpaleti kaldırma ve iletme ekipmanı olarak yılda bir kontrole tabi tutar. Muayene TS EN ISO 3691-5 (yaya kumandalı yük taşıma araçları) ve imalatçı talimatına göre yapılır.
Yük testinin kuralı Ek-III 2.2'den gelir: her yıl işletme kapasitesiyle (belirlenmemişse etiketteki kaldırma kapasitesiyle) test yapılır; üç yılda bir, önemli onarım sonrasında ya da önceki tam test belgesi yoksa statik ve dinamik tam test uygulanır. Statik test katsayısı akülü modellerde 1,25, elle işletilen (manuel) modellerde 1,5; dinamik test katsayısı 1,1'dir.
Kontrol adımları
- Kapasite etiketi ve kimlik bilgileri alınır; önceki kontrol etiketi incelenir.
- Çatallar: bükülme, çatlak, topuk aşınması ve uçlardaki kaynak dikişleri gözle ve ölçüyle kontrol edilir.
- Tekerlekler ve makaralar: aşınma, düz bölge (flat spot), yatak boşluğu, çatal ucu makaralarının serbest dönmesi.
- Hidrolik: pompa ve silindirde sızıntı, kaldırma strok sayısı, indirme valfi hassasiyeti; anma yüküyle yük tutma (drift) ölçümü.
- Çeki kolu: kaldırma-nötr-indirme konumları, kol yayı, kilit ve tutamak.
- Akülü modellerde: fren (emniyet kolu/ters yön), hız kumandası, acil stop, akü bağlantıları ve şarj soketi, korna ve uyarı ışıkları.
- Yük testi: anma yüküyle kaldırma ve taşıma; 1,25 × beyan yükü ile statik tutma (manuel modellerde 1,5 ×).
- Sonuç etiketi yapıştırılır.
Kabul ölçütleri
| Parametre | Sınır değer |
|---|---|
| Statik test (tam yükseklikte 10 dk) | Sarkma ≤ %5 kaldırma yüksekliği (tipik ≤ 10 mm); kalıcı deformasyon yok |
| Çatal uçları yükseklik farkı | ≤ %3 × çatal uzunluğu |
| İndirme valfi | Kademeli, kontrollü iniş; ani düşme yok |
| Çatal ve şasi | Çatlak ve kalıcı eğilme yok |
| Akülüde fren ve acil stop | Kol bırakılınca durma; göbek butonu çalışır |
Saha uygulamasındaki kontrol maddeleri
Her transpalet için şu maddeler tek tek işaretlenir ve uygun olmayanlar fotoğraflanır: önceki rapordaki uygunsuzluklar giderilmiş; bilgi ve kapasite etiketi okunaklı; bakım kayıtları mevcut; uyarı işaretleri var; kaldırma, indirme ve akülüde yürüyüş kumandaları bırakılınca duruyor; piston ve valfte yağ kaçağı yok; çatallarda deformasyon ve kaynak izi yok; çatallar paralel; tekerlekler ve muhafazaları sağlam, serbest dönüyor; cıvata ve pimler sıkı; aşırı yük valfi çalışıyor; çeki kolu bırakılınca kendiliğinden dik konuma geliyor; ayak ezilmesine karşı tekerlek muhafazası var; makaslı modellerde zincir ve bağlantılar ayarlı. Etiket okunamıyorsa gövdedeki döküm numaraları ve varsa kullanım kılavuzu fotoğraflanır; kapasitesi belgelenemeyen ekipman uygun sonuç alamaz.
Kontrol günü için hazırlık
- Transpalet listesi (konum, tip, kapasite); akülülerde şarj dolu
- Test yükü: en büyük kapasitenin 1,5 katına kadar paletli yük; kantar, dinamometre ya da belgeli ağırlık
- Testler için düz ve boş bir zemin alanı
- Bakım kayıtları ve önceki rapor
- Ekipmanı kullanan bir çalışanın bulunması
Rapor içeriği
Transpalet envanteri (konum, tip, kapasite, seri no), muayene kontrol listesi, yük tutma ve yük testi sonuçları, fotoğraflı uygunsuzluk listesi, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi. Çok sayıda ekipmanı olan işletmelere tek rapor içinde ekipman bazlı tablo düzenlenir.
Uygunsuz ekipman kırmızı etiketle kullanım dışı bırakılır; onarım sonrası yalnız ilgili maddeler ve gerekiyorsa yük testi tekrarlanarak rapor güncellenir. Kapasite etiketi olmayan transpalete, imalatçı belgesi ya da ölçüye dayalı kapasite tespiti yapılmadan uygun sonuç verilmez.
Sık görülen uygunsuzluklar
- Kapasite etiketi silinmiş ya da hiç yok
- Çatal ucu eğilmiş; uçlar arasında seviye farkı
- Poliüretan teker kaplaması kopmuş, yatakta boşluk
- İndirme mandalı yükü aniden düşürüyor (valf arızası)
- Pompa keçesinden yağ kaçağı; yük 10 dakikada sınırın üstünde iniyor
- Çeki kolu yayı kırık; kol dik konuma dönmüyor
- Akülü modelde göbek butonu ya da fren devre dışı
Fiyat
350 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.
