Bu kategorideki hizmetler (11)
- Aydınlatma Ölçümü (Gündüz) ve Aydınlatma RaporuÇalışma alanlarında lux ölçümü ve TS EN 12464-1 değerlendirmesi, düzgünlük ve kamaşma kontrolü.
- Aydınlatma Ölçümü (Gece) ve Acil Aydınlatma KontrolüGece koşullarında aydınlatma ölçümü ve acil aydınlatma armatürlerinin süre ve seviye testi.
- Termal Konfor Ölçümü (PMV-PPD ve WBGT)Sıcaklık, nem, hava hızı ve radyant sıcaklık ölçümüyle PMV-PPD ve WBGT değerlendirmesi.
- Gürültü Ölçümü (Ortam) ve Gürültü HaritasıOrtam gürültü seviyesi ölçümü, gürültü haritası ve eylem değeri karşılaştırması.
- Gürültü Ölçümü (Kişisel Maruziyet — LEX,8h)Dozimetre ile vardiya boyunca kişisel gürültü maruziyeti ölçümü, LEX,8h hesabı ve KKD seçimi; rapor.
- Titreşim Ölçümü (Tüm Vücut — WBV)Operatör koltuğunda üç eksenli ivme ölçümü, A(8) hesabı ve Titreşim Yönetmeliği eylem-sınır değer.
- Titreşim Ölçümü (El-Kol — HAV)El aletlerinde üç eksenli titreşim ölçümü, kullanım süresine göre A(8)
- Toz Ölçümü (Ortam — Sabit Nokta)Sabit noktadan toplam ve solunabilir toz örneklemesi, gravimetrik analiz ve sınır değer karşılaştırması.
- Toz Ölçümü (Kişisel Maruziyet)Çalışan üzerinde örnekleme pompasıyla vardiya boyunca toz maruziyeti ölçümü.
- VOC Ölçümü (Kişisel Maruziyet — Solvent Buharları)Solvent buharlarına kişisel maruziyet örneklemesi, bileşen bazlı laboratuvar analizi ve sınır değer.
- Ağır Metal ve Gaz Ölçümü (Kaynak Dumanı, CO, NOx, Metal Buharları)Kaynak dumanı ve ağır metal örneklemesi, toksik gaz ölçümü ve sınır değer karşılaştırması; rapor.
İş hijyeni ölçümü nedir?
İş hijyeni ölçümleri; çalışanların vardiya boyunca maruz kaldığı gürültü, titreşim, toz, kimyasal buhar, gaz, sıcaklık ve aydınlatma düzeylerini standart yöntemlerle ölçen, sonuçları mevzuattaki sınır değerlerle karşılaştıran ve raporla belgeleyen çalışmalardır. İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik, bu ölçümlerin İSGÜM tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlar kapsamında yapılmasını şart koşar; ölçüm ve analizler bu şarta uygun olarak planlanır.
Risk değerlendirmesinde öngörülen tehlikelerin gerçek düzeyi ancak ölçümle belirlenebilir. Kulak koruyucuya gerek olup olmadığı, kaynak maskesinin yeterliliği veya bir ambarın aydınlatma düzeyi ölçüm sonucuna göre değerlendirilir. Ölçüm raporları aynı zamanda işyeri hekiminin sağlık gözetimi planının ve meslek hastalığı dosyalarının temel belgesidir.
Sektörlere göre başlıca ölçümler
- Metal, otomotiv yan sanayi ve makine imalatı: gürültü, el-kol titreşimi, kaynak dumanı ve ağır metal, yağ buharı.
- Mobilya, tekstil, çimento, maden ve gıda: solunabilir ve toplam toz, gürültü, termal konfor.
- Boya, kimya, matbaa ve plastik: VOC ve çözücü buharları, gaz ölçümü.
- Depo, lojistik ve inşaat: forklift ve iş makinesi operatörlerinde tüm vücut titreşimi, gece vardiyasında aydınlatma.
- Ofis, çağrı merkezi, hastane ve okul: aydınlatma, termal konfor, iç ortam gürültüsü.
Mevzuat çerçevesi
Her etkenin kendi yönetmeliği ve ölçüm standardı bulunmaktadır:
- Gürültü: Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik; TS EN ISO 9612.
- Titreşim: Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik; TS EN ISO 5349-1 ve TS EN ISO 2631-1.
- Toz: Tozla Mücadele Yönetmeliği; TS EN 689 ile gravimetrik örnekleme yöntemleri.
- Kimyasal buhar, gaz ve metal: Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik; TS EN 689, NIOSH ve OSHA metotları.
- Aydınlatma: TS EN 12464-1; termal konfor: TS EN ISO 7730 ve TS EN 27243.
Ölçüm süreci
- Ön görüşme: Risk değerlendirmesi, vardiya düzeni, makine listesi ve çalışan sayısı üzerinden ölçüm planı ve örnekleme stratejisi hazırlanır.
- Saha ölçümü: Kalibrasyonlu cihazlarla ortam noktalarında ve seçilen çalışanlar üzerinde vardiya boyunca ölçüm veya örnekleme yapılır; örnekler analiz için laboratuvara gönderilir.
- Değerlendirme: Sonuçlar ilgili yönetmelikteki eylem ve sınır değerlerle karşılaştırılır; ölçüm belirsizliği hesaba katılır.
- Rapor: Elektronik imzalı PDF rapor portal.vektorx.com üzerinden işletmenin ve talep edilmesi hâlinde OSGB'nin erişimine açılır.
Sınır değer aşımında yapılacaklar
Rapor, aşımın hangi bölümde ve hangi işte görüldüğünü gösterir. Kaynakta azaltma, havalandırma, süre sınırlaması ve kişisel koruyucu donanım sırasıyla önerilir. Önlemler alındıktan sonra ölçüm yalnızca ilgili bölümde tekrarlanır. Sonuçlar, işyeri hekiminin odyometri ve solunum fonksiyon testi gibi sağlık gözetimi kararlarında doğrudan kullanılır.
Ölçüm planı ve teklif
Ölçülecek etkenler risk değerlendirmenize göre belirlenir; teklif, çalışan ve ölçüm noktası sayısına göre yazılı olarak hazırlanır. Talebinizi teklif formu aracılığıyla iletebilirsiniz. Tesisat tarafının da değerlendirilmesi isteniyorsa ölçümler havalandırma tesisatı kontrolü ile aynı ziyarette planlanabilir.
Sık sorulan sorular
İş hijyeni ölçümleri hangi işyerleri için zorunludur?
Çalışanı olan her işyeri, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik uyarınca risk değerlendirmesinde belirlenen fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenleri ölçtürmekle yükümlüdür. Hangi ölçümün gerektiğini tehlike sınıfı değil, işyerindeki gerçek etkenler belirler: gürültülü makine varsa gürültü, kaynak yapılıyorsa duman ve metal, aydınlatması yetersiz bir ambar varsa aydınlatma ölçümü gerekir.
Ortam ölçümü ile kişisel maruziyet ölçümü arasındaki fark nedir?
Ortam ölçümünde cihaz belirli bir noktaya sabitlenir ve o alandaki düzeyi gösterir; haritalama, kaynak tespiti ve mühendislik önlemleri için kullanılır. Kişisel maruziyet ölçümünde ise cihaz çalışanın üzerine takılır ve vardiya boyunca onunla birlikte hareket eder; mevzuattaki maruziyet sınır ve eylem değerleriyle karşılaştırılabilen ölçüm budur. Yönetmelikler sınırları kişisel maruziyet üzerinden tanımladığı için çoğu durumda iki ölçüm birlikte planlanır.
İş hijyeni ölçümleri kaç yılda bir yenilenir?
Mevzuat sabit bir takvim yerine risk değerlendirmesini esas alır: risk değerlendirmesi yenilendiğinde, üretim süreci, makine, hammadde veya çalışma düzeni değiştiğinde ve ölçüm sonuçları eylem değerlerine yakın çıktığında ölçüm tekrarlanır. Her etken için tekrar süresinin işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanıyla birlikte ayrı ayrı belirlenmesi önerilir.