Yıllık periyodik kontrol takvimi: işletmeler için kontrol listesi

Yıllık periyodik kontrol takvimi, bir işletmenin iş güvenliği dosyasındaki en pratik belgedir: hangi ekipmanın ne zaman kontrol edileceğini, hangi testin duruş gerektirdiğini ve hangi raporun ne zaman yenileneceğini tek sayfada gösterir. Takvimin omurgası, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III'teki yıllık periyottur; ama bazı ekipmanlarda bu periyodun dışında kalan altı aylık ve üç yıllık işler de vardır. Bu yazıda bir işletmenin takvimini nasıl kuracağını, periyotların özetini ve kontrolleri tek aya toplamanın yolunu anlatıyoruz.

Ekipman gruplarına göre periyotlar

Takvimi kurmadan önce periyotları tek tabloda görmek işe yarar:

Tablodaki "azami" sözcüğü önemlidir: yönetmelikteki süreler en uzun sürelerdir. Bir kontrolü süresinden önce yapmak her zaman mümkündür ve takvimi düzenlemenin anahtarı da budur.

Yıllık periyodun dışındaki işler

Takvimin en çok kaçırılan kalemleri, yıllık kontrolün içinde ama her yıl yapılmayan testlerdir. Basınçlı kaplarda hidrostatik test her yıl değil, genellikle üç yılda bir yapılır; aradaki yıllarda kontrol gözle muayene ve emniyet donanımlarının testiyle sınırlıdır. Forklift, transpalet ve platformlarda tam yük testi de üç yılda bir planlanır. Bu testlerin hangi yıla denk geldiğinin takvimde ayrıca işaretlenmesi gerekir, çünkü bunlar duruş ve hazırlık ister.

Altı aylık işler de ayrı bir satır gerektirir. Şantiye panoları, seyyar dağıtım panoları ve taşınabilir jeneratörler gibi yer değiştirebilen elektrik ekipmanlarının topraklaması altı ayda bir ölçülür. Yangın algılama sisteminde yılda bir tam kontrolün yanında altı ayda bir fonksiyon kontrolü yapılır. Yoğun kullanılan kaldırma aksesuarlarında da altı aylık muayene önerilir.

Mevsime bağlı kontroller

Bazı kontrollerin zamanı ekipmanın kullanım dönemine göre seçilmelidir. Kalorifer kazanları ısıtma sezonundan önce kontrol edilmelidir; yaz boyunca bekleyen bir kazanın ilk yakılışı en riskli andır. Basınçlı kap periyodik kontrol grubundaki boyler ve genleşme tankları da aynı ziyarete eklenebilir. Klima santralleri ve soğutma grupları ise yaz yükü başlamadan önce kontrol edildiğinde en çok fayda sağlar.

Topraklama ölçümünde de mevsimin etkisi vardır: zemin nemi direnci değiştirir, kuru yaz sonu en yüksek değeri verir. Her yıl benzer dönemde ölçüm yapmak, sonuçların yıldan yıla karşılaştırılabilmesini sağlar. Termal kamera taraması ise tesisin en yüklü olduğu döneme denk getirildiğinde kusurları en net biçimde gösterir.

Kontrolleri tek aya toplamak

Dağınık bir takvim, yıl boyunca farklı tarihlerde gelen ekiplerin, tekrarlanan hazırlıkların ve kaçırılan son tarihlerin takvimidir. En pratik çözüm bütün ekipman gruplarını aynı aya toplamaktır. Bunun için bir kereliğine bazı ekipmanlar süresinden birkaç ay erken kontrol edilir; sonraki yıllarda hepsi aynı ayda döner. Ay seçimi işletmenin duruş planına göre yapılır: üretim tesislerinde yıllık bakım duruşu, okullarda yaz tatili, otellerde sezon öncesi en uygun dönemdir.

Mevsime bağlı kontroller bu kuralın tek istisnasıdır. Kazanı ekim ayında, diğer her şeyi tek bir ayda kontrol ettirmek, çoğu işletme için iki ziyaretlik sade bir takvim demektir.

Takvimi takip etmenin pratik yolu

Takvim yalnız bir tablo olarak kalırsa unutulur. Takibi kolaylaştıran birkaç alışkanlık vardır. Her raporla birlikte bir sonraki kontrol tarihini takvime işlemek ilk adımdır. Yeni alınan bir ekipmanı, alındığı gün envantere ve takvime eklemek ikinci adımdır. Hizmetten çıkan ekipmanı listeden düşmek de raporsuz görünen ekipman sayısını gerçeğe indirir.

Çok şubeli işletmelerde her şubenin takvimi ayrı tutulur, ama aynı düzende hazırlanır. Böylece merkezden bakıldığında hangi şubede hangi raporun yaklaştığı tek listede görülür.

Takvimde bulunması gereken bilgiler

İyi bir takvimde her ekipman için şu bilgiler yer alır: ekipmanın adı ve yeri, son kontrol tarihi ve sonucu, bir sonraki kontrol tarihi, üç yıllık ya da altı aylık ek iş varsa yılı, kontrolün duruş gerektirip gerektirmediği ve açık kalan uygunsuzluklar. Bu bilgiler, takvimi aynı zamanda bir yıllık iş planına dönüştürür. Uygunsuzluk sütunu özellikle önemlidir: bir ekipmanın raporu güncel olsa bile, raporda yazan eksik giderilmediyse o ekipman denetimde yine sorun olarak görünür. Giderilen her maddenin tarihi ve kanıtı aynı satıra eklendiğinde, takvim bir sonraki kontrolün ilk sorusuna da cevap vermiş olur.

VEKTORX ile yıllık takvim

VEKTORX olarak işletmenizin ekipman envanterine göre yıllık kontrol takvimini çıkarıyor, kontrolleri olabildiğince tek ziyarette topluyor ve her raporla birlikte bir sonraki kontrol tarihini portala işliyoruz; tarih yaklaştığında hatırlatma gelir. Basınçlı kapların kontrol kapsamı için basınçlı kap periyodik kontrol sayfasına bakabilir, ekipman listenizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.