Pres ve Giyotin Makas Periyodik Kontrolü

Pres ve giyotin makas kontrolü

Pres ve giyotin makaslar, el ve parmak kayıplarının en sık yaşandığı ekipmanlardır. Kaza nedenleri bellidir: devre dışı bırakılmış ışık perdesi, tek elle basılabilen iki el kumanda, uzun durma süresi, aşınmış fren-kavrama. Periyodik kontrol bu emniyet düzenlerini tek tek test eder ve ölçer.

Bu kontrolün diğer makine kontrollerinden farkı, güvenliğin sayıya dönüşmesidir: koçun durma süresi milisaniye cinsinden ölçülür, gerekli güvenlik mesafesi hesaplanır ve perdenin gerçek konumuyla karşılaştırılır. "Perde var" demek yetmez; perdenin doğru yerde olması gerekir.

Hangi işletmeler için?

Sac ve metal işleyen her tesis: otomotiv yan sanayi, beyaz eşya ve aydınlatma üretimi, mobilya metal aksam, hırdavat ve bağlantı elemanı imalatı, havalandırma kanalı atölyeleri, çelik konstrüksiyon ve kalıpçılar. Eksantrik pres, hidrolik pres, abkant pres, giyotin makas ve pnömatik presler aynı ziyarette kontrol edilir.

Dayanak

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.4 kapsamında yılda bir kontrol; teknik ölçütler TS EN 693 (hidrolik presler), TS EN 692 (mekanik presler), TS EN 12622 (hidrolik abkant presler), TS EN 13736 (pnömatik presler), TS EN ISO 13855 (koruyucu mesafeleri), TS EN ISO 13857 (erişim açıklıkları) ve TS EN 60204-1.

Kontrol adımları

1. Makine kimliği, kapasite, kumanda tipi ve bakım kayıtları alınır; operatör çalışma şekli gözlemlenir.
2. Mekanik: fren ve kavrama aşınması, koç paralelliği, kızak boşlukları, hidrolik sızıntı, kalıp bağlantıları, parmak koruyucular ve sabit siperler.
3. Emniyet düzenleri: iki el kumanda (eşzamanlılık, buton mesafesi, bırakınca durma), ışık perdesi (fonksiyon, mesafe hesabı, köreltme), kilitlemeli kapaklar, pedal koruması, acil stop, mod seçici anahtarı (ayar/otomatik).
4. Durma süresi ölçümü: durma süresi test cihazıyla ölçülür; koruyucu mesafesi hesaba göre doğrulanır.
5. Elektrik: PE sürekliliği, izolasyon direnci, pano ve kablo koruması.
6. Sonuç etiketi yapıştırılır.

Durma süresi ve güvenlik mesafesi hesabı

Durma süresi ölçüm cihazının bayrağı perdeye daldırılır ve koçun toplam durma süresi (T) en az üç kez ölçülüp en büyük değer alınır. Gerekli mesafe S = K × T + C formülüyle bulunur: K el yaklaşma hızıdır (2000 mm/s; sonuç 500 mm'yi aşarsa 1600 mm/s ile tekrar hesaplanır), C perde çözünürlüğüne bağlı ek mesafedir (8 × (d − 14)). Örneğin T = 0,18 s ve 14 mm çözünürlüklü perdede S = 360 mm; 30 mm çözünürlükte C = 128 mm eklenir ve S = 488 mm olur. Perde ile kalıp ağzı arasındaki gerçek mesafe ölçülür; S'den küçükse perde uzaklaştırılır ya da fren ve valf bakımıyla durma süresi kısaltılır.

İşlev testinde 14 mm ve 30 mm test çubukları perde düzleminin üst, orta ve alt bölgelerinden geçirilir; koç her seferinde durmalı, çubuk perdedeyken çevrim başlamamalıdır. Perdenin altından, üstünden ve yanından kalıba ulaşılamadığı ayrıca denenir.

Kontrol günü için hazırlık

• Makine listesi: tonaj, kumanda tipi (iki el, pedal, otomatik), koruma tipi ve ışık perdesi çözünürlüğü.
• Her makine için 30–45 dakikalık üretim arası; kalıp bölgesine takoz koyulabilmesi.
• Elektrik şeması, pano anahtarı ve kilitlenebilir ana şalter erişimi.
• Operatörün ve bakım sorumlusunun kontrol sırasında hazır bulunması.
• Önceki rapor, varsa ışık perdesi ve emniyet valfi dokümanları.

Rapor içeriği

Makine kimliği, emniyet düzeni kontrol listesi, durma süresi ve koruyucu mesafe hesabı, elektrik ölçümleri, fotoğraflı uygunsuzluklar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi. Ağır kusurlu makine kırmızı etiketle kullanım dışı bırakılır.

Perde mesafesi yetersiz, iki el kumanda tek elle çalışıyor ya da acil stop çalışmıyorsa makine onarım bitene kadar durdurulur; düzeltme sonrası ikinci kontrol yeni raporla belgelenir. Pedal kapağı, etiket ve aydınlatma gibi eksikler süreli düzeltme maddesidir.

Sık görülen uygunsuzluklar

• Işık perdesinin köreltilmiş veya iki el kumanda butonlarından birinin bantlanmış olması.
• Perdenin kalıp ağzına hesaplanan mesafeden daha yakın monte edilmesi.
• Pedalın kapaksız olması; mod seçici anahtarının makinede takılı bırakılması.
• Arka ve yan bölgelerin koruyucusuz, kalıp bölgesine erişilebilir olması.
• Hidrolik preste koçun üst ölü noktada kendiliğinden inmesi.
• Mekanik preste fren balata aşınması ve sürünme (creep).
• Giyotinde bıçak cıvatalarının eksik, parmak koruyucunun yüksek ayarlı olması.

Fiyat

500 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyat; makine sayısı, tonaj ve kumanda tipine, lokasyona göre belirlenir.

Teklif ve ilgili hizmetler

Pres ve makas listenizi teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Tezgah periyodik kontrolü, Elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü, Gürültü ölçümü.