Boya Kabini Periyodik Kontrolü

Boya kabini kontrolü

Boya kabini; havalandırma, patlayıcı ortam, yangın ve kimyasal maruziyet risklerini aynı anda barındırır. Periyodik kontrol; kabinin hava hızını ve debisini ölçer, filtre ve elektrik donanımını değerlendirir, yangın ve acil durum düzenlerini test eder. Oto boya atölyeleri, mobilya ve metal boyama tesisleri, toz boya hatları bu kontrolü yılda bir yaptırır.

Hangi işletmelerde bulunur?

Kabin, boyanan parçanın büyüklüğüne ve boya tipine göre çok farklı biçimlerde karşımıza çıkar; kontrol yöntemi her birine uyarlanır:

• Oto kaporta ve boya servisleri: kombine (boyama + fırınlama) kabinler; brülör ve kurutma sıcaklık limitörü ayrıca test edilir.
• Mobilya ve ahşap işleme: su perdeli veya kuru filtreli yatay akışlı kabinler; solvent bazlı vernik nedeniyle Zone sınıflandırması önem taşır.
• Metal, makine ve çelik konstrüksiyon: büyük hacimli, insan girişli kabinler; parça askı sisteminin topraklanması kritik noktadır.
• Toz boya hatları: toz birikimi ve statik elektrik yükü ön plana çıkar; aspirasyon ve topraklama birlikte değerlendirilir.
• Kompozit, tekne ve plastik üretimi: yüksek VOC yükü; LEL ölçümü ve çalışan maruziyeti ayrı bir hizmetle ölçülür.

Dayanak

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III kapsamında yılda bir kontrol; teknik ölçütler TS EN 12215 (sıvı organik kaplama malzemeleri için kabinler), TS EN 13355 (kombine kabinler), ATEX 2014/34/AB ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik.

Kontrol adımları

1. Kabin kimliği, kullanılan boya türü (solvent/su bazlı/toz), filtre değişim ve bakım kayıtları alınır; tehlikeli bölge sınıflandırması (Zone) varsa incelenir.
2. Havalandırma: kabin kesitinde çok noktadan hava hızı ölçümü, toplam debi ve hava değişim hesabı, giriş-çıkış dengesi, filtre fark basıncı, fan motoru akımı.
3. Elektrik donanımı: ATEX etiketleri, kablo giriş rakorları, armatür camları, topraklama ve statik elektrik bağlantıları, pano konumu (bölge dışında).
4. Aydınlatma: çalışma düzleminde lux ölçümü; armatür temizliği.
5. Yangın ve acil durum: söndürücü, otomatik söndürme (varsa), acil durdurma, kapı kilitleri ve kaçış yönü, sıcaklık ve gaz sensörleri.
6. Fırın bölümü varsa: sıcaklık kontrolü, yakıcı emniyetleri, baca.
7. Sonuç etiketi yapıştırılır.

Hız taramasında kabin kesiti en az dokuz eşit hücreye bölünür ve her hücrenin merkezinde anemometreyle ölçüm alınır; böylece yalnız ortalama değil, ölü bölgeler de görünür. Kapı açıkken duman tüpüyle akış yönü izlenir: buhar işletme alanına taşmamalıdır. İnterlok testinde fan durmadan tabanca hattının açılmaması ve kurutma moduna geçişte hattın kilitlenmesi doğrulanır. Boyama sırasında operatör bölgesinde LEL ölçümü yapılır.

Kabul ölçütleri

Kontrolden önce hazırlamanız gerekenler

• Kabin kullanım kılavuzu, filtre tipi ve son değişim tarihleri, varsa patlamadan korunma dokümanı ve Zone planı.
• Kabin içindeki Ex ekipmanın sertifika veya etiket bilgileri; sonradan eklenen armatür ve prizlerin listesi.
• Kabin boş, zemini temiz ve fan çalışır durumda; fırın bölümü soğumuş ve erişilebilir.
• Söndürücülerin bakım etiketleri ve otomatik söndürme sistemi varsa servis raporu.
• Boya tabancası hattı ve kompresör, interlok testi için devreye alınabilir olmalı.

Rapor içeriği

Kabin kimliği, hava hızı ve debi tablosu, filtre durumu, ATEX donanım listesi ve uygunsuzluklar, aydınlatma ölçümü, yangın ve acil durum test sonuçları, fotoğraflar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.

Hız tarama tablosu hücre krokisiyle verilir; hangi köşede hava hızının düştüğünü görebilirsiniz. Ex olmayan ekipman veya çalışmayan interlok ağır kusur sayılır ve kabin bu eksiklik giderilene kadar uygun değildir; düzeltme sonrası yapılan ikinci kontrolde yeni rapor yazılır.

Sık görülen uygunsuzluklar

• Kabin içine sonradan takılmış sıradan floresan armatür, priz veya seyyar lamba.
• Fark basıncı sınırı aşmış, boya yüklü taban ve tavan filtreleri.
• Fan-tabanca interlokunun iptal edilmiş olması.
• İçe açılan veya içeriden açılamayan kabin kapıları.
• Parça askı sisteminde ve boya hortumunda statik topraklama eksikliği.
• Kapı yanında söndürücü bulunmaması, söndürücü bakım tarihinin geçmiş olması.
• Kurutma sıcaklık limitörünün devre dışı bırakılması.

Fiyat

500 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyat; kabin sayısı ve boyutu, fırın bölümü olup olmaması ve lokasyona göre belirlenir.

Teklif ve ilgili hizmetler

Kabin ölçülerini ve boya türünü teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Havalandırma tesisatı kontrolü, VOC ölçümü, Elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü.