Yangın pompa istasyonu kontrolü
Sprinkler ve hidrant sistemlerinin kalbi pompa istasyonudur: jokey pompa, elektrikli ana pompa ve dizel yedek pompa. Yangında saniyeler içinde, şebeke elektriği olmadan, tam debide çalışmaları gerekir. Periyodik kontrol; otomatik başlatmayı, performans eğrisini, dizel motoru ve kontrol panolarını test eder.
Dayanak
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, TS EN 12845 (sabit yangın söndürme sistemleri — otomatik sprinkler), NFPA 20/25 (uygulamada referans), İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III.
Üç noktalı performans testi ve kabul değerleri
| Test noktası | Kabul değeri |
|---|---|
| Churn (0 debi, kapalı vana) | Basma basıncı ≤ beyan basıncının %140'ı |
| %100 beyan debisi | Basınç ≥ beyan basıncı (eğri toleransı içinde) |
| %150 beyan debisi | Basınç ≥ beyan basıncının %65'i |
| Eğrinin yıllara göre düşüşü | ≤ %5 |
| Otomatik başlatma | Ayar basıncında (ölçüm ± 0,2 bar); dizelde ikinci akü grubundan deneme |
Her noktada emiş ve basma basıncı, debi, devir ve motor akımı (dizelde sıcaklık ve yağ basıncı) kaydedilir. Devir beyan değerinden farklıysa sonuçlar afinite kurallarıyla beyan devrine düzeltilir. Üç nokta önceki yılların eğrisiyle karşılaştırılır; %5'ten fazla düşüş çark aşınması, çek valf ya da emiş süzgeci tıkanıklığı araştırmasını başlatır.
Kontrol adımları
- İstasyon kimliği (pompa tipleri, debi-basınç plakaları, motor güçleri), haftalık test defteri ve bakım kayıtları alınır.
- Gözle kontrol: emme ve basma hatları, vanaların açık ve kilitli olması, gösterge ve manometreler, salmastra kaçakları, yakıt tankı seviyesi ve havalandırma, pompa odası ısıtma ve havalandırma.
- Otomatik başlatma: basınç düşümüyle jokey, ana ve dizel pompanın sırayla devreye girmesi; başlatma basınçları ve süreleri; durdurmanın yalnız elle yapılması.
- Performans testi: sıfır debi (kapalı vana), anma debisi ve %150 anma debisi noktalarında basınç-debi ölçümü; eğri ve plaka karşılaştırması; motor akımı ve devir.
- Dizel motor: aküler ve şarj, başlatma denemeleri (altı denemeye kadar otomatik), soğutma, egzoz, yağ ve yakıt, hız regülatörü, alarm ve arıza göstergeleri.
- Kontrol panoları: alarm ve arıza çıkışları, uzaktan izleme, faz koruması, acil çalıştırma.
- Sonuç ve öneriler kaydedilir.
Test güvenliği ve otomatik konuma dönüş
Test suyu yüksek enerjilidir; hortum ve test başlıkları sabitlenmeden akış açılmaz, suyun tahliye yönünde kimse bulunmaz. Dizel motor egzozu dışarı atılıyor olmalı, çalışan pompanın kaplin muhafazası takılı kalmalıdır. Test bittiğinde vanalar normal konuma alınır, paneller OTOMATİK'e getirilir ve jokey pompayla sistem basınçlandırılıp kaçak kontrolü yapılır. Bu son adım atlanırsa tesis, ekip ayrıldıktan sonra korumasız kalır; raporda bu doğrulama ayrı bir satır olarak yer alır.
Haftalık testte işletme neye bakmalı?
Haftalık çalıştırma, yıllık testin yerini tutmaz ama arızayı erken yakalar. Kontrol defterine şunlar işlenir: vanalar kilitli-açık, emişte pozitif basınç, salmastra damlaması olağan sınırda; yakıt tankı en az üçte iki dolu, akü gerilimleri ve şarj redresörleri normal, blok ısıtıcısı çalışıyor; panel OTOMATİK konumda, arıza ışığı yok, "pompa çalıştı" ve "otomatikten çıkarıldı" sinyalleri santrale düşüyor. Yıllık kontrolde bu defter incelenir ve eksik haftalar raporda belirtilir.
Test günü için hazırlık
- Pompa plakaları (beyan debi-basınç, devir, motor gücü) ve önceki yılların test eğrileri
- Test hattı, akış ölçer ya da test başlıkları; test suyunun gideceği yer
- Haftalık test defteri ve bakım kayıtları
- Dizel yakıt seviyesi ve egzoz çıkışı; pompa odasına erişim
- Test süresince sprinkler ve hidrant sisteminin kısa süreli geçişleri için işletmeye duyuru
Rapor içeriği
Pompa istasyonu kimliği, başlatma basınçları ve süreleri, performans test tablosu ve eğrisi, dizel motor ve akü değerlendirmesi, pano testleri, haftalık test kayıtlarının değerlendirmesi, fotoğraflar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.
Ana pompanın otomatik başlamaması, dizelin altı denemede çalışmaması ya da %150 noktasında basıncın sınırın altına inmesi kritik uygunsuzluktur; sahada sözlü, aynı gün yazılı bildirilir. Pano ayarı, akü ya da yakıt gibi hızlı giderilebilir bulgular için servis listesi verilir ve düzeltme sonrası ilgili test tekrarlanır.
Sık görülen uygunsuzluklar
- Panel manuelde unutulmuş; otomatik başlatma devre dışı
- Dizel aküleri zayıf, redresör arızalı; yakıt tankı yarıdan az
- Basınç şalteri ayarları kaymış; jokey sürekli çalışıyor
- Kesme vanaları kilitsiz, biri kısmen kapalı
- Test hattı ya da akış ölçer yok; performans testi yapılamıyor
- Egzoz pompa odasına veriliyor; oda havalandırması yetersiz
- Eğri geçen yıla göre %5'ten fazla düşmüş
Fiyat
1.250 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.
Fiyat; pompa sayısı ve tipine, test hattı veya akış ölçer imkânına ve lokasyona göre belirlenir.
Teklif ve ilgili hizmetler
Pompa tiplerini ve plaka değerlerini teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Sprinkler tesisatı kontrolü, Yangın su deposu kontrolü, Yangın hidrantı kontrolü.
Yangın Pompa İstasyonu Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?
Tabletteki 12 maddelik Yangın Pompa İstasyonu Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:
- Kritik Pompa etiketi (Qn, Pn, devir, güç) okunur.
- Kritik Kapalı vana (churn) basıncı nominalin %140'ını aşmıyor; sistem bileşenleri bu basınca dayanıklı.
- Kritik %100 debide basınç nominal değeri sağlıyor (≥ %95).
- Kritik %150 debide basınç nominalin en az %65'i.
- Kritik Emiş basıncı pozitif; kavitasyon belirtisi (gürültü/titreşim) yok.
- Kritik Basınç anahtarları (jokey/asıl/yedek) sıralı ve doğru basınçlarda devreye giriyor.
- Kritik Test suyu güvenli yere tahliye edildi; test sonrası sistem normal konuma alındı (vanalar açık, panolar otomatikte).
- Üretici pompa eğrisi / kabul test raporu mevcut.
- Önceki yıllık performans testi raporu mevcut; sonuçlarla karşılaştırıldı (düşüş ≤ %5).
- Motor akımı %150 noktasında anma akımının %115'ini (servis faktörü) aşmıyor; devir nominalde.
Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.
Yangın Pompa İstasyonu Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar
Yangın Pompa İstasyonu Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 19.12.2007 / 26735): yangın pompaları.
- TS EN 12845: Sabit yangın söndürme sistemleri — otomatik sprinkler sistemleri: tasarım, tesis ve bakım
- NFPA 25: Su bazlı yangın söndürme sistemlerinin muayene, test ve bakımı (uluslararası)
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Performans testi nasıl yapılır?
Pompa, test hattı veya akış ölçerle sıfır debi, anma debisi ve %150 anma debisi noktalarında çalıştırılır; basınç ve debi okunarak eğri çıkarılır ve plaka değerleriyle karşılaştırılır. Anma debisinin %150'sinde basınç, anma basıncının en az %65'i olmalıdır.
Haftalık test kimin sorumluluğunda?
TS EN 12845 ve NFPA 25, haftalık çalıştırma testini işletmenin yapmasını ister (elektrikli pompa en az 10 dakika, dizel en az 30 dakika). Yıllık performans testi ve raporu ise yetkili kuruluşça yapılır; kontrolde haftalık test kayıtları incelenir.
Dizel pompanın aküsü neden kritik?
Dizel yangın pompası yangında şebeke elektriği kesilmişken çalışmak zorundadır; aküler ve şarj ünitesi arızalıysa pompa hiç başlamaz. Kontrolde akü gerilimi, yük altında davranışı ve şarj redresörü test edilir.
Yangın pompası testi sırasında tesis korumasız kalır mı?
Test boyunca pompalar çalışır ve sistem basınç altındadır; yalnız test hattı vanaları açılır. Test bitiminde vanaların normal konuma, panellerin OTOMATİK'e alındığı ve jokeyle basıncın tamamlandığı raporda ayrıca doğrulanır.
Yangın pompası performansı düşmüşse ne yapılır?
Önceki yıl eğrisine göre %5'ten fazla düşüşte çark aşınması, çek valf ve emiş süzgeci tıkanıklığı araştırılır; servis sonrası üç noktalı test tekrarlanır ve yeni eğri rapora eklenir.
Pompa istasyonunda neler kontrol edilir?
Elektrikli, dizel ve jokey pompaların devreye girme basınçları, kumanda panoları, emme ve basma vanaları, test hattı, dizel pompanın yakıtı, akü ve soğutma sistemi kontrol edilir.
Jokey pompanın görevi nedir?
Jokey pompa sistemdeki küçük basınç kayıplarını karşılayarak ana pompaların gereksiz çalışmasını önler; sık çalışıyorsa tesisatta kaçak olduğuna işaret eder.
Pompa panosunun otomatik konumda olması neden önemli?
El konumunda veya kapalı bırakılan pano yangında pompanın kendiliğinden çalışmasını engeller; kontrolde panoların otomatik konumda olduğu ve alarm sinyallerinin izlendiği doğrulanır.
Pompa odası nasıl olmalı?
Pompa odası donmaya karşı korunmalı, havalandırılmalı, aydınlatılmalı ve kolay erişilebilir olmalıdır; dizel pompa egzozunun güvenli tahliyesi de değerlendirilir.
Raporda hangi ölçümler yer alır?
Devreye girme basınçları, test hattından ölçülen debi ve basınç değerleri, dizel pompanın çalışma süresi ve gözlemler ile uygunsuzluklar ve öneriler yer alır.