Yangın hidrantı kontrolü
Hidrantlar; itfaiyenin ve tesis ekibinin dışarıdan su alacağı noktalardır. Yıllarca açılmayan bir vana sıkışır, drenajı tıkanmış hidrant donar, kapağı kaybolur. Periyodik kontrol her hidrantı açar, akış ve basıncını ölçer ve erişilebilirliğini doğrular. Fabrikalar, siteler, OSB tesisleri, depolar ve AVM'ler bu kontrolü yılda bir yaptırır.
Dayanak
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, TS EN 14384 (yer üstü hidrantlar), TS EN 14339 (yer altı hidrantlar), TS EN 671 ve TS EN 12845 (su besleme); İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III 2.3.
Akış testi nasıl yapılır?
Bir ağıza manometre adaptörü takılıp vana açılır ve statik basınç okunur. Diğer ağız tam açılır; su difüzörle güvenli yöne verilir. Pitot tüpünün ucu akış merkezinde, ağızdan yarım çap uzakta tutulur ve dinamik basınç okunur. Debi, ağız çapı ve pitot basıncından hesaplanır: Q = 0,666 × c × d² × √(10p) (L/dk; d ağız çapı cm, p bar, düz ağızda c ≈ 0,9). Örneğin 65 mm ağızda 1,5 bar pitot basıncı yaklaşık 2.200 L/dk demektir. Akış sırasında adaptörlü ağızdan rezidüel basınç okunur ve pompa istasyonu değerleriyle birlikte kaydedilir. Vana kapatıldıktan sonra gövdedeki suyun kendiliğinden boşaldığı doğrulanır; kapak contaları ve dişler kontrol edilip hafif greslenir.
Kabul ölçütleri
| Parametre | Sınır değer |
|---|---|
| Debi ve basınç | Yangın projesindeki tasarım değerleri; BYKHY'ye göre sistem tasarım debisinde yeterli basınç |
| Drenaj | Gövde kendiliğinden boşalıyor |
| Vana ve kapaklar | Tam açılır-kapanır, sızdırmaz |
| Erişim | Çevresi 1 m açık, görünür ve işaretli |
Kontrol adımları
- Hidrant yerleşim planı ve proje değerleri (debi, basınç) alınır; hidrantlar numaralanır.
- Gözle kontrol: gövde ve boya, kapaklar ve zincirler, ağız dişleri ve contalar, görünürlük ve işaret levhası, çevresindeki erişim engelleri (araç, malzeme).
- Fonksiyon: ana vana açma-kapama (anahtarla), drenaj çalışması, sızdırmazlık.
- Akış ve basınç testi: statik basınç; pitot ile akış basıncı ve debi hesabı; en uzak hidrantta eşzamanlı yeterlilik; su kalitesi (pas, tortu).
- Hortum ve lans donanımı varsa dolap kontrolü; yer altı hidrantlarda rögar ve donma koruması.
- Sonuç etiketi ve numara levhası.
Zamanlama ve işletme görevleri
Yıllık kontrolün donma öncesinde, sonbaharda yapılması önerilir: drenajı tıkalı bir hidrant kışın gövdesinden çatlar ve ilk yangında fark edilir. İşletme ekibi altı ayda bir gözle kontrol yapar; kapakların yerinde olduğu, çevrenin açık kaldığı ve işaret levhasının görünür olduğu not edilir. Yıllık akış testi ve rapor ise yetkili ekipçe yapılır.
Test günü için hazırlık
- Hidrant yerleşim planı ve yangın projesindeki debi-basınç değerleri
- Test suyunun verilebileceği yön (drenaj kanalı, yeşil alan); araç ve yaya trafiğinin kısa süre kapatılması
- Pompa istasyonu ve su deposu bilgisi; testin pompa testiyle aynı gün planlanması
- Hidrant anahtarı; yer altı hidrantlarda rögar kapağı erişimi
- Önceki yılın ölçüm değerleri
Rapor içeriği
Hidrant envanteri ve yerleşim planı, her hidrant için statik basınç, akış basıncı ve debi, vana ve drenaj fonksiyonları, erişim ve işaretleme bulguları, fotoğraflar, sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.
Proje debisini sağlamayan ya da vanası açılmayan hidrant uygunsuz sayılır; bulgu pompa istasyonu ve şebeke bulgularıyla birlikte değerlendirilir, çünkü düşük basıncın nedeni çoğu zaman hidrantta değil beslemededir. Mekanik bulgular için onarım listesi verilir; onarımdan sonra yalnız ilgili hidrantta test tekrarlanır.
Sık görülen uygunsuzluklar
- Çevresi palet, araç ya da bitkiyle kapatılmış; levha yok
- Kapak zinciri kopuk, kapaklar kayıp; dişler ezik
- Yıllarca açılmamış vana sıkışmış; mil sızdırıyor
- Drenaj tıkalı; gövdede su kalmış, donma izi var
- Rezidüel basınç proje değerinin altında; şebekede tortu ve pas
- Yer altı hidrantında rögar su dolu, kapak kırık
Fiyat
750 TL + KDV'den başlar. EMO asgari ücret tarifesi esas alınır; kesin fiyat, keşif sonrası teklifte belirtilir.
Fiyat; hidrant sayısına, yer altı/yer üstü ayrımına ve lokasyona göre belirlenir; pompa istasyonu ve su deposu kontrolüyle birlikte planlanması önerilir.
Teklif ve ilgili hizmetler
Hidrant sayısını teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. İlgili hizmetler: Yangın pompa istasyonu kontrolü, Yangın su deposu kontrolü, Yangın dolabı periyodik kontrolü.
Yangın Hidrantı Periyodik Kontrolü: sahada neye bakıyoruz?
Tabletteki 10 maddelik Yangın Hidrantı Periyodik Kontrolü listesinden öne çıkanlar:
- Kritik Hidrant projeye uygun konumda; binadan 5–15 m uzaklıkta; hidrantlar arası mesafe uygun (≤ 50–100 m).
- Kritik Hidranta erişim açık; çevresinde engel, araç park, bitki örtüsü yok; işaretlenmiş.
- Kritik Hidrant TS EN 14384/14339'a uygun; gövde, kapaklar ve rakorlar hasarsız, korozyonsuz; boya uygun (kırmızı).
- Kritik Kesme vanası (yeraltı/yerüstü) mevcut, açık ve işaretli; vana kapağı erişilebilir.
- Kritik Ana vana ve çıkış kapakları kolay açılıyor; salmastra kaçağı yok; anahtar mevcut.
- Kritik Statik/dinamik basınç ve debi proje değerlerini sağlıyor.
- Önceki periyodik kontrol raporu mevcut; eksiklikler giderilmiş; bakım kayıtları var.
- Donmaya karşı önlem (kuru tip/drenaj, yalıtım) alınmış.
- Hidrant hattı ring veya ≥ Ø100 mm; hidrant hortum/lans dolabı (varsa) tam ve bakımlı.
- Hidrant numarası ve yeri yangın planında gösterilmiş.
Kritik maddelerden biri uygun değilse eksik giderilene kadar kullanım durdurulmalıdır.
Yangın Hidrantı Periyodik Kontrolü: dayanak mevzuat ve standartlar
Yangın Hidrantı Periyodik Kontrolü hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 19.12.2007 / 26735): yangın hidrant sistemi.
- TS EN 14384: Yer üstü yangın hidrantları
- TS EN 671-3: Sabit yangın söndürme sistemleri — hortum sistemleri (yangın dolapları) — bakım
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Hidrant testi yangın şebekesini etkiler mi?
Akış testi sırasında şebekeden kısa süreli su çekilir; test, pompa istasyonu ve su deposuyla koordineli planlanır. Yangın şebekesinin devre dışı kalmaması için hidrantlar sırayla test edilir.
Hidrantta ne kadar basınç ve debi olmalı?
Gerekli debi ve basınç tesisin yangın projesi ile BYKHY ve TS EN 12845'e göre belirlenir; kontrolde ölçülen değerler proje değerleriyle karşılaştırılır ve en uzak hidrantta yeterlilik doğrulanır.
Yer altı hidrantlarında ek kontrol var mı?
Rögar kapağı ve erişim, su birikimi ve donma koruması, anahtar ve stand boru bağlantısı ayrıca kontrol edilir; görünür işaret levhası bulunmalıdır.
Hidrant kontrolü için en uygun mevsim hangisi?
Donma öncesi sonbahar. Akış testi sonrasında drenajın çalıştığı doğrulanır; gövdesinde su kalan hidrant kışın çatlar. İşletme ayrıca altı ayda bir gözle kontrol yapar.
Hidrant debisi nasıl hesaplanır?
Pitot tüpüyle okunan dinamik basınç ve ağız çapından hesaplanır: Q = 0,666 × c × d² × √(10p) (L/dk). 65 mm ağızda 1,5 bar pitot basıncı yaklaşık 2.200 L/dk'ya karşılık gelir; sonuç proje debisiyle karşılaştırılır.
Hidrant kontrolünde neler yapılır?
Hidrantın erişilebilirliği, kapak ve rakorlar, vananın açılıp kapanması, drenajın çalışması kontrol edilir; su verilerek basınç ve gerekiyorsa debi ölçülür.
Hidrant dolabı da kontrol edilir mi?
Evet. Hidrant yanındaki dolapta hortum, lans ve anahtar gibi ekipmanın eksiksiz ve kullanılabilir olduğu kontrol edilir.
Donma hidranta zarar verir mi?
Drenajı çalışmayan hidrantta kalan su donarak gövdeyi çatlatabilir; bu yüzden kış öncesinde drenajın çalıştığı doğrulanmalıdır.
Araç park alanındaki hidrant sorun olur mu?
Önüne araç park edilen veya çevresi malzemeyle kapatılan hidrant itfaiyenin bağlantısını geciktirir; çevresinin boş tutulması ve işaretlenmesi rapora öneri olarak yazılır.
Raporda hangi değerler bulunur?
Her hidrant için konum, ölçülen basınç ve debi, vana ve drenaj durumu, tespit edilen uygunsuzluklar ve öneriler yer alır.