Fiyatı belirleyen etkenler: transpalet sayısı, manuel/akülü ayrımı, tesis lokasyonu ve aynı ziyarette yapılacak forklift ve istif makinesi kontrolleri. Filo kontrollerinde adet indirimi uygulanır.
Teklif ve ilgili hizmetler
Depo ekipman listenizi teklif formu aracılığıyla iletmeniz hâlinde tüm ekipmanlar tek programda planlanır. İlgili kontroller: Forklift periyodik kontrolü, İstif makinesi (stacker) kontrolü, Raf sistemleri kontrolü.
Transpalet Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?
Tabletteki 16 maddelik Transpalet Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:
- Kritik Hidrolik piston, kumanda valfi ve bağlantılarda yağ kaçağı yok.
- Kritik Çatallarda deformasyon, çatlak veya kaynak izi yok.
- Kritik Akülü tiplerde fren, acil durdurma (ters yön/göbek butonu) ve korna çalışıyor.
- Kritik Çatal topuk aşınması %10'u aşmıyor (ölçüldüyse).
- Bilgi etiketi ve kapasite etiketi mevcut ve okunaklı.
- Kaldırma, indirme ve (akülüde) yürüyüş kumandaları doğru çalışıyor; bırakılınca hareket duruyor.
- Çatallar birbirine paralel; uç yükseklik farkı çatal uzunluğunun %3'ünü aşmıyor.
- Yük ve yönlendirme tekerlekleri ile muhafazaları sağlam; tekerlekler serbest dönüyor.
- Bağlantı civataları ve pimler tam ve sıkı; boşluk yok.
- Aşırı yük koruma valfi (varsa) çalışıyor.
Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.
Transpalet Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar
Transpalet Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25.04.2013 / 28628), EK-III 2.2 (kaldırma ve iletme ekipmanları). EK-III (periyodik kontroller) 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikle yenilendi.
- TS EN ISO 3691-5: Endüstriyel kamyonlar — güvenlik — yaya kumandalı kamyonlar (transpalet)
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Manuel transpalet için periyodik kontrol gerekli mi?
Evet. Transpalet, yükü kaldırıp taşıyan bir iş ekipmanıdır ve Ek-III 2.2 kapsamında yılda bir kontrol edilir; manuel veya akülü olması bu zorunluluğu değiştirmez.
Transpalet kontrolü ne kadar sürer?
Bir transpaletin muayenesi ve yük testi yaklaşık 15–20 dakika sürer; depolardaki çok sayıdaki transpalet tek ziyarette tamamlanır.
Hidrolik yük tutma nasıl test edilir?
Transpalet anma yüküyle kaldırılmış konumda bekletilir ve belirli sürede inme miktarı ölçülür; aşırı inme pompa contası veya indirme valfinde kaçak olduğunu gösterir.
Transpalet yük testinde ne kadar yük kullanılır?
Yıllık testte işletme kapasitesi (belirlenmemişse etiket kapasitesi) kullanılır; üç yılda bir yapılan tam testte statik yük akülüde kapasitenin 1,25, manuelde 1,5 katı, dinamik yük 1,1 katıdır. Test yükü kantar, dinamometre ya da belgeli ağırlıkla doğrulanır.
Kapasite etiketi olmayan transpalet kontrol edilebilir mi?
Etiket yoksa gövdedeki döküm numaraları, kullanım kılavuzu ya da fatura üzerinden kapasite belgelenir; belgelenemiyorsa ekipmana uygun sonuç verilmez ve imalatçıdan kapasite belgesi istenir.
Transpalet kontrolünde neler incelenir?
Çatallar ve kaynak bağlantıları, hidrolik pompa ve kaçırma, tekerlekler ve rulmanlar, kumanda kolu, akülülerde fren, acil durdurma ve akü bağlantıları incelenir.
Akülü transpalette ek olarak neye bakılır?
Kumanda kolunun bırakınca durdurması, karın (geri itme) emniyeti, fren, korna ve akü-şarj bağlantıları test edilir.
Transpalet kontrolü forklift kontrolüyle aynı gün yapılabilir mi?
Evet. Depo ekipmanları genellikle aynı ziyarette sırayla kontrol edilir ve her ekipman için ayrı bölüm içeren tek bir rapor hazırlanabilir.
Tekerleği aşınmış transpalet kullanılabilir mi?
Aşırı aşınmış veya kırık tekerlek manevrayı zorlaştırır ve yükün devrilmesine yol açabilir; değiştirilmesi rapora yazılır, güvenliği etkileyecek düzeydeyse kullanılmaması önerilir.
Kontrol sonrası transpalete etiket takılır mı?
Uygun bulunan ekipmanlar kontrol tarihini gösteren etiketle işaretlenebilir; böylece depo içinde hangi transpaletin kontrol edildiği kolayca görülür.