Raf Sistemleri Periyodik Kontrolü (Palet Rafı)

Raf çökmesi nasıl önlenir?

Depo raflarına forklift çarpmaları her gün olur; çoğu küçük görünür ama dikmedeki milimetrik bir eğilme rafın taşıma kapasitesini ciddi biçimde düşürür. Raf periyodik kontrolü hasarı ölçer, TS EN 15635'in yeşil-sarı-kırmızı sistemine göre sınıflandırır ve hangi dikmelerin ne zaman değişmesi gerektiğini söyler.

Raf, çalışan bir makine değildir; bu yüzden hasar fark edilmez ve birikir. Standart bunu bildiği için kontrolü iki katmana ayırır: her hafta işletme içinde görsel kontrol, yılda bir dışarıdan uzman kontrolü. Yıllık rapor yalnız o günkü hasarı değil, haftalık kontrol düzeninin işleyip işlemediğini de değerlendirir.

Hangi depolarda gerekir?

Lojistik ve e-ticaret depoları: yüksek raf, dar koridor, yoğun forklift trafiği.
Perakende ve market arka depoları: sık yerleşim değişikliği, yük tablosunun geçersizleşmesi.
Soğuk hava depoları: düşük sıcaklıkta çelik darbe hassasiyeti ve buzlanmış zemin.
Üretim hammadde ve yarı mamul depoları: ağır bobin ve kalıp yükleri.
Arşiv ve yedek parça depoları: yüksek yoğunluklu uzun ömürlü kurulumlar.

Dayanak

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında iş ekipmanı olarak yılda bir uzman kontrolü; teknik ölçütler TS EN 15635 (depolama sistemlerinin kullanımı ve bakımı) ve TS EN 15629 (sistem özellikleri). İşletme içinde raf güvenliğinden sorumlu bir kişinin (PRSES) haftalık görsel kontrol yapması önerilir; kontrolde bu kayıtlar da incelenir.

Kontrol	Kabul ölçütü
Dikme deformasyonu (1 m'de)	≤ 5 mm koridor yönü / ≤ 3 mm derinlik yönü
Payanda deformasyonu	≤ 10 mm
Düşeyden sapma	≤ H/200
Kiriş emniyet pimleri	Tümü takılı
Yük tablosu levhası	Mevcut, güncel, okunaklı

Renk sınıflandırması ne anlama gelir?

Yeşil: ölçülen deformasyon sınırın altında; kullanıma devam edilir, bölge kayda alınır ve sonraki kontrolde izlenir.
Sarı: sınır ile sınırın iki katı arası; raf gözü boşaltılır, hasarlı eleman kısa süre içinde (standartta en çok dört hafta) orijinal parçayla değiştirilir. Eksik kiriş pimi de sarı sayılır.
Kırmızı: sınırın iki katından fazla deformasyon, yırtık ya da kopuk kaynak; göz derhal boşaltılır, bant ve etiketle kapatılır, değişim yapılmadan yüklenmez.

Sınıflandırma koridor koridor ve dikme dikme yapılır; raporun krokisinde her renk kendi konumuyla işaretlenir.

Kontrol adımları

Raf yerleşim krokisi çıkarılır; bloklar ve koridorlar numaralanır; yük tablosu levhaları ve raf tipleri kaydedilir.
Her dikme ve payanda ölçü mastarı ile kontrol edilir; deformasyon yönü ve miktarı kaydedilir; düşeyden sapma ölçülür.
Kirişler: emniyet pimleri, kanca deformasyonu, kaynak çatlakları, sehim; taban plakaları ve ankrajlar; koruma elemanları (dikme koruyucu, köşe bariyeri).
Her hasar yeşil-sarı-kırmızı olarak sınıflandırılır ve kroki üzerinde işaretlenir; kırmızı hasarlı göz derhal boşaltılır.
Raf yükleme pratiği gözlemlenir: palet taşması, yük tablosu aşımı, hasarlı palet kullanımı.

