Aydınlatma ve kuvvet tesisatı projesi için gerekli belgeler, çizime başlamadan hazır olması gereken üç gruptan oluşur. Birincisi binanın mimari kat planlarıdır; mümkünse DWG formatında olmalıdır. İkincisi tapu, yapı ruhsatı veya kira sözleşmesi gibi mülkiyet ve yetki belgeleridir. Üçüncüsü tesiste kullanılacak makine, klima ve diğer cihazların güç listesidir. Bu belgeler hazırsa proje kısa sürede, revizyona daha az ihtiyaç duyarak çizilir. Proje bedeli de belgelerin eksiksiz olmasından doğrudan etkilenir.
Aşağıda her belgenin neden istendiğini, eksik olduğunda ne yapılabileceğini ve "elektrik projesi çizdirme fiyatı" sorusunun nasıl cevaplandığını anlatıyoruz.
Projeye başlamadan hazırlamanız gereken belgeler
Belgelerin tamamı her işte aynı ölçüde gerekmez. Yeni bir binada ruhsat bilgisi öne çıkar. Mevcut bir fabrikada ise makine listesi ve sahadaki gerçek durum daha önemlidir. Aşağıdaki liste çoğu işte istenen belgeleri kapsar:
- Mimari kat planları: DWG tercih edilir, ölçekli PDF de kullanılabilir.
- Vaziyet planı: Binanın parsel içindeki yerini ve giriş noktasını gösterir.
- Tapu veya mülkiyet belgesi: Projenin hangi taşınmaz için hazırlandığını belgeler.
- Yapı ruhsatı bilgileri: Yeni yapılarda proje dosyasına işlenir.
- Kira sözleşmesi ve muvafakat: Kiracı başvurularında istenebilir.
- Mevcut abonelik bilgisi: Tesisat numarası ve bağlantı gücü.
- Makine ve ekipman listesi: Güç, faz ve adet bilgisiyle birlikte.
- Mekân kullanım listesi: Her odanın ne amaçla kullanılacağını gösterir.
Mimari planlar neden bu kadar önemli?
Aydınlatma ve kuvvet tesisatı projesi, mimari planın üzerine çizilir. Armatürler, prizler, anahtarlar, motor beslemeleri ve tali panolar kat planında gerçek konumlarına yerleştirilir. Plan ölçeksiz ya da hatalıysa kablo uzunlukları yanlış hesaplanır. Bu da gerilim düşümü ve kesit seçimini etkiler.
DWG dosyası varsa mühendis doğrudan katmanlar üzerinde çalışır. Sadece PDF veya kâğıt çıktı varsa plan önce yeniden çizilir. Hiç plan yoksa ya da plan sahayla uyuşmuyorsa yerinde ölçü alınarak mevcut durum (as-built) rölöve çizimi yapılır. Bu adım ek süre ister, ama sonradan çıkacak uyumsuzlukları önler.
Kuvvet tesisatı için ekipman listesi nasıl hazırlanır?
Kuvvet tesisatı; motorlar, makineler, klimalar, fırınlar, kompresörler gibi priz dışı güç tüketicilerini besleyen devrelerdir. Bu devrelerin doğru boyutlandırılması için her cihazın teknik bilgisi gerekir. Listeyi hazırlarken şu bilgileri ekleyin:
- Cihaz adı ve adedi
- Etiket gücü (kW veya kVA)
- Bir fazlı mı, üç fazlı mı
- Yolverme şekli (direkt, yıldız-üçgen, sürücülü)
- Sahadaki yaklaşık konumu
Bilgileri tek tek yazmak zorsa makine etiketlerinin fotoğrafını göndermeniz de yeterlidir. Bu veriler yük cetveli, gerilim düşümü ve kısa devre hesabı için temel girdidir. Hesap sonuçları da pano ve linye şemalarına aktarılır.
Aydınlatma hesabı için hangi bilgiler istenir?
Aydınlatma tesisatında amaç, her mekâna kullanım amacına uygun aydınlık düzeyini sağlamaktır. İç mekân çalışma alanları için esas alınan standart TS EN 12464-1'dir. Standart, mekânın türüne göre farklı aydınlık düzeyleri öngörür. Bu yüzden mühendisin her odanın ne iş için kullanılacağını bilmesi gerekir.
Ofis, depo, üretim alanı, koridor ve yemekhane aynı şekilde aydınlatılmaz. Kullanım listesinde hassas işlerin yapıldığı alanları ayrıca belirtin. Tavan yüksekliği, asma tavan durumu ve tercih ettiğiniz armatür tipi varsa bunları da ekleyin. Böylece hesap, sahaya gerçekten uygulanacak armatürle yapılır.
Mevzuat açısından proje hangi kurallara dayanır?
Aydınlatma ve kuvvet tesisatı projeleri iki temel yönetmeliğe göre hazırlanır. Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği, projenin içeriğini, çizim düzenini ve onay sürecini belirler. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ise tesisatın teknik kurallarını belirler: kablo seçimi, koruma düzenleri, priz ve linye düzeni bu kurallara tabidir.
Projeyi, yetkili bir elektrik mühendisi (SMM) imzalar. Ardından proje EMO'ya vize ettirilir. Projenin bir kullanım alanı daha vardır: İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III, 23 Aralık 2025'ten bu yana elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesini arıyor. Projesi olmayan bir işyerinde bu proje, yıllık kontrolün de ön şartıdır. Onay sürecinin adımlarını elektrik projesi nasıl hazırlanır ve EMO onayı nasıl alınır yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu yazıda yalnız belge hazırlığına odaklanıyoruz.
Belgeler eksikse ne olur?
Eksik belge, işin başlamasını her zaman engellemez. Ancak bazı adımların sırası değişir:
- Mimari plan yoksa: Önce rölöve alınır, sonra proje çizilir.
- Ekipman listesi eksikse: Varsayımlarla çizilir, revizyon riski doğar.
- Mülkiyet belgesi eksikse: Çizim yapılır, onay aşaması bekler.
- Abonelik bilgisi yoksa: Mevcut bağlantı gücü sahada tespit edilir.
Bu durumların her biri süreyi uzatır. Bir kısmı da bedele yansır. Belgeleri baştan eksiksiz toplamak hem zaman hem maliyet kazandırır.
Elektrik projesi çizdirme fiyatı nasıl belirlenir?
Proje bedeli sabit bir liste fiyatı değildir. Hesabın başlangıç noktası, Elektrik Mühendisleri Odasının (EMO) o yıl için yayımladığı asgari ücret tarifesidir. Bedeli etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
- Toplam inşaat alanı ve kat sayısı
- Kurulu güç ve kuvvet devresi adedi
- Pano sayısı ve linye şemalarının kapsamı
- Mimari altlığın hazır olup olmadığı
- Tesisin konumu ve sahaya gidiş ihtiyacı
Belgeleriniz ne kadar eksiksizse teklif o kadar net olur. Rölöve veya plan yeniden çizimi gerekiyorsa bu iş teklifte ayrı kalem olarak gösterilir. Böylece neye ödeme yaptığınızı baştan bilirsiniz.
VEKTORX ile süreç nasıl ilerler?
VEKTORX olarak gönderdiğiniz planları ve ekipman listesini önce inceliyoruz. Eksikleri size tek bir listeyle bildiriyoruz. Ardından EMO tarifesine dayalı teklifimizi hazırlıyoruz. Proje, SMM belgeli elektrik mühendisi imzasıyla hazırlanır ve EMO vizesine sunulur. Teslim edilen dosyalara müşteri portalından ulaşabilirsiniz. Hizmetin kapsamını aydınlatma ve kuvvet tesisatı projesi çizimi sayfasında inceleyebilirsiniz. Belgelerinizi hazırladıysanız teklif isteyin; size özel bedeli keşif bilgileriyle birlikte iletelim.
Sık sorulan sorular
Elektrik projesi çizdirme fiyatı neye göre belirlenir?
Proje bedeli EMO (Elektrik Mühendisleri Odası) asgari ücret tarifesi esas alınarak hesaplanır. Toplam inşaat alanı, kat sayısı, kurulu güç, pano ve motor devresi adedi ve mimari altlığın hazır olup olmadığı bedeli belirler. Kesin rakam, gönderdiğiniz belgeler ve keşif bilgileriyle hazırlanan teklifte yer alır.
Mimari proje sadece PDF olarak elimdeyse yeterli olur mu?
Başlangıç için işe yarar, ancak çizim düzenlenebilir bir DWG dosyası üzerinde yapılır. PDF'teki planın yeniden çizilmesi gerekir ve bu ek iş süreye ve bedele yansır. Ölçeği belli olmayan ya da sahayla uyuşmayan planlarda ise yerinde rölöve alınması önerilir.
Kiracı olarak aydınlatma ve kuvvet projesi çizdirebilir miyim?
Çizim için kiracı olmanız engel değildir. Ancak proje onayı ve abonelik aşamasında mülk sahibinin izni veya vekâleti istenebilir. Bu nedenle kira sözleşmesini ve gerekiyorsa mülk sahibinin yazılı muvafakatini baştan hazırlamanız süreci hızlandırır.
Makine ve ekipman listesi neden isteniyor?
Kuvvet tesisatında her makinenin gücü, fazı ve çalışma şekli kablo kesitini, sigorta değerini ve pano yerleşimini belirler. Liste eksik olursa projede varsayımla çalışılır ve sahada sonradan revizyon gerekebilir. Etiket fotoğrafları bile doğru hesap için yeterli bilgi sağlar.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri ve elektrik projelerinde saha deneyimi.