Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü Kaç Yılda Bir Yapılır?

Elektrik tesisatı periyodik kontrolü işyerlerinde en geç yılda bir yapılır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III, elektrik tesisatını periyodik kontrole tabi tesisatlar arasında sayar ve ilgili standartta daha kısa bir süre yoksa yıllık periyot uygular. Topraklama tesisatı da sanayi tesislerinde ve işyerlerinde yılda bir ölçülür; şantiye gibi sabit olmayan, yer değiştirebilen tesislerde bu süre altı aya iner. Tesisatta esaslı bir değişiklik yapıldığında ya da hasar şüphesi doğduğunda ise bir yılı beklemeden yeniden kontrol gerekir.

Hangi tesisat ne sıklıkla kontrol edilir?

Bir işyerinin elektrik dosyasında genellikle şu kontroller ve periyotlar yer alır:

Ek-III, elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, akümülatör, transformatör ve jeneratörü elektrikle ilgili ekipman grubunda toplar ve bu grubun kontrolünü elektrik kökenli mesleklere bırakır. Topraklama periyotları ayrıca Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nde yer alır. Kaçak akım rölelerinin testi ise iç tesisat kontrolünün bir parçasıdır; ayrıntısını kaçak akım rölesi testi zorunlu mu, kaç yılda bir yapılır yazısında bulabilirsiniz.

Bir yıl hangi tarihten sayılır?

Süre, son raporda yazan bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihinden takip edilir. Yeni kurulan bir tesisatta ya da yeni açılan bir işyerinde ilk kontrol, tesisat kullanılmaya başlanmadan önce yapılır ve takvim bu tarihle başlar. Kontrolü birkaç hafta erken yaptırmak mümkündür; bu durumda yeni raporun tarihi esas alınır. İşletmeler bu yolu, elektrik, topraklama ve paratoner kontrollerini aynı haftaya toplamak için kullanır. Takvimi aynı haftaya toplamak, enerji kesintisi gerektiren testlerin de tek bir planlı duruşta yapılmasını sağlar.

Hangi durumlarda yılı beklemeden kontrol gerekir?

Ek-III, periyodik kontrolün yalnız takvime bağlı olmadığını, önemli bir değişiklik ya da onarımdan sonra da yapılması gerektiğini söyler. Elektrik tesisatında bu durumlar genellikle şunlardır:

• Yeni pano eklenmesi ya da ana pano değişimi
• Güç artırımı sonrası kolon ve dağıtım değişikliği
• Kapsamlı tadilat ya da yerleşim değişikliği
• Su baskını, yangın ya da yıldırım sonrası hasar
• Sık açan sigorta ya da kaçak akım rölesi
• Makine parkına büyük yük eklenmesi

Bu durumlardan sonra yapılan kontrol, tesisatın yeni hâlini belgeler ve bir sonraki yıllık kontrolün de başlangıç noktası olur.

Daha sık kontrol gereken ortamlar var mı?

Bir yıl, iki kontrol arasındaki en uzun süredir. Nemli, tozlu, kimyasal buharlı ya da titreşimli ortamlarda tesisat daha hızlı yıpranır. Gıda işletmelerinin yıkama alanları, boya ve kimya tesisleri, mermer ve ahşap atölyeleri ile açık alanda çalışan tesisler bu gruptadır. İlgili standart daha kısa bir aralık öngörüyorsa o aralık uygulanır; ayrıca işyerinin risk değerlendirmesi de daha sık kontrol önerebilir. Bu tesislerde yıllık kontrolün arasına bir termal kamera taraması koymak, ısınan bağlantıları bir sonraki kontrolü beklemeden gösterir. Şantiyelerde geçici panolar her yer değişikliğinde yeniden bağlandığı için altı ay, iki topraklama ölçümü arasındaki en uzun süredir; panonun yeni bir noktaya kurulması da başlı başına kontrol gerektiren bir değişikliktir.

Konut ve site yönetimlerinde durum nedir?

Ek-III'teki yükümlülük işverenleri bağlar. Bir dairenin kendi tesisatı için yönetmelikte yıllık bir periyot yoktur; yine de eski binalarda ve kaçak akım rölesi bulunmayan dairelerde tesisatın bir elektrik mühendisine baktırılması yerinde bir önlemdir. Kapıcı, güvenlik ya da teknik personel çalıştıran site ve apartman yönetimleri ise işveren sıfatıyla ortak alan panolarının, merdiven ve otopark aydınlatmasının ve asansör makine dairesi beslemelerinin yıllık kontrolünü yaptırmalıdır. Ortak alan raporunun bir kopyasını yönetim toplantısında paylaşmak, kat maliklerinin bulguları ve bütçe ihtiyacını birlikte görmesini sağlar.

Kontrol bütün tesisatı kapsamazsa ne olur?

Yıllık kontrolün süresi tesisatın tamamı için işler. Ana dağıtım panosu ölçülüp kat panoları, makine panoları ya da yan binadaki depo panosu dışarıda bırakıldıysa, rapor yalnız ölçülen kısmı belgeler; ölçülmeyen panolar fiilen kontrolsüz kalır ve denetimde ilk sorgulanan eksik bu olur. Bu yüzden kontrolden önce bütün panoların listesini çıkarmak ve raporu teslim alırken her panonun ayrı ölçüm satırıyla yer aldığını doğrulamak gerekir. Kilitli bir teknik oda ya da kiracıya ait bir pano nedeniyle bir kısım ölçülemediyse rapora "kontrol edilemedi" notu düşülür ve o bölüm için kısa süre içinde ayrı bir kontrol planlanır.

Takibi kim yapmalı?

Periyodik kontrolü yaptırmak işverenin yükümlülüğüdür; takibi ise çoğu işyerinde iş güvenliği uzmanı ile teknik sorumlu birlikte yürütür. Pratik bir yöntem, her elektrik raporundaki bir sonraki kontrol başlangıç tarihini işletmenin bakım takvimine bir ay önceden hatırlatma olarak eklemektir. Bu süre, İSG-KATİP sözleşmesinin yapılmasına, kesinti gerektiren testlerin planlanmasına ve eksik projelerin tamamlanmasına yeter.

VEKTORX ile elektrik kontrol takvimi

VEKTORX olarak iç tesisat, topraklama ve paratoner kontrollerini aynı ziyarette yapıyor, her tesisat için ayrı rapor düzenliyoruz; raporlarda bir sonraki kontrolün başlangıç tarihi açıkça yer alır ve e-imzalı PDF olarak müşteri portalından indirilir. Kapsam için elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü ve topraklama ölçümü sayfalarına bakabilir, son rapor tarihlerinizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.