Apartman, Yeni Yapı ve Yüksek Binada Topraklama Ölçümü: İstanbul

İstanbul'da topraklama ölçümü, çalışanı olan her işyerinde ve personel çalıştıran her site, apartman ya da bina yönetiminde en geç yılda bir yapılması gereken periyodik kontroldür. Sanayi tesisleri ve işyerlerinde yıllık olan bu süre, şantiye gibi yer değiştiren tesislerde daha kısadır. Şehrin yüksek binaları, çok bloklu siteleri, alışveriş merkezleri ve organize sanayi bölgeleri, topraklama ölçümünü çoğu zaman paratoner kontrolüyle birlikte gerektirir; yüksek bir yapının yıldırımdan korunma tesisatı ancak sağlam bir topraklamayla işini yapabilir. Bu yazıda İstanbul'daki yapı türlerine göre ölçümün kapsamını ve en sık sorulan soruları ele alıyoruz.

İstanbul'da hangi yapılarda ölçüm gerekir?

Ölçüm ihtiyacı, şehrin yapı çeşitliliğini yansıtır:

• Fabrikalar ve atölyeler: her pano ve makine gövdesi.
• Depolar: şarj alanları, rampa ve soğuk oda panoları.
• Plazalar ve ofisler: ana bara, kat panoları, asansör.
• Alışveriş merkezleri: ortak alan ve kiracı panoları.
• Konut siteleri: blok panoları, otopark, ısı merkezi.
• Okul ve hastaneler: tıbbi alanlar ve kritik panolar.

Her yapıda ölçüm, ana topraklama barasından başlar ve dağıtım zinciri boyunca her panoya, oradan da makine gövdelerine ve kritik ekipmanlara uzanır. Ölçüm noktalarının listesi, yapının tek hat şemasıyla eşleştirilerek hazırlanır.

Paratoner kontrolüyle neden birlikte yapılır?

İstanbul'un yüksek blokları, geniş çatılı fabrikaları ve tepe noktalarındaki yapıları, yıldırımdan korunma tesisatının sağlıklı çalışmasını önemli kılar. Paratoner sistemi yıldırım akımını yakalama ucundan iniş iletkenleriyle toprağa taşır; topraklama zayıfsa bu akım güvenle dağılamaz. Bu yüzden iki kontrolün aynı ziyarette yapılması hem teknik olarak anlamlıdır hem de maliyeti düşürür. Çatıya sonradan konan güneş panelleri, baz istasyonları ve antenler koruma bölgesini değiştirebilir; paratoner kontrolü bu değişiklikleri de değerlendirir. Ayrıntı için paratoner periyodik kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.

Yeni yapılarda ilk ölçüm neden önemli?

İstanbul'da her yıl çok sayıda yeni konut sitesi, ofis binası ve işyeri teslim edilir. Bu yapılarda temel topraklaması inşaat sırasında betonun içine yerleştirilir ve sonradan görülemez. Yapının kullanıma alınmadan önce ölçülmesi, topraklamanın projeye uygun yapıldığını gösteren ilk ve çoğu zaman tek kanıttır. Yönetimin ya da işverenin tesisatı yükleniciden bu ölçümle birlikte teslim alması, ileride çıkabilecek bir eksikte sorumluluğun kimde olduğunu netleştirir. İlk ölçüm aynı zamanda sonraki yılların karşılaştırma noktasıdır.

Mevsim ve hava ölçümü etkiler mi?

Etkiler. Topraklama direnci, elektrodun gömülü olduğu toprağın nemine ve sıcaklığına bağlıdır. Yağışlı dönemlerde toprak nemli olduğu için direnç daha düşük, kurak yaz aylarında ise daha yüksek ölçülebilir. Bu yüzden ölçümün yapıldığı tarih ve hava koşulları raporda not edilir. Bir elektrodun en elverişsiz koşulda da yeterli olması beklendiği için, kurak dönemde yapılan ölçümler daha temkinli bir resim verir. Yıllar içindeki değerler karşılaştırılırken bu mevsim etkisini hesaba katmak gerekir.

Ölçümde hangi noktalara bakılır?

Ölçüm, yalnız topraklama elektrodunun direncini değil, koruma iletkeninin her panoya ve gövdeye kadar kesintisiz ulaşıp ulaşmadığını da gösterir. Ana topraklama barası, ana dağıtım panosu, tali panolar, asansör makine dairesi, jeneratör, hidrofor ve yangın pompası panoları ile metal gövdeli makineler ölçüm listesinin temel kalemleridir. Kaçak akım rölelerinin çalışıp çalışmadığı da aynı ziyarette test edilir. Ölçüm yöntemleri için topraklama ölçümü nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

İstanbul'da sık görülen bulgular

Kontrollerde en sık karşılaşılan bulgular şunlardır: sonradan eklenen panoların ana topraklamaya bağlanmamış olması, eski binalarda topraklama hattı olmayan priz devreleri, bağlantı noktalarında korozyon, nötr ve koruma iletkeninin karıştırıldığı bağlantılar ve paratoner iniş iletkenlerinin tadilat sırasında kesilmiş olması. Kıyıya yakın yapılarda ve nemli bodrumlarda bağlantıların korozyonu daha hızlı ilerler. Bu bulguların çoğu basit müdahalelerle giderilir, ardından ilgili noktalar yeniden ölçülür.

Rapor ve takvim nasıl yönetilir?

Rapor, her ölçüm noktasının adını, ölçülen değeri, değerlendirme ölçütünü ve sonucu içerir; ölçüm yöntemi, cihaz bilgisi ve bir sonraki kontrol tarihi de raporda yazar. Raporun sonunda İSG-KATİP sözleşme numarası ile ölçümü yapanın adı, mesleği ve EKİPNET numarası bulunur. Topraklama, paratoner ve elektrik iç tesisat kontrollerinin aynı aya toplanması, her yıl elektrik dosyasının tek ziyarette tamamlanmasını sağlar.

Yüksek binalarda ölçüm nasıl planlanır?

Plazalar ve çok katlı konut blokları, ölçüm noktalarının katlara yayıldığı yapılardır. Ölçüm genellikle bodrum katlardaki ana topraklama barası ve ana dağıtım panosundan başlar, kolon hattı boyunca kat panolarına ve çatıdaki ekipmanlara uzanır. Asansör makine dairesi, çatıdaki klima santralleri, güneş paneli ve anten bağlantıları ile paratoner iniş noktaları ayrı ölçüm noktalarıdır. Teknik şaftlara ve çatıya erişim için bina yönetiminden önceden izin alınması, ölçümün tek günde tamamlanmasını sağlar. Kat panolarının kiracı alanlarında bulunduğu binalarda, kiracılara ziyaret saatinin önceden bildirilmesi gerekir. Ölçüm sonuçlarının kat bazında raporlanması, bir sorunun hangi kolonda ya da hangi kiracının panosunda olduğunu hemen gösterir.

VEKTORX ile İstanbul'da topraklama ölçümü

VEKTORX olarak merkezimiz Beylikdüzü'nde; İstanbul'un iki yakasında topraklama ölçümünü paratoner ve iç tesisat kontrolleriyle aynı ziyarette planlıyor, her ölçüm noktasını değeriyle saha uygulamasında kaydediyoruz; e-imzalı rapor müşteri portalından indirilir. Ölçüm kapsamı için topraklama ölçümü sayfasına bakabilir, adresinizi ve pano sayınızı teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.