Otopark havalandırma projesi neden ayrı ele alınır?
Otopark havalandırma projesi, kapalı otoparkta iki farklı görevi aynı fanlarla yerine getiren sistemin tasarımıdır. Günlük kullanımda araçların egzozundan çıkan karbonmonoksit ve diğer gazların birikmesi önlenir; yangın çıktığında ise duman, kaçış yollarından ve itfaiyenin giriş noktasından uzaklaştırılarak egzoz şaftlarına yönlendirilir. Bir otomobil yangını kısa sürede yoğun ve zehirli duman ürettiği için ikinci görev tasarımı belirler.
Kapalı otoparklar konut sitelerinde, alışveriş merkezlerinde, hastanelerde, otellerde ve ofis binalarında bodrum katlarda yer alır. Tavan yüksekliğinin sınırlı, kirişlerin ve tesisatın yoğun olduğu bu alanlarda fan yerleri, sprinkler boruları ve aydınlatma armatürleriyle birlikte düşünülmelidir.
Jet fan sistemi ve kanallı sistem
Kanallı sistemde emiş ağızları tavan boyunca kanallarla egzoz fanına bağlanır. Jet fan sisteminde ise tavana asılan küçük itme fanları, havayı otoparkın bir ucundaki temiz hava girişinden diğer ucundaki egzoz şaftına doğru sürükler; kanala gerek kalmaz. Hangi sistemin uygun olduğu otoparkın plan biçimine, rampa ve şaft yerlerine ve kat yüksekliğine bağlıdır.
Dayanak mevzuat ve standartlar
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, otoparklarda duman kontrolünü ve tahliyesini düzenler; yangın anında çalışacak fanlar duman sıcaklığına belirli süre dayanacak biçimde seçilir. Duman ve ısı egzoz vantilatörlerinin özellikleri TS EN 12101 serisinde tanımlanır. Fanların enerjisinin yangında kesilmemesi için besleme ve kablo seçimi elektrik projesinde birlikte ele alınır.
Projede neler yer alır?
- Otopark planı üzerinde duman bölgeleri, temiz hava girişleri ve egzoz şaftlarının yeri
- Egzoz ve temiz hava debisi hesabı; ana egzoz fanlarının seçimi
- Jet fanların sayısı, yönü ve yerleşimi; kirişler ve tesisatla çakışma kontrolü
- CO sensörlerinin yerleşimi ve kademeli çalışma senaryosu
- Yangın modunda çalışma sırası; yangın algılama ve ihbar projesi ile eşleşen senaryo tablosu
- Kat planları, şaft kesitleri, fan listesi ve kumanda şeması
Büyük ve karmaşık plana sahip otoparklarda hava ve duman akışı, gerekirse bilgisayar ortamında akış simülasyonuyla da kontrol edilebilir; ihtiyaç teklif aşamasında belirtilir.
Mevcut otoparklarda karşılaştığımız durumlar
Var olan bir otopark projelendirilirken önce kurulu sistemin gerçekte nasıl çalıştığı incelenir. Sık görülen durumlar şunlardır: fanların yalnızca elle açılıp kapatılması, CO sensörlerinin arızalı ya da hiç bağlanmamış olması, yangın modunda çalışacak fanların yüksek sıcaklığa uygun belgesinin bulunmaması, rampa kapısı kapalıyken temiz hava girişinin yetersiz kalması ve sonradan yapılan bölmelerin hava akışını kesmesi. Proje bu eksikleri ölçü ve hesapla ortaya koyar, hangi fanın korunup hangisinin değiştirileceğini açıkça yazar.
Otopark havalandırma projesi fiyatı
Proje bedeli otopark alanı (m²) ve kapsama göre teklifte hesaplanır; birden fazla proje birlikte verildiğinde m² birim fiyatı düşer.
Fiyatı etkileyen etkenler:
- Otopark alanı ve kat sayısı
- Rampa, şaft ve temiz hava girişlerinin sayısı
- Mevcut otoparkta rölöve ve mevcut fanların değerlendirilmesi
- Akış simülasyonu istenip istenmediği
Teklif ve ilgili projeler
Otopark planlarınızı teklif formu ile gönderebilirsiniz; formda "Havalandırma tesisat projesi" kartı bu işi kapsar. Merdiven ve yangın güvenlik holleri için duman tahliye ve merdiven basınçlandırma projesi, otoparkın sprinkler tesisatı için sprinkler tesisatı projesi birlikte hazırlanabilir.
Otopark Havalandırma ve Jet Fan Projesi: dayanak mevzuat ve standartlar
Otopark Havalandırma ve Jet Fan Projesi hizmetinde esas aldığımız düzenlemeler (raporda her bulgunun dayandığı madde ayrıca yazılır):
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 19.12.2007 / 26735): otoparklarda duman kontrolü ve tahliyesi.
- TS EN 12101 serisi: Duman ve ısı kontrol sistemleri (duman ve ısı egzoz vantilatörleri)
Mevzuat listesi en son 30.10.2026 tarihinde gözden geçirildi.
Sık sorulan sorular
Kapalı otoparkta jet fan zorunlu mu?
Yönetmelik bir yöntemi değil sonucu ister: kapalı otoparkta egzoz gazının ve yangında dumanın uzaklaştırılması gerekir. Bu, kanallı egzoz sistemiyle ya da kanalsız jet fan sistemiyle sağlanabilir. Kat yüksekliği düşük, kiriş ve tesisatla dolu tavanlarda jet fan sistemi daha az yer kapladığı için çoğunlukla tercih edilir; seçim otoparkın planına göre yapılır.
CO sensörü ne işe yarar?
Karbonmonoksit sensörleri otopark havasındaki egzoz gazını sürekli ölçer. Değer düşükken fanlar kapalı ya da düşük devirde kalır, araç trafiği arttığında devir yükselir. Böylece sistem gün boyu tam güçte çalışmaz, enerji tüketimi ve gürültü azalır.
Yangında fanlar nasıl çalışır?
Yangın algılama paneli otoparktaki alarmı bildirdiğinde fanlar CO modundan duman tahliye moduna geçer: egzoz fanları tam güçte çalışır, jet fanlar dumanı egzoz şaftına doğru yönlendirir. Hangi fanın hangi sırayla çalışacağı projedeki senaryo tablosunda tanımlanır.
Otopark havalandırma projesi itfaiyeye sunulur mu?
Kapalı otoparkın duman tahliye düzeni yangın güvenliğinin parçası olduğundan itfaiye uygunluk sürecinde incelenir. Proje bu incelemede istenecek hesap ve paftaları içerecek biçimde hazırlanır.