Dikme ölçümünde 1 metrelik alüminyum mastar hasarlı bölgeye dayanır ve mastar altındaki boşluk sentille okunur. Düşeylik şakül ya da lazerle örnekleme yoluyla ölçülür. Kiriş seviyeleri sonradan değiştirilmişse mevcut yük tablosu geçersiz sayılır ve bu durum ayrı uygunsuzluk olarak yazılır. Taban plakalarında tüm ankraj cıvatalarının takılı ve sıkı olduğu, şimlerin yerinde durduğu kontrol edilir.

Kontrolden önce depoda yapılacaklar

Raf yerleşim planı, imalatçı dokümanı ve yük tabloları; yoksa raf tipi ve ölçülerini bildirin.
Haftalık görsel kontrol kayıtları ve önceki hasar/onarım raporları.
Her koridorda ölçüm için en az bir dikme yüzeyine erişim; alt gözlerin bir kısmının boş olması ölçümü hızlandırır.
Depo aydınlatması ve forklift trafiğinin kontrol ekibine göre düzenlenmesi.
PRSES ya da depo sorumlusunun kontrol boyunca eşlik etmesi.

Rapor içeriği

Numaralı raf yerleşim krokisi, hasar listesi (konum, ölçüm, renk sınıfı), fotoğraflar, yük tablosu ve emniyet pimi durumu, derhal boşaltılması gereken gözler, önerilen değişim parçaları, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi. Rapor e-imzalı PDF olarak teslim edilir.

Kırmızı bölgeler raporu beklemeden saha sırasında boşalttırılır ve tutanağa işlenir. Sarı bölgeler için değişim süresi verilir; süre sonunda isteğe bağlı doğrulama ziyareti yapılabilir. Yük tablosunun olmaması rafın kullanımını durdurmaz ama uygunsuzluk olarak kalır ve giderilmesi istenir.

Sık görülen uygunsuzluklar

Yük tablosu levhasının hiç olmaması ya da kiriş seviyeleri değiştiği için geçersizleşmesi.
Eksik kiriş emniyet pimleri; forklift çatalının kirişi yerinden oynatması riski.
Koridor başı dikmelerinde darbe ezikleri ve payanda kopuğu.
Doğrultulmuş ya da kaynakla "onarılmış" dikmeler.
Eksik ankraj cıvatası, kalkmış taban plakası.
Koridora taşan paletler, hasarlı paletlerin üst gözlere konması.
Dikme koruyucu ve köşe bariyerlerinin bulunmaması.

Fiyat

350 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Fiyat; raf blok/koridor sayısı, dikme sayısı, depo büyüklüğü ve lokasyona göre belirlenir.

Teklif ve ilgili hizmetler

Deponuzun raf blok sayısını ve yüksekliğini teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Forklift periyodik kontrolü, İstif makinesi kontrolü, Aydınlatma ölçümü.

Raf Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?

Tabletteki 18 maddelik Raf Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:

Kritik Yük kapasite levhası (göz ve blok kapasitesi, kiriş aralığı, üretici) her blokta görünür ve okunaklı.
Kritik Fiili yükler kapasite levhasındaki değerleri aşmıyor; yük dağılımı (alt katlar ağır) uygun.
Kritik Dikmelerde kırmızı sınıf hasar (ön ≥ 10 mm veya yan ≥ 6 mm / 1 m; burkulma, çatlak) yok.
Kritik Kirişlerde sehim yükte L/200'ü aşmıyor; kalıcı deformasyon, kaynak çatlağı yok.
Kritik Kiriş emniyet kilit pimleri/klipsleri her kiriş ucunda takılı.
Kritik Dikmeler zemine her ayaktan ankrajlı; ankrajlar sıkı; taban plakaları hasarsız.
Kritik Dikme şakul sapması TS EN 15620 sınırı içinde (≤ H/200 yüklü); raf eğik değil.
Kritik Çapraz/yatay bağlantı elemanları tam, deformasyonsuz; civatalar sıkı.
Kritik Rafta yetkisiz değişiklik (kiriş seviyesi değişimi, ek parça, farklı marka karışımı) yok.
Kritik Mezanin/asma katta korkuluk, kapı, yük bölgesi işaretleri ve merdiven uygun; yük kapasitesi levhası var.

Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.

Raf Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar

Raf Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25.04.2013 / 28628), EK-III 2.5 (endüstriyel raf ve kapılar). EK-III (periyodik kontroller) 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikle yenilendi.
TS EN 15635: Çelik depolama rafları — kullanım ve bakım (hasar değerlendirmesi)

Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.

Bütün yönetmelikler ve standartlar

Sık sorulan sorular

Raf kontrolü yasal olarak zorunlu mu?

Raf sistemleri iş ekipmanıdır ve işveren, Ek-III ile TS EN 15635'e göre yılda bir uzman kontrolü yaptırmakla ve haftalık işletme içi görsel kontrol düzeni kurmakla yükümlüdür. Sigorta şirketleri ve müşteri denetimleri de raporu ister.

Dikmede ne kadar hasar kabul edilir?

TS EN 15635'e göre 1 metre boyda koridor yönünde 5 mm, derinlik yönünde 3 mm'ye kadar deformasyon yeşil (izle), bunun iki katına kadar sarı (30 gün içinde boşalt ve değiştir), üzeri kırmızı (derhal boşalt) olarak sınıflandırılır.

Yük tablosu levhası neden zorunlu?

Her raf bloğunda kiriş başına ve göz başına izin verilen yükü gösteren güncel levha bulunmalıdır; levha yoksa operatör rafı aşırı yükleyebilir. Levhasız raf raporda uygunsuzluk olarak yazılır.

Hasarlı raf dikmesi doğrultularak kullanılabilir mi?

Hayır. Ezilmiş veya eğilmiş dikme ve payanda, doğrultulsa bile taşıma kapasitesini geri kazanmaz; TS EN 15635 onarımı yalnız hasarlı elemanın imalatçı orijinal parçasıyla değiştirilmesi olarak tanımlar. Doğrultulmuş eleman raporda kırmızı sınıfta kalır.

PRSES kimdir, ne yapar?

TS EN 15635'in tanımladığı, depoda raf güvenliğinden sorumlu kişidir. Haftalık görsel kontrolleri yapar, hasar bildirimlerini kayda alır, kırmızı bölgelerin boşaltılmasını sağlar ve yıllık uzman kontrolünde bu kayıtları sunar. İşletme içinden eğitilmiş bir depo sorumlusu bu görevi üstlenebilir.

Raf kontrolünde neler incelenir?

Dikmeler ve kirişlerde ezilme, eğilme ve yırtılma, kiriş kilit pimleri, ankraj cıvataları, çapraz bağlantılar, dikme koruyucuları, yük tablosu levhası ve rafın düşeyliği incelenir.

Hasarlar nasıl sınıflandırılır?

Hasarlar risk düzeyine göre sınıflandırılır: hemen boşaltılması gereken, kısa sürede onarılması gereken ve izlenmesi yeterli olan hasarlar ayrı renklerle raporlanır.

Raf yükseklik veya kiriş seviyesi değiştirilebilir mi?

Kiriş seviyesinin değiştirilmesi rafın taşıma kapasitesini değiştirebilir; değişiklik üreticinin onayı veya yeni kapasite hesabı olmadan yapılmamalı, yük tablosu da güncellenmelidir.

Raf kontrolü için depo boşaltılır mı?

Hayır. Kontrol dolu raflarda yapılır; yalnız ağır hasarlı bölümlerin boşaltılması önerilir. Forklift trafiğinin yoğun olduğu koridorlar işletmeyle planlanarak incelenir.

Forklift çarpmalarını azaltmak için ne önerilir?

Dikme koruyucuları, koridor sonu bariyerleri, yeterli koridor genişliği ve operatör eğitimi önerilir; çarpma izleri sık görülen bölgeler raporda ayrıca işaretlenir.