Çerkezköy topraklama ölçümü talepleri, Trakya'nın en yoğun sanayi bölgelerinden birinden gelir. Tekirdağ'a bağlı Çerkezköy'deki Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi ve Ergene havzası boyunca kurulmuş diğer organize sanayi bölgeleri; tekstil, boya-terbiye, kimya, metal, plastik ve gıda fabrikalarını bir araya getirir. Bu tesislerin çoğu orta gerilimden beslenen, kendi trafo merkezine sahip, yüksek kurulu güçlü işletmelerdir. İstanbul'a yakınlığı nedeniyle merkezi İstanbul'da olan pek çok firmanın üretimi de buradadır. Bu yazıda Çerkezköy ve Tekirdağ'daki fabrikalarda topraklama ölçümünün ve diğer periyodik kontrollerin nasıl planlandığını anlatıyoruz.
Bölgedeki başlıca tesis türleri
Çerkezköy ve çevresinden gelen talepler çoğunlukla şