İstif Makinesi (Stacker) Periyodik Kontrolü

İstif makinesi kontrolü

İstif makinesi (stacker), paletleri raf yüksekliğine kaldıran yaya kumandalı veya sürücülü bir ekipmandır. Yüksekte yük ve dar koridor, kaldırma zinciri ya da fren arızasını ciddi bir kazaya çevirir. Periyodik kontrol; mast, zincir, çatal, hidrolik ve fren sistemini ölçülebilir kabul ölçütleriyle değerlendirir.

Forklift kadar dikkat çekmediği için istif makinesi, depoların en çok ihmal edilen kaldırma ekipmanıdır. Oysa operatör yükün hemen yanında yürür; mast burulması, zincir kopması ya da ters yön butonu arızası doğrudan onu etkiler. Bu yüzden kontrolde yaya güvenlik fonksiyonlarına forklifte göre daha fazla ağırlık verilir.

Hangi işletmelerde bulunur?

• Küçük ve orta ölçekli depolar, market ve mağaza arka depoları.
• E-ticaret ve kargo aktarma merkezleri; dar koridorlu raf sistemleri.
• Soğuk hava depoları: düşük sıcaklık akü ve hidrolik performansını düşürür.
• Üretim atölyeleri: hammadde ve yarı mamul paletlerinin raflanması.
• Kiralama filoları: kullanıcı değiştiği için kontrol belgesinin ekipmanla taşınması gerekir.

Dayanak

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.2 kapsamında yılda bir kontrol zorunludur. Muayene TS EN ISO 3691-1, imalatçı talimatı ve çatal muayenesi için ISO 5057'ye göre yapılır; kaldırma zinciri uzaması %3'ü, çatal topuk aşınması %10'u geçmemelidir. Yaya tarafından yürütülen manuel tiplerde TS EN ISO 3691-5 esasları uygulanır.

Kontrol adımları

1. Kimlik etiketi ve kapasite tablosu (yükseklik–yük merkezi) alınır; bakım kayıtları incelenir.
2. Mast profilleri, makaralar ve kaldırma zincirleri (uzama, pas, hasarlı pim) ölçülür; çatal ve çatal kilitleri kontrol edilir.
3. Hidrolik sistem: pompa, silindir ve hortumlarda sızıntı; anma yüküyle 10 dakika yük tutma (drift) ölçümü.
4. Fren ve kumanda: emniyet kolu (karın butonu), servis freni, hız kademeleri, acil stop, korna, yürüyüş ters yön kesicisi.
5. Akü, kablo ve şarj soketi; tekerlek ve yatak aşınması; uyarı etiketleri.
6. Yük testi: yıllık kontrolde işletme kapasitesiyle fonksiyon ve yük tutma; üç yılda bir kapasite tablosuna göre 1,25 × beyan yükü ile statik, 1,1 × ile dinamik test; kaldırma-indirme ve yürüyüş hareketleri.
7. Sonuç etiketi yapıştırılır.

Yaya tipi güvenlik testleri sırayla yapılır: çeki kolu bırakıldığında frenin devreye girmesi (ölü adam), kolun tam dik veya tam yatık konumunda sürüşün kesilmesi, göbek (ters yön) butonuna basıldığında aracın operatörden uzağa hareket etmesi, acil stopun tüm hareketi kesmesi. Drift testinde anma yükü yaklaşık 1,5 m yükseklikte 10 dakika bekletilir ve iniş miktarı ölçülür. Çatalların topuk kalınlığı sol ve sağ için ayrı ölçülür, nominal kalınlıkla karşılaştırılır; uç yükseklik farkı çatal boyunun %3'ünü geçmemelidir.

Kabul ölçütleri

Kontrol günü için hazırlık

• Kapasite tablosuna uygun paletli test yükü: yıllık kontrolde işletme kapasitesi, üç yıllık testte 1,25 katı (manuel tipte 1,5 katı).
• Yükün ağırlığını doğrulayan belge, kantar veya dinamometre.
• Akü tam şarjlı; düz, sağlam zeminde en az bir koridor boşluğu.
• Kapasite etiketi okunur durumda; silinmişse üreticiden alınan yük diyagramı.
• Sürücülü tiplerde operatörün kullanım belgesi; önceki rapor ve son tam test tarihi.

Rapor içeriği

Ekipman kimliği, muayene kontrol listesi, zincir ve çatal ölçümleri, drift ve fren sonuçları, yük testi, fotoğraflı uygunsuzluklar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi. Rapor e-imzalı PDF olarak teslim edilir ve İSG dosyasına konur.

Ölü adam düzeni, fren ya da yük testi başarısızsa ekipman "uygun değil" sonucuyla kullanım dışı bırakılır; onarım sonrası ikinci kontrolde yeni rapor düzenlenir. Çatal aşınması sınırı aşmışsa yalnız çatal değişimi yeterlidir ve bu raporda ayrıca belirtilir.

Sık görülen uygunsuzluklar

• Yük diyagramının silik ya da sökülmüş olması; yüksekliğe göre kapasitenin bilinmemesi.
• Ters yön (göbek) butonunun çalışmaması veya bantlanmış olması.
• Kaldırma zincirinde pas, sert bakla ve sınırı aşan uzama.
• Çatal topuğunda aşınma ve çatlak; çatal kilidinin eksikliği.
• Yük altında hızlı iniş (drift) ve silindir keçesinden sızıntı.
• Akü kablo izolasyonunda erime, şarj soketinde kırık.
• Korna ve acil stopun çalışmaması.

Fiyat

500 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyat; ekipman sayısı, kaldırma yüksekliği ve kapasitesi, lokasyon ve birlikte yapılacak forklift/transpalet kontrollerine göre değişir.

Teklif ve ilgili hizmetler

Ekipman listenizi teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili kontroller: Forklift periyodik kontrolü, Transpalet periyodik kontrolü, Raf sistemleri kontrolü.