Gevşeyen bir klemens, aşırı yüklenen bir kablo veya dengesiz bir faz, arıza vermeden önce ısınır. Termal kamera bu ısınmayı görünür kılar; böylece kapak açılıp dokunmadan, üretim durmadan sorun bulunur. Elektrik kaynaklı pano yangınlarının çoğu, aylar öncesinden termal kamerayla tespit edilebilecek bağlantı problemlerinden çıkar.
Sonuç, hangi panoda hangi klemense ne zaman müdahale edileceğini öncelik sırasıyla verir; bakım ekibi planlı duruşu buna göre kurar.
Ne zaman faydalıdır?
- Yıllık bakım planında, tercihen tesisin en yüklü olduğu dönemde
- Sigorta/yangın denetimi öncesinde
- Yeni devreye alınan panolarda
- Sık sigorta atması, kablo kokusu veya renk değişimi gibi belirtilerde
Hangi tesislerde ve hangi panolarda?
Ana dağıtım panoları, kompanzasyon panoları, motor kontrol merkezleri, UPS panoları, kat panoları, trafo alçak gerilim çıkışları ve bara kanalı ek noktaları taranır. Fabrika, AVM, hastane, veri merkezi, otel ve lojistik deposu gibi sürekli yük taşıyan her tesis için uygundur; kompanzasyon kondansatörleri ve sürücü panoları en sık bulgu veren noktalardır.
Uygulama yöntemi
- Ölçüm, tesis en az %40 yükteyken ve yük en az 30 dakikadır sürüyorken planlanır.
- Her panoda faz akımları pens ampermetreyle ölçülüp kaydedilir; ΔT değerlendirmesi yüke göre yapılır.
- Kamera yüzeye göre ayarlanır (boyalı/plastik yüzeylerde emissivite 0,95; parlak bakır ve alüminyum baralarda yansıma dikkate alınır). Yansıyan görünür sıcaklık (ortam) cihaza girilir.
- Kapak açılır, hava akımının dengelenmesi için 1–2 dakika beklenir; kamera yüzeye dik değil 5–10° açıyla tutulur ki ölçüm yapanın kendi yansıması görüntüye girmesin. Giriş klemensleri, ana kesici bağlantıları, bara ek noktaları, sigorta ve kontaktör klemensleri, nötr bara, kablo pabuçları ve kompanzasyon kondansatörleri taranır.
- Şüpheli her nokta için termogram, aynı kadrajın görünür fotoğrafı ve o devrenin akımı kaydedilir; fazlar birbiriyle karşılaştırılır.
- Her bulgu için ΔT hesaplanır ve sınıf atanır:
| Fazlar arası / ortama göre ΔT | Sınıf | Aksiyon |
|---|---|---|
| ≤ 3 °C | Normal | Bir sonraki periyodik kontrolde tekrar |
| 4–15 °C | Kusur | İlk planlı duruşta tork/temizlik, sonra tekrar ölçüm |
| > 15 °C veya ortam +40 °C üzeri | Ağır kusur | Derhal yük düşürme / müdahale; düzeltme sonrası doğrulama |
Bulgular nasıl yorumlanır?
Görüntü deseni arızanın türünü söyler. Tek bir klemensin sıcak olması gevşek veya oksitlenmiş bağlantıya işaret eder; iletkenin tüm boyunca ısınması aşırı yük ya da yetersiz kesit demektir. Üç fazdan birinin soğuk kalması yük dengesizliğini, nötr baranın ısınması harmonik yükleri düşündürür. Parlak baralarda düşük görünen sıcaklık çoğu zaman yansıma kaynaklıdır; bu noktalar mat bantlı bölgeden veya pabuçtan okunur.
Kullanılan cihazlar
En az 160×120 piksel çözünürlüklü, 0,1 K ve altı ısıl hassasiyetli (NETD), −20 ile +350 °C aralığında ve ayarlanabilir emissiviteli termal kamera; ölçüm anındaki yükü kaydetmek için 0,1–1000 A TRMS pens ampermetre; ortam ve yansıyan sıcaklık girişi için nem-sıcaklık ölçer. Kamera kalibrasyon bilgisi rapora yazılır.
Güvenlik
Kontrol enerjili ve yüklü panoda yapılır; kapak açılırken ark riski vardır. Ekip yüz siperli baret, ark dayanımlı giysi ve izole eldivenle çalışır, pano önünde izole halı kullanır; kapakları işletme elektrikçisi açar.
Saha hazırlığı
- Pano listesi ve varsa tek hat şeması
- Ölçüm gününde tesisin olağan ya da yüksek yükte çalışması
- Kapakları açacak ve ekibe eşlik edecek bir elektrikçi
- Kilitli pano odaları ve yüksek panolar için anahtar ve merdiven
- Varsa önceki termografi raporu
Raporda neler var?
Pano listesi ve ölçüm anı yükleri, her bulgu için termogram + görünür fotoğraf çifti, ΔT ve sınıf, önerilen aksiyon ve öncelik sırası, ölçüm parametreleri (emissivite, yansıyan sıcaklık, mesafe), kamera bilgileri ve kalibrasyon. Rapor, elektrik iç tesisat uygunluk raporunun fotoğraf ekine de işlenebilir.
Uygunsuzlukta ne olur?
Ağır kusur bulunan noktada yük düşürülür ve aynı gün müdahale önerilir; kusur sınıfındakiler ilk planlı duruşa yazılır. Müdahale tork kontrolü, temizlik, pabuç veya klemens değişimi, kesit artırımı ya da faz dengelemesidir. Düzeltmeden sonra yalnız ilgili panolarda doğrulama termografisi yapılır ve rapor "giderildi" notuyla güncellenir.
Sık yapılan hatalar
- Hafta sonu ya da gece, yük düşükken tarama yapıp "temiz" rapor almak.
- Emissivite ve yansıyan sıcaklığı girmeden, parlak baradan okuma almak.
- Termogramı görünür fotoğraf ve akım değeri olmadan kaydetmek; bulgu sahada bulunamaz.
- Bulguları sınıflandırmadan listeleyip bakım ekibine öncelik vermemek.
Birlikte yapılması önerilen kontroller
Termografik kontrol, elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü ve kaçak akım rölesi testleriyle aynı ziyarette planlandığında hem maliyet düşer hem de bulgular birbirini doğrular (örneğin ısınan bir nötr klemensi, yük dengesizliği ölçümüyle birlikte yorumlanır). Teklif için pano sayısını ve tesis yükünü teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili sayfalar: Elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü, Kaçak akım rölesi testi, Enerji kalitesi ve harmonik analizi, Termal kamera ile pano kontrolü neden gerekli?.
Fiyat
1.500 TL + KDV'den başlar (10 adet kapsar; aşımda 250 TL/adet). EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.
Elektrik Panosu Termal Kamera (Termografik) Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar
Elektrik Panosu Termal Kamera (Termografik) Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 04.11.1984 / 18565): tesisatın bakımı ve güvenli işletilmesi.
- TS HD 60364-6: Alçak gerilim elektrik tesislerinin doğrulanması: ilk ve periyodik muayene, ölçüm ve deneyler
- TS EN 60204-1: Makinelerin elektrik donanımı — genel kurallar (makine panoları)
- NETA MTS: Elektrik ekipmanı bakım testleri spesifikasyonu (uluslararası; termografide sıcaklık farkı değerlendirmesi)
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Termal kontrol zorunlu mu?
Mevzuatta doğrudan zorunlu bir periyot yoktur; ancak iş ekipmanlarının bakımı ve elektrik tesisatının kontrolü kapsamında tavsiye edilir, birçok sigorta poliçesi ve müşteri şartnamesi yıllık termografik kontrol ister.
Ölçüm için panoyu kapatmak gerekir mi?
Hayır; tam tersi, kontrol tesis en az %40 yükteyken, kapaklar açıkken ve enerji altında yapılır. Üretim durmaz.
Hangi sıcaklık farkı tehlikelidir?
Benzer yüklü fazlar arasında 3 °C'ye kadar fark normaldir; 4–15 °C kusur (ilk planlı duruşta müdahale), 15 °C üzeri veya ortam +40 °C üzeri ağır kusur (derhal müdahale) olarak sınıflandırılır. %40'ın altındaki yükte ölçüldüyse tam yükte farkın artacağı raporda belirtilir.
Rapor ne içerir?
Pano listesi ve ölçüm anındaki yükler, her bulgu için termogram ve aynı kadrajın görünür fotoğrafı, ΔT hesabı, kusur sınıfı ve önerilen aksiyon.
Termal kamera kontrolü ne kadar sürer?
Orta büyüklükte bir tesiste 20–30 pano bir iş gününde taranır; süreyi pano sayısından çok kapakların açılma kolaylığı ve yükün hazır olması belirler. Rapor fotoğraf çiftleriyle birkaç iş günü içinde teslim edilir.
Kapalı kapaktan ölçüm yapılabilir mi?
Hayır. Sac kapak kızılötesini geçirmez; kapalı panoda görülen yalnız kapağın sıcaklığıdır. Bulgu almak için kapak açılmalı ve bağlantı noktaları doğrudan görülmelidir.
Termal kontrol hangi arızaları erken gösterir?
Gevşek klemens ve bara bağlantıları, aşırı yüklenmiş kablo ve sigortalar, faz dengesizliği, bozulmakta olan kontaktör ve kesiciler ile kompanzasyon kondansatörlerindeki ısınma, arıza veya yangına dönüşmeden görülür.
Ölçüm için panolar yük altında mı olmalı?
Evet. Isınma ancak akım geçerken oluşur; ölçüm normal çalışma yükünde yapılır ve ölçüm anındaki yük durumu rapora yazılır. Düşük yükte ölçülen panoda sorunlar gizli kalabilir.
Termal kamera ile kontrol, elektrik iç tesisat kontrolünün yerine geçer mi?
Hayır. Termal kontrol ısınma kusurlarını gösteren tamamlayıcı bir yöntemdir; topraklama, yalıtım ve kaçak akım ölçümleri gibi zorunlu periyodik kontroller ayrıca yapılmalıdır.
Tespit edilen sıcak nokta ne kadar sürede giderilmeli?
Rapor, sıcaklık farkına göre önceliği belirtir: yüksek fark hemen müdahale, orta fark ilk planlı duruşta, düşük fark izleme gerektirir. Onarımdan sonra aynı nokta yeniden ölçülerek düzelme doğrulanır.