Hidrofor kontrolü
Hidrofor; binaya ve tesise sabit basınçta su sağlar. Tankı basınçlı kap, pompası ve panosu makine ve elektrik ekipmanıdır. Periyodik kontrol üçünü birlikte ele alır: tank hidrostatik test ve membran kontrolü, presostat ve emniyet ventili ayarları, pompa ve pano fonksiyon testleri.
Hidrofor arızası kendini önce konforda gösterir: üst katlarda su basıncı düşer, pompa dakikada birkaç kez dur-kalk yapar, pano termiği atar. Bu belirtilerin çoğu tank ön basıncı ve membrandan kaynaklanır; kontrol, kullanıcı şikâyetine dönüşmeden sorunu ölçümle yakalar.
Hangi tesislerde zorunlu?
Şebeke basıncının yetmediği her binada hidrofor vardır; iş yeri sayılan her tesiste tankı Ek-III kapsamındadır:
- Site ve apartman yönetimleri (teknik personel çalıştıran ortak alanlar).
- Otel, yurt, hastane ve bakım evleri: kesintisiz su basıncı işletmenin temel şartıdır.
- AVM, ofis ve plazalar: yangın hidroforundan ayrı kullanım suyu grupları.
- Fabrika ve depolar: proses suyu, duş ve lavabo hatları, bahçe sulama.
- Seralar, çiftlikler ve sulama tesisleri: açık alanda çalışan tanklarda korozyon öne çıkar.
Dayanak
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.1 (basınçlı kap ve tesisatlar); TS EN 13445, TS 1203 EN 286-1 ve imalatçı talimatı. Diyaframlı tanklar TS EN 13831'e göre, diyaframsız (hava yastıklı) tanklar TS EN 13445-5'e göre değerlendirilir.
Kontrol adımları
- Hidrofor kimliği (pompa sayısı ve gücü, tank hacmi ve PS, membranlı/membransız), bakım kayıtları alınır.
- Tank devre dışı bırakılır: dış muayene, bağlantı ağızları, ayaklar, korozyon; membranlı tankta ön basınç ölçümü ve membran bütünlüğü (hava tarafından su gelmemeli).
- Ultrasonik kalınlık ölçümü ve hidrostatik test: yıllık kontrolde işletme basıncında, üç yılda bir 1,5 × PS (membransız tanklarda gövde, membranlı tanklarda imalatçı talimatına göre).
- Emniyet düzenleri: emniyet ventili açma basıncı, presostat devreye girme/çıkma basınçları, manometre doğruluğu, kuru çalışma koruması.
- Pompa ve pano: motor akımları, kaçak ve titreşim, kavrama ve salmastra, sıralı çalışma ve yedekleme, acil stop, PE sürekliliği, pano koruma düzenleri.
- Sonuç etiketi yapıştırılır.
Ön basınç ölçümü için tank sistemden ayrılır, su tarafı boşaltılır ve hava subabından hassas manometreyle okunur. Değer, pompanın devreye girme basıncının biraz altında (uygulamada 0,2–0,5 bar) olmalıdır; eksikse azot ya da kuru havayla tamamlanır ve ayarlanan değer yazılır. Presostat testi hattı yavaşça boşaltıp doldurarak yapılır; başlat ve durdur basınçları kalibre manometreden okunup etiketle karşılaştırılır. Pompa durduğunda basıncın sabit kalması çek valfin sızdırmadığını gösterir.
Kabul ölçütleri
| Parametre | Sınır değer |
|---|---|
| Ön gaz basıncı | Pompa başlat basıncının 0,2–0,5 bar altı (imalatçı değeri esas) |
| Membran | Hava tarafında su yok |
| Çek valf | Pompa duruşunda basınç düşmüyor |
| Presostat | Başlat basıncı durdurma basıncından küçük; durdurma basıncı PS'yi aşmaz |
| Emniyet ventili | Set değeri işletme basıncının üzerinde, PS'nin altında; araya vana yok |
| Tank hidrostatik | Sızıntı, terleme, kalıcı deformasyon yok |
Kontrol öncesi tesis hazırlığı
- Pompa grubunun duracağı saati belirleyin ve kullanıcıları bilgilendirin; yedek grup varsa devreye alın.
- Tank boşaltma gideri ve test için su temini hazır olsun; teknik hacim aydınlık ve kuru olmalı.
- Pano anahtarı, pompa etiketleri ve ayarlı başlat-durdur değerleri (varsa servis kaydı) hazırda bulunsun.
- Tank etiketi ve önceki rapor, son tam test tarihiyle birlikte iletilir.
- Membran değişimi gerekebilecek eski tanklarda yedek membran kontrol günü hazırsa değişim aynı ziyarette tamamlanır.
Rapor içeriği
Hidrofor kimliği, tank muayene ve test sonuçları, ön basınç ve membran durumu, presostat/ventil ayarları, pompa ve pano ölçümleri, fotoğraflar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.
Tankta sızıntı, membranda yırtık ya da emniyet ventilinde arıza varsa sonuç uygun değildir ve giderildikten sonra ikinci kontrol yapılır. Pompa ve pano bulguları (termik ayarı, topraklama, kablo girişleri) kullanımı durdurmaz, raporda süreli düzeltme önerisi olarak yer alır.
Sık görülen uygunsuzluklar
- Membranı patlamış tank: pompa sürekli dur-kalk yapıyor, subaptan su geliyor.
- Ön basıncın sıfır olması; tankın gaz tarafının yıllardır ölçülmemesi.
- Emniyet ventilinin bulunmaması ya da tank ile ventil arasına vana konması.
- Manometre camının kırık, ibrenin takılı olması.
- Çek valfin kaçırması nedeniyle basıncın her duruşta düşmesi.
- Kuru çalışma korumasının (flatör, seviye şalteri) devre dışı bırakılması.
- Pano kapağının açık, gövde topraklamasının bağlı olmaması.
Fiyat
750 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.
Fiyat; hidrofor sayısı, tank hacmi, pompa sayısı ve lokasyona göre belirlenir.
Teklif ve ilgili hizmetler
Hidrofor bilgilerinizi teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Yangın pompa istasyonu kontrolü, Genleşme tankı kontrolü, Boyler periyodik kontrolü.
Hidrofor Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?
Tabletteki 21 maddelik Hidrofor Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:
- Kritik Gövde ve kaynak dikişlerinde korozyon, çatlak, ezik veya kalıcı şekil değişimi yok.
- Kritik Emniyet ventili mevcut, tanka araya kapatma elemanı konmadan doğrudan bağlı; ayar bozulmasına karşı plombeli.
- Kritik Manometre mevcut, sağlam; skalası rahat okunuyor, kadranda deformasyon yok.
- Bilgi etiketi mevcut ve okunaklı.
- Üretim sonrası yama/onarım kaynağı yok.
- Pompa ve bağlantılarında su kaçağı yok; pompa normal çalışıyor.
- Basınç şalteri (prosestat) pompayı ayarlanan basınçlarda durdurup çalıştırıyor.
- Tank ayakları ve sabitleme sağlam.
- Tahliye vanası mevcut ve çalışıyor.
- Bağlantı elemanları ve armatürler sızdırmaz.
Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.
Hidrofor Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar
Hidrofor Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25.04.2013 / 28628), EK-III 2.1 (basınçlı kap ve tesisatlar). EK-III (periyodik kontroller) 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikle yenilendi.
- TS EN 13831: Membranlı kapalı genleşme kapları (hidrofor ve genleşme tankları)
- TS EN 13445 serisi: Ateşsiz basınçlı kaplar
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Hidrofor tankı neden test edilir?
Hidrofor tankı sürekli basınç altındadır ve çoğu tesiste insanların bulunduğu teknik hacimdedir; tank yorulması veya membran yırtılması basınç kaybı ve kaza riski oluşturur. Ek-III 2.1 kapsamında yılda bir kontrol edilir.
Membran ön basıncı ne olmalı?
Genel uygulama, pompanın devreye girme basıncının yaklaşık %90'ıdır; imalatçı değeri esastır. Yanlış ön basınç pompanın sık dur-kalk yapmasına ve membranın erken yırtılmasına yol açar.
Yangın hidroforu da aynı kontrole girer mi?
Yangın pompa istasyonu ayrı bir hizmet olarak TS EN 12845'e göre performans testiyle kontrol edilir; tankı ise basınçlı kap olarak bu kapsamda test edilir.
Hidrofor kontrolünde binanın suyu kesilir mi?
Tank boşaltılıp test edilirken pompa grubu kısa süre durur; tek tanklı sistemlerde bu süre boyunca üst katlarda basınç düşer. Kontrol düşük tüketim saatine planlanır; çok pompalı gruplarda pompalar sırayla test edildiği için kesinti çoğu zaman hissedilmez.
Hidrofor kontrolünde neler incelenir?
Tank gövdesi ve bağlantılar, emniyet ventili, manometre, basınç şalteri ayarları, pompa ve motor bağlantıları ile elektrik panosunun topraklaması kontrol edilir; hidrostatik test yıllarında tank test basıncında denenir.
Basınç şalteri ayarı neden önemli?
Basınç şalteri pompanın devreye girip çıkacağı değerleri belirler; ayar tankın ve tesisatın dayanabileceği basıncın üzerine çıkmamalıdır. Kontrolde ayar değerleri ile emniyet ventili birlikte değerlendirilir.
Pompanın sık devreye girmesi ne anlama gelir?
Genellikle membran ön basıncının düştüğünü, membranın yırtıldığını ya da tesisatta kaçak olduğunu gösterir; pompa ömrünü kısaltır ve rapora öneri olarak yazılır.
Hidrofor panosu da kontrol edilir mi?
Evet. Pompa panosunun topraklaması, koruma elemanları ve kaçak akım koruması kontrol edilir; ıslak ortamdaki panolarda koruma sınıfı da değerlendirilir.
Tank içinde paslanma nasıl anlaşılır?
Musluktan pas renkli su gelmesi, gövdede dış korozyon ve sızıntı belirtileri iç korozyona işaret eder; gerekli görülürse et kalınlığı ölçülür ve tankın kullanıma devamı buna göre değerlendirilir.
Kontrol ne kadar sürer?
Tek bir hidrofor ünitesinin yıllık kontrolü genellikle bir saat içinde tamamlanır; hidrostatik test gereken yıllarda tankın boşaltılması ve doldurulmasıyla süre uzar.