Kompresör Periyodik Kontrolü

Kompresör kontrolü

Kompresör, işletmenin basınçlı hava üreticisidir; tankı basınçlı kap, motoru ve kayışı makine, presostat ve ventili emniyet düzenidir. Periyodik kontrol bu üç bölümü birlikte değerlendirir. Pistonlu, vidalı ve paket tip kompresörler ile yağ ayırıcı tankları kapsam içindedir.

Basınçlı hava sessiz bir enerji kaynağıdır ve tankın içinde biriken enerji, patlama anında dışarı çıkar. Bu nedenle test suyla yapılır: su sıkıştırılamaz, hava ise sıkışarak enerji depolar. Tank kompresörden kör flanşla fiziksel olarak ayrılır, tamamen suyla doldurulur ve havası alındıktan sonra basınç kademeli yükseltilir.

Dayanak, sınıflandırma ve kabul ölçütleri

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.1 (basınçlı kap ve tesisatlar); teknik ölçütler TS EN 1012-1 (kompresörler için güvenlik), TS 1203 EN 286-1 (tank) ve imalatçı talimatı. PS × V değeri 10.000 bar·L'yi ve PS 30 bar'ı aşmayan tanklar Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir; raporda bu sınıflandırma belirtilir.

Hangi işletmelerde zorunlu?

Hava tankı bulunan her kompresör, tesisin büyüklüğünden bağımsız olarak kontrol kapsamındadır: metal işleme ve kaynak atölyeleri, oto servis ve lastikçiler, mobilya ve ahşap üretimi, tekstil ve konfeksiyon, gıda ambalaj hatları, plastik enjeksiyon, inşaat şantiyeleri ve diş klinikleri gibi küçük tanklı kullanıcılar. Tek bir seyyar pistonlu kompresör de, kompresör odasındaki üç vidalı ünite de aynı kurala tabidir.

Kontrol adımları

1. Kompresör kimliği (tip, debi, basınç, güç), saat sayacı, bakım ve filtre değişim kayıtları alınır.
2. Tank bölümü: hava tankı prosedürü (iç-dış muayene, kalınlık, hidrostatik test, drenaj).
3. Emniyet düzenleri: presostat kesme/başlatma basınçları, emniyet ventili açma basıncı, manometre, yüksek sıcaklık koruması.
4. Mekanik ve elektrik: kayış gerginliği ve koruyucu, kaplin, titreşim ve gürültü, soğutucu ve fan, hava ve yağ filtreleri, motor akımı ve izolasyon, pano ve acil stop.
5. Kurutucu ve hat filtreleri varsa: çiğ noktası göstergesi, otomatik tahliyeler.
6. Sonuç etiketi yapıştırılır.

Tank iç muayenesinde menhol veya el deliğinden endoskopla bakılır; kondens suyunun biriktiği taban bölgesi korozyon için en kritik noktadır ve ultrasonik kalınlık ölçümü burada yoğunlaştırılır. Presostat çalıştırılarak kesme ve başlatma basınçları kalibre manometreden okunur. Yük boşaltma (unloader) valfinin duruşta hattı boşalttığı ve motorun yük altında start almadığı doğrulanır. Boru ve hortum bağlantıları sabun köpüğüyle kaçak için taranır.

Tesisinizde hazırlanması gerekenler

• Kompresörün birkaç saat duracağı zaman dilimi; hava tüketen hatlar için yedek kaynak ya da üretim planlaması.
• Tankı kompresörden ayırmak için kör flanş veya tapa; test suyu ve boşaltma gideri.
• Etiket bilgileri (PS, hacim, üretim test basıncı, imal yılı), emniyet ventili sertifikası ve önceki rapor.
• Son tam test tarihi: bilinmiyorsa bu kontrolde 1,5 × PS tam test planlanır.
• Pano erişimi; kompresör odasında aydınlatma ve havalandırma.

Rapor içeriği

Kompresör kimliği, tank test sonuçları, presostat ve ventil değerleri, motor ölçümleri, mekanik bulgular, filtre ve bakım değerlendirmesi, fotoğraflar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.

Hidrostatik testte sızıntı veya kalıcı şişme, açmayan emniyet ventili, sınırı aşan korozyon oyukları tankı kullanım dışı bırakır; kompresör onarım ya da tank değişimi sonrası ikinci kontrolle yeniden belgelenir. Kayış muhafazası, etiket ve drenaj gibi eksikler süreli düzeltme maddesi olarak yazılır.

Sık görülen uygunsuzluklar

• PS'nin altında çalıştırılan tankta işletme basıncının manometrede işaretlenmemiş olması.
• Emniyet ventilinin sızdırması, kireçlenmesi ya da tank ile ventil arasına vana konması.
• Günlük kondens tahliyesi yapılmadığı için tank tabanında korozyon.
• Kayış-kasnak muhafazasının sökülmüş olması.
• Etiketin boya altında kalması; PS ve hacmin okunamaması.
• Presostatın ventil ayarının üzerine çıkarılması ve ventilin sürekli atması.
• Kompresörün çalışanların sürekli bulunduğu alanda, gürültü ve ısı kaynağı yanında konumlanması.

Fiyat

750 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyat; kompresör sayısı ve tipi, tank hacmi ve lokasyona göre belirlenir. Aynı kompresör odasındaki tank ve kurutucular tek ziyarette kontrol edilir.

Teklif ve ilgili hizmetler

Kompresör tipi ve sayısını teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Hava tankı periyodik kontrolü, Gürültü ölçümü, Elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü.