Yangın tüpü kontrol kartı, her söndürme tüpüne asılan ya da yapıştırılan ve o tüpe yapılan kontrol, bakım ve dolum işlemlerinin tarihiyle birlikte işlendiği kayıttır. Kartın amacı, tüpün geçmişini tüpün üzerinde görünür kılmaktır: son kullanıcı kontrolü ne zaman yapıldı, servis bakımı ne zaman yapıldı, söndürücü madde ne zaman yenilendi, gövde ne zaman test edildi. Kart, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in söndürme cihazlarının her an kullanılabilir tutulması yükümlülüğünü ve TS ISO 11602-2'nin kontrol ve bakım kayıtlarına ilişkin beklentisini sahada izlemenin en pratik yoludur. Kart ise periyodik kontrol raporunun yerini tutmaz; ikisi birlikte istenir.
Kartta hangi bilgiler bulunur?
Bir kontrol kartında genellikle şu bilgiler yer alır:
- Tüp kimliği: konum numarası, tip, kapasite, seri numarası.
- Söndürücü madde: kuru kimyevi toz, CO₂, köpük, temiz gaz.
- Kullanıcı kontrolleri: tarih ve kontrolü yapanın paraf.
- Servis bakımları: tarih, servis firması, yapılan işlem.
- Dolum ve test: söndürücü madde yenileme ve gövde testi tarihleri.
- Sonraki işlem: bir sonraki bakımın planlanan tarihi.
Kartın tüple eşleşmesi esastır. Bir tüp başka bir yere taşındığında kart da onunla gider ve konum numarası güncellenir.
Kullanıcı kontrolünde karta ne yazılır?
İşletmenin kendi personelinin yaptığı kontrol, tüpün yerinde olup olmadığını, önünün kapalı olup olmadığını, basınç göstergesinin yeşil bölgede bulunup bulunmadığını, mühür ve pimin yerinde olup olmadığını ve gövdede görünür bir hasar bulunup bulunmadığını kapsar. Bu kontrol yapıldığında karta tarih ve kontrolü yapanın parafı işlenir. Bir sorun görüldüyse kısa bir not düşülür ve sorun servise ya da sorumluya bildirilir. Kullanıcı kontrolünün düzenli yapıldığı kartlar, yıllık periyodik kontrolde tüplerin yıl boyunca izlendiğini gösterir.
Servis bakımında ne yazılır?
Servis firması bakım yaptığında karta bakım tarihini, yapılan işlemi, firmanın unvanını ve bakımı yapan kişinin adını işler. Söndürücü maddenin yenilenmesi ve gövdenin hidrostatik testi gibi işlemler de tarihleriyle ayrıca yazılır. Bu işlemler TS ISO 11602-2'de tüp tipine göre belirli aralıklarla öngörülür ve hizmet yeterlilik belgesine sahip servis firmalarınca yapılır. Servisin karta işlediği bilgiler, periyodik kontrolde tüpün bakım ve test sürelerinin aşılıp aşılmadığını değerlendirmenin temel kaynağıdır.
Kontrol kartı ile periyodik kontrol raporu farkı
Kart, tek bir tüpün günlük ve yıllık geçmişini tutar. Periyodik kontrol raporu ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III'e göre yetkili kişinin düzenlediği, işyerindeki bütün tüplerin durumunu, tipinin alana uygunluğunu ve yerleşimini değerlendiren belgedir. Denetimde müfettiş raporu ister; kartlar ise raporun doğruluğunu sahada gösteren tamamlayıcı kayıtlardır. Raporu olup kartları boş olan bir işletme ya da kartları dolu olup raporu bulunmayan bir işletme, iki durumda da eksik sayılır.
Kart ile servis etiketi aynı şey mi?
Değil, ama birbirine yakındır. Servis etiketi, tüpe bakım ve dolum yapan firmanın işlemden sonra tüpe yapıştırdığı, işlemin tarihini ve firmayı gösteren etikettir. Kontrol kartı ise bütün işlemlerin, kullanıcı kontrolleri dahil, sırayla biriktiği kayıttır. Bazı işletmelerde ikisi tek bir kart üzerinde birleştirilir. Önemli olan, tüpün son kullanıcı kontrolünün, son servis bakımının ve son dolum ile test tarihlerinin tüp üzerinde açıkça okunabilmesidir.
Kartlarda sık görülen hatalar
Sahada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır: yeni alınan tüplere kart takılmaması, kartın tüpten ayrılıp dolap içinde ya da masada unutulması, kullanıcı kontrollerinin aylarca işlenmemesi, aynı tarihin bütün tüplere toplu olarak yazılması ve tüp yer değiştirdiğinde konum numarasının güncellenmemesi. Toplu yazılmış tarihler, kontrolün gerçekten yapılıp yapılmadığı konusunda şüphe doğurur. Kartın nemden ve güneşten korunacak şekilde tutulması da okunurluğu için önemlidir.
Kartlar nasıl düzenli tutulur?
En kolay yol, kartlardaki bilgilerin bir tüp listesiyle eşleştirilmesidir. Listede her tüpün konum numarası, tipi, kapasitesi, son kullanıcı kontrolü, son bakımı, son dolumu ve gövde testi tarihi bulunur. Kullanıcı kontrolünü yapan kişi, karttaki tarihi işledikten sonra listeyi de günceller. Yıllık periyodik kontrolde yetkili kişi bu listeyle sahadaki tüpleri karşılaştırır; böylece eksik, fazla ya da yer değiştirmiş tüpler hemen ortaya çıkar. Yangın dolapları ve hidrantlar için de aynı düzenin kurulması, yangın dosyasını bütünleştirir.
Yeni alınan tüplerde kart nasıl başlatılır?
Yeni bir tüp teslim alındığında kontrol kartı ilk günden açılmalıdır. Karta tüpün tipi, kapasitesi, seri numarası ve konum numarası yazılır; üretim tarihi ve tedarikçinin bilgisi eklenir. Tüp yerine asıldıktan sonra ilk kullanıcı kontrolü yapılır ve karta işlenir. Tüp listesine de aynı bilgilerle yeni bir satır eklenir. Yeni tüpün bir sonraki bakım tarihinin baştan belirlenmesi, ilk yıllarda kontrolün unutulmasını önler. Yeni tüplerin kartsız bırakılması, sahada en sık karşılaşılan eksiklerden biridir ve yıllık kontrolde tüpün geçmişinin bilinmemesine yol açar. Satın alma sırasında tedarikçiden tüplerin teslim belgesini ve kullanım kılavuzunu istemek, kartın ilk satırlarını eksiksiz doldurmayı kolaylaştırır.
VEKTORX ile tüp kontrolü
VEKTORX olarak yıllık periyodik kontrolde her tüpü kontrol kartıyla birlikte inceliyor, konum, tip, kapasite, basınç, mühür ve bakım tarihlerini saha uygulamasında tüp tüp kaydediyoruz; e-imzalı rapor müşteri portalından indirilir. Kapsam için yangın tüpü periyodik kontrolü sayfasına bakabilir, tüp sayınızı ve adresinizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kontrol kartı olmayan bir tüp kullanılabilir mi?
Tüp çalışır durumda olabilir, ama geçmişi bilinmediği için güvenle değerlendirilemez. Kartı olmayan bir tüpün bakım ve dolum tarihleri servis kayıtlarından bulunamıyorsa, servise bakım yaptırılıp yeni kart düzenlenmesi en doğru yoldur.
Kartı kâğıt yerine QR kodlu etiketle tutmak mümkün mü?
Mümkündür, yeter ki tüpün yanında okunabilir bir tanımlayıcı bulunsun ve kayda her zaman erişilebilsin. Elektrik kesintisinde ya da internet olmadığında da tüpün son kontrol ve bakım tarihinin görülebilmesi için kartın temel bilgileri tüp üzerinde de okunur kalmalıdır.
Kartta imza olması gerekir mi?
Kartta yapılan her işlemin yanında işlemi yapanın adı ve imzası ya da parafı bulunması, kaydın kim tarafından tutulduğunu gösterir. Servis bakımlarında servis firmasının unvanı ve bakımı yapan kişinin adı da yazılır.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri ve elektrik projelerinde saha deneyimi.