Paratoner Periyodik Kontrolü ve Yıldırımdan Korunma Tesisatı

Paratoner periyodik kontrolü nedir, kimler yaptırmalı?

Paratoner periyodik kontrolü, binanızın çatısındaki yakalama ucundan toprağa kadar uzanan yıldırımdan korunma tesisatının bütün olarak muayene edilmesi, iniş iletkenlerinin sürekliliğinin ve topraklama direncinin ölçülmesi, sonucun raporlanmasıdır. Çalışanı olan ve yıldırımdan korunma tesisatı bulunan her işyeri, bu kontrolü yılda bir yaptırmakla yükümlüdür.

Yıldırım akımı yüz binlerce amper mertebesinde olabilir ve mikrosaniyeler içinde geçer. Korozyona uğramış bir klemens, fırtınada kopmuş bir iniş iletkeni ya da yüksek dirençli bir topraklama, bu akımı binanın betonarme demirine, yangın hattına veya elektrik tesisatına yönlendirir. Sonuç yangın, pano patlaması ya da elektronik sistem kaybıdır. Yılda bir yapılan ölçüm, tesisatın "varmış gibi durduğu" ama çalışmadığı durumu ortaya çıkarır.

Fabrikalar, akaryakıt ve LPG tesisleri, depolar, oteller, hastaneler, okullar, cami ve kuleler, toplu konut siteleri ve bunların iş güvenliği dosyasını tutan OSGB'ler bu hizmetin başlıca kullanıcılarıdır.

Mevzuat: TS EN 62305-3 ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Yıldırımdan korunma sistemlerinin tasarımı, kurulumu ve muayenesi TS EN 62305 serisine göre yapılır; dış yıldırımdan korunma sistemini (yakalama ucu, iniş iletkenleri, topraklama) tanımlayan bölüm TS EN 62305-3'tür. Standart, muayenenin görsel inceleme ve ölçümden oluştuğunu söyler ve topraklama direncinin düşük frekansta ölçüldüğünde mümkünse 10 Ω'un altında olmasını önerir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yıldırımdan korunma tesisatının ilgili standartlara uygun kurulmasını ve çalışır halde tutulmasını ister. Periyot ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III'ten gelir: standartta aksi belirtilmedikçe yılda bir.

Sahada neler kontrol edilir?

1. Yakalama sistemi: Franklin çubuğu, kafes (Faraday) iletkenleri ya da aktif başlık; mekanik sağlamlık, korozyon, bağlantı elemanları, mesnet ve izolatörler.
2. İniş iletkenleri: kesit, güzergâh, kroşe ve bağlantılar, bina cephesindeki mekanik koruma, test klemensinin erişilebilirliği.
3. Test klemensi ölçümleri: her iniş iletkeni için topraklama direnci ve süreklilik; birden fazla iniş olan binalarda her biri ayrı ölçülür.
4. Topraklama: elektrot tipi (çubuk, levha, temel topraklaması), ana topraklama barasına ve bina eş potansiyel sistemine bağlantı, elektrot direnci.
5. Aktif paratonerlerde tetikleme ünitesi test cihazıyla kontrol edilir; yıldırım sayacı varsa okunur ve kaydedilir.

Her iniş ve her ölçüm noktası VEKTORX saha uygulamasında fotoğrafı ve değeriyle anında kayda girer; çatıdaki başlık, cephe iletkeni ve zemin klemensi aynı kayıtta birbirine bağlanır.

Akış: randevu → çatı ve cephe muayenesi → test klemensi ölçümleri → fotoğraflı rapor → elektronik imzalı PDF → portal.vektorx.com üzerinden teslim.

Rapor içeriği ve uygunsuzluk yönetimi

Raporda sistem tipi ve koruma sınıfı, iniş sayısı, her iniş için ölçülen direnç, kullanılan cihaz ve kalibrasyon bilgisi, bulgu fotoğrafları, standarda göre uygunluk kararı ve bir sonraki kontrol tarihi bulunur. Kopuk iletken, gevşek klemens, yüksek direnç ya da eksik eş potansiyel bağlantı tespit edildiğinde bulgu "uygunsuz" olarak işaretlenir ve düzeltme önerisi yazılır. Onarım sonrası yalnızca ilgili iniş yeniden ölçülerek rapor güncellenir.

Fiyat

600 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.

Paratoner kontrol fiyatını belirleyen etkenler:

• İniş iletkeni ve bina sayısı: her iniş ayrı ölçüm noktasıdır; kampüs tipi tesislerde bina sayısı belirleyicidir.
• Erişim koşulları: çatıya çıkış imkânı, yüksek yapılarda iskele ya da platform ihtiyacı.
• Şehir dışı işler: İstanbul dışındaki binalarda ekip yol ve konaklama masrafı ayrıca yazılır.
• Birleşik kapsam: topraklama ölçümü ve elektrik tesisatı kontrolüyle aynı günde yapılması bedeli düşürür.

Teklif ve ilgili hizmetler

Teklif için bina sayısı, kat yüksekliği ve iniş sayısını teklif formu aracılığıyla iletmeniz yeterlidir. Paratoner kontrolüyle aynı ziyarette en çok topraklama ölçümü ve elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü talep edilir. Yeni bina ya da mevcut tesisatın yenilenmesi söz konusuysa topraklama ve yıldırımdan korunma projesi çizimi hizmetimize bakabilirsiniz.