Sprinkler (Yağmurlama) Tesisatı Periyodik Kontrolü

Sprinkler tesisatı kontrolü nedir, neden yıllık yapılır?

Sprinkler (yağmurlama) tesisatı periyodik kontrolü, binanızdaki otomatik yağmurlama sisteminin alarm vanalarının, akış anahtarlarının, kesme vanalarının, boru ağının, başlıklarının ve su beslemesinin bir yangın anında suyu doğru yere doğru yoğunlukta verebileceğini testlerle doğrulayan yıllık muayenedir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik sistemin sürekli işler tutulmasını ister; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III ise yangın tesisatı ve boru tesisatını yılda bir kontrol ettirir.

Yağmurlama sistemi binadaki en güvenilir söndürme aracıdır; ancak yalnızca kesme vanası açıksa, alarm vanası sıkışmamışsa ve başlıklar örtülmemişse. Sahada en sık gördüğümüz üç sorun şudur: tadilat sırasında kapatılıp açılması unutulan zon vanası, boya yapılırken boyanan başlıklar ve tavana kadar yükseltilen istif. Üçü de sistemi sessizce devre dışı bırakır.

Hizmet verilen tesisler: depo ve lojistik merkezleri, fabrikalar, AVM'ler, oteller, hastaneler, otoparklar ve bu tesislerin yangın güvenliğini izleyen OSGB'ler.

TS EN 12845 ne öngörür?

TS EN 12845, sabit yağmurlama sistemlerinin tasarım, montaj ve bakım standardıdır. Bakım bölümü, kullanıcıya haftalık (basınç göstergeleri, su seviyesi, alarm vanası ve gong testi), üç aylık (başlıklar, boru ve askılar, su beslemesi, kesme vanaları), yıllık ve daha uzun aralıklı görevler yükler. Yıllık periyodik kontrolde bu görevlerin yapılıp yapılmadığı kayıtlardan izlenir; kritik testler ise yerinde tekrarlanır.

Standart ayrıca sistemin tehlike sınıfına (düşük, orta, yüksek tehlike; üretim veya depolama) göre tasarım yoğunluğu ve etki alanı tanımlar. Kontrolde mevcut kullanımın hâlâ projedeki tehlike sınıfı içinde kalıp kalmadığı da değerlendirilir.

Saha testleri adım adım

Belge kontrolü: yangın projesi, hidrolik hesap, zon şeması ve bakım kayıtları incelenir.
Vana istasyonu: ıslak ve kuru alarm vanaları, gong ve basınç anahtarı testi, kesme vanalarının açık ve izlemeli olduğunun doğrulanması, basınç göstergelerinin okunması.
Akış testi: her zonun test-drenaj hattından su akıtılarak akış anahtarının alarm paneline sinyal verme süresi ölçülür.
Boru ağı ve başlıklar: zon zon dolaşılarak boyalı, korozyonlu, deforme ya da örtülmüş başlıklar, eksik askılar, kaçaklar ve depolama mesafesi kontrol edilir.
Su beslemesi: pompa ve depo bağlantısı, şehir şebekesi varsa basıncı okunur.
Kayıt: her vana, zon ve uygunsuz başlık VEKTORX saha uygulamasında fotoğraf ve konumla anında kaydedilir.

Rapor ve uygunsuzluk yönetimi

Elektronik imzalı PDF raporda vana istasyonu test sonuçları, zon bazında akış anahtarı süreleri, başlık uygunsuzluk listesi ve fotoğrafları, su beslemesi değerleri, tehlike sınıfı değerlendirmesi ve bir sonraki kontrol tarihi yer alır; rapor portal.vektorx.com hesabınıza yüklenir.

Uygunsuzluklar önem sırasına göre listelenir: kapalı kesme vanası ve çalışmayan alarm vanası acil, örtülü başlıklar ve eksik askılar planlı olarak giderilmelidir. Düzeltme sonrası yalnızca o zonlar yeniden test edilir.

Sprinkler kontrol fiyatı

2.500 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyatı etkileyen etkenler:

Set ve zon sayısı: her alarm vanası istasyonu ve bağlı zon ayrı test gerektirir.
Alan büyüklüğü ve istif yüksekliği: başlık kontrolü için gezilecek alan ve yüksekte çalışma ihtiyacı.
Lokasyon: İstanbul dışında ulaşım ve konaklama.
Kapsam: pompa istasyonu ve su deposu kontrolüyle birlikte planlandığında toplam bedel düşer.

Teklif ve ilgili hizmetler

Zon sayısını ve tesis bilgilerini teklif formu aracılığıyla iletmeniz hâlinde yazılı teklif kısa sürede hazırlanır. Sprinklerle birlikte neredeyse her zaman yangın pompa istasyonu kontrolü ve yangın su deposu kontrolü istenir; depolarda raf periyodik kontrolü de aynı ziyarette yapılabilir.

Yağmurlama (Sprinkler) Tesisatı Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?

Tabletteki 20 maddelik Yağmurlama (Sprinkler) Tesisatı Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:

Kritik Onaylı yağmurlama projesi ve hidrolik hesaplar mevcut.
Kritik Mevcut sistem proje ile örtüşüyor; koruma alanları kapsayıcılığı ve başlık tipleri projeye uygun.
Kritik Zon tanımlamaları yapılmış; her zonda izlenebilir hat kesme vanası, akış anahtarı, test ve drenaj vanası mevcut.
Kritik Islak/kuru alarm vana seti, geciktirme hücresi ve su motorlu gong mevcut ve fonksiyonel.
Kritik Püskürtme başlıkları altında söndürmeyi engelleyecek depolama yok (≥ 0,5 m; yüksek depoda ≥ 1 m mesafe).
Kritik Püskürtme grupları ve başlıkların durumu uygun: hasarlı, boyalı, korozyonlu, darbe almış başlık yok; montaj şekli ve tipi uygun.
Kritik Başlık başına düşen azami koruma alanı sağlanıyor; asma tavan üstü/yükseltilmiş döşeme altı > 0,8 m boşluklar ve kablo galerileri korunmuş.
Kritik Hat kesme vanaları açık ve izleme anahtarlı; vana konumları etiketli.
İşletme rutin kontrol kayıtları (haftalık vana/basınç, yıllık test) tutuluyor.
Alarm vanası giriş/çıkış manometreleri aynı değeri (veya çıkış biraz düşük) gösteriyor; yıllık test vanası testi yapılmış.

Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.

Yağmurlama (Sprinkler) Tesisatı Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar

Yağmurlama (Sprinkler) Tesisatı Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 19.12.2007 / 26735): otomatik sprinkler sistemleri.
TS EN 12845: Sabit yangın söndürme sistemleri — otomatik sprinkler sistemleri: tasarım, tesis ve bakım

Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.

Bütün yönetmelikler ve standartlar

Sık sorulan sorular

Sprinkler sistemi kontrolü zorunlu mu, hangi mevzuata dayanır?

Zorunludur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yağmurlama sistemi bulunan binalarda sistemin işler durumda tutulmasını bina sorumlusuna yükler; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III ise yangın tesisatını, boru tesisatını ve motopompları yılda bir kontrol edilecek tesisatlar arasında sayar. Teknik test yöntemleri TS EN 12845'ten alınır.

Sprinkler kontrolünde sistem boşaltılır mı, üretim durur mu?

Hayır. Alarm vanası testi, akış anahtarı testi ve test-drenaj hattından su akıtma işlemleri sistem basınç altındayken yapılır ve yalnızca test hattından kontrollü su boşaltılır. Alarm sireni ve itfaiye ihbar bağlantısı test süresince bilgilendirilerek yönetilir; üretim ya da işletme durmaz.

Sprinkler başlıkları kaç yılda bir değiştirilir?

Sabit bir değişim yılı yerine durum esas alınır: boyanmış, korozyona uğramış, deforme olmuş, sızdıran ya da malzeme istifiyle örtülmüş başlıklar değiştirilir. TS EN 12845, belirli yaş ve tipteki başlıklardan numune alınarak test ettirilmesini de öngörür; raporda hangi zonda kaç başlığın yenilenmesi gerektiği listelenir.

Depo raflarını yükselttik, sprinkler sistemi hâlâ yeterli mi?

Büyük ihtimalle hayır. TS EN 12845'te tasarım yoğunluğu, depolanan malzemenin cinsine ve istif yüksekliğine göre belirlenen tehlike sınıfına bağlıdır. İstif yüksekliği ya da ürün cinsi değiştiğinde mevcut sistemin bu yeni sınıfı karşılayıp karşılamadığı raporda ayrıca değerlendirilir; gerekirse raf içi sprinkler ya da yoğunluk artışı önerilir.

Sprinkler kontrolünde neler incelenir?

Kontrol vana istasyonu ve alarm vanası, akış anahtarları, basınç göstergeleri, sprinkler başlıklarının durumu ve engellenmeleri, boru askıları ve pompa-depo bağlantısı incelenir; alarm testi yapılır.

Alarm vanası testi nasıl yapılır?

Test vanası açılarak bir sprinkler başlığının açılması simüle edilir; alarm gongunun çalması, akış anahtarının yangın paneline sinyal göndermesi ve pompanın devreye girmesi kontrol edilir.

Sprinkler başlığının önünde malzeme olması sorun mu?

Evet. Başlığın altında ve çevresinde yeterli boşluk yoksa su dağılımı engellenir; tavana kadar istiflenen malzeme en sık görülen uygunsuzluklardandır ve rapora yazılır.

Boyanmış sprinkler başlığı kullanılabilir mi?

Hayır. Boya, toz veya korozyon başlığın açılma sıcaklığını ve su dağılımını bozar; boyanmış veya hasarlı başlıkların aynı tip ve sıcaklık değerindekiyle değiştirilmesi gerekir.

Kontrol vanaları neden kilitli tutulmalı?

Kapalı unutulan bir kontrol vanası yangın anında sistemi işlevsiz bırakır; vanaların açık konumda kilitli ve izlenir olması kontrolde doğrulanır.

Rapor itfaiye denetiminde kullanılır mı?

Evet. Yangın tesisatının periyodik kontrol raporu itfaiye ve sigorta denetimlerinde istenir; rapor kontrol edilen bölümleri, test sonuçlarını ve uygunsuzlukları içerir.