Yeni işyeri açılışında zorunlu elektrik ve yangın kontrolleri

Yeni işyeri açılışında zorunlu kontroller, çoğu girişimcinin ruhsat ve abonelik işleri arasında gözden kaçırdığı bir başlıktır. Oysa çalışan işe başladığı andan itibaren işveren, elektrik tesisatının, yangın güvenliği önlemlerinin ve iş ekipmanlarının güvenli olduğunu belgelemekle yükümlüdür. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, güvenliği montaja bağlı ekipmanların kurulduktan sonra ve ilk kullanımdan önce kontrol edilmesini ister; yıllık periyot bu ilk kontrolden başlar. Bu yazıda yeni açılan ya da yeni taşınılan bir işyerinde açılıştan önce tamamlanması gereken kontrolleri, doğru sırasıyla birlikte topluyoruz.

Açılıştan önce tamamlanması gerekenler

Bir işyerinin ilk kontrol listesi genellikle şunlardır:

• Elektrik aboneliği ve topraklama ölçümü
• Elektrik iç tesisatının ilk kontrolü
• Kaçak akım rölesi testleri
• Yangın tüpü sayısı, tipi ve yerleşimi
• Yangın algılama sisteminin devreye alma testi
• Acil aydınlatma ve yönlendirme işaretleri

İşyerinde kompresör, forklift, vinç ya da kazan gibi ekipmanlar varsa bunların ilk kontrolleri de listeye eklenir. Liste, faaliyetin türüne ve işyerinin büyüklüğüne göre uzar ya da kısalır.

Elektrik: abonelikten ilk kontrole

Yeni bir işyerinin elektrik süreci dağıtım şirketiyle başlar. Abonelik başvurusunda proje, saha kabulü ve topraklama ölçümü istenir; dağıtım şirketi bu belgeler tamamlanmadan enerji vermez. Süreç ve istenen belgeler yeni sayaç ve abonelik projelendirme sayfasında anlatılıyor.

Enerji geldikten sonra iç tesisatın ilk kontrolü yapılır. Bu kontrol, yeni kurulan panoların, hatların ve prizlerin projeye uygun yapıldığını doğrular: koruma iletkeninin sürekliliği, yalıtım direnci, çevrim empedansı ve kaçak akım rölelerinin açma süresi ölçülür. İlk kontrolün raporu, sonraki yıllık kontrollerin başlangıç noktasıdır; bulunan bir uygunsuzluğun yüklenici sahadan ayrılmadan giderilmesi de en kolay bu aşamadadır.

Yangın güvenliği: tüpler, algılama ve kaçış

Yangın tarafının ilk adımı söndürme tüpleridir. Tüplerin sayısı ve tipi işyerindeki yangın riskine göre seçilir; kolay görülebilen, kaçış yollarına ve risk noktalarına yakın yerlere, kolayca alınabilecek yükseklikte asılır. Tüplerin ilk yerleşiminin bir kat planı üzerinde işaretlenmesi, sonraki yıllık kontrollerde de takibi kolaylaştırır. Yangın söndürme tüpü periyodik kontrolü her tüpü basınç, etiket, mühür ve yerleşim yönünden tek tek değerlendirir.

Yangın algılama ve ihbar sistemi olan işyerlerinde sistemin devreye alınırken test edilmesi gerekir. Her dedektör, buton ve siren denenir; senaryo varsa (havalandırmanın durması, kapıların serbest kalması gibi) doğru çalıştığı doğrulanır. Acil aydınlatma armatürlerinin akü süresi ve kaçış yönlendirme işaretlerinin görünürlüğü de açılıştan önce kontrol edilir.

Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınırken birçok işyeri türünde yangın güvenliği önlemlerinin itfaiye tarafından incelenmesi istenir. Söndürme tüpleri, algılama sistemi ve kaçış yollarının bu incelemeden önce hazır ve belgelenmiş olması süreci hızlandırır.

Kiralık işyerinde devralınan tesisat

Kiralanan bir işyerinde tesisat çoğu zaman önceki kiracıdan kalır. Önceki raporlar tesisatın geçmişi hakkında fikir verir, ama yeni işveren adına düzenlenmemiştir ve aradaki değişiklikleri kapsamaz. Yeni faaliyet genellikle yeni yükler, yeni makineler ve yeni bölmeler getirir; bunlarla birlikte panolar ve hatlar değişir. Bu yüzden devralınan tesisatın, yeni düzenlemeler tamamlandıktan sonra yeni işletme adına kontrol edilmesi gerekir.

Devralma sırasında dikkat edilecek bir nokta da yangın tesisatıdır. Önceki işletmenin bıraktığı yangın tüplerinin dolum tarihleri ve sprinkler ya da yangın dolabı gibi sabit sistemlerin son kontrol tarihleri, yeni işletmenin ilk listesine eklenmelidir.

Makineler, basınçlı kaplar ve kaldırma ekipmanları

İşyerine yeni kurulan makineler ve kaldırma ekipmanları, montajdan sonra ve ilk kullanımdan önce kontrol edilir. Kompresörün hava tankı basınçlı kap olarak ilk kontrolden geçer; vinç ve caraskalda montaj sonrası yük testi uygulanır. İmalatçının kullanım kılavuzu ve uygunluk belgesi bu kontrolün temel belgeleridir; ikinci el alınan ekipmanlarda bu belgeler eksikse durum rapora not edilir.

Risk değerlendirmesi için ilk ölçümler

Yeni işyerinin risk değerlendirmesi, çalışma ortamının gerçek koşullarına dayanmalıdır. Atölye ve üretim alanlarında gürültü, ofis ve depolarda aydınlatma, tozlu işlerde toz ölçümü gibi iş hijyeni ölçümleri, hangi önlemin gerektiğini sayıyla gösterir. Bu ölçümlerin makineler kurulup normal çalışma düzeni oturduktan sonra yapılması, sonuçların gerçek maruziyeti yansıtmasını sağlar.

Doğru sıralama

Açılış öncesi kontrollerin sırası, işlerin birbirine bağlı olmasından doğar. Her kontrolden önce yetkili kişiyle İSG-KATİP üzerinden sözleşme yapılması gerektiği için, işyeri SGK sicil numarası alınır alınmaz sözleşmeleri planlamak zaman kazandırır. Önce elektrik projesi ve topraklama ölçümüyle abonelik tamamlanır. Enerji geldikten sonra iç tesisatın ilk kontrolü ve kaçak akım testleri yapılır. Ardından yangın algılama sistemi devreye alınıp test edilir, tüpler yerleştirilir, acil aydınlatma denenir. Makine ve basınçlı kapların ilk kontrolleri montajları biter bitmez, ama çalışan işe başlamadan önce yapılır. Bu sıranın bir takvime yazılması, açılış tarihinin kontroller yüzünden kaymasını önler.

VEKTORX ile açılış kontrolleri

VEKTORX olarak yeni işyerlerinde abonelik için gereken topraklama ölçümünden iç tesisatın ilk kontrolüne, yangın tesisatı ve iş ekipmanlarının ilk kontrollerine kadar bütün listeyi açılış takvimine göre planlıyor, raporları e-imzalı olarak portalda teslim ediyoruz. Yangın tarafının kapsamı için yangın tesisatı periyodik kontrol sayfasına bakabilir, açılış tarihinizi ve ekipman listenizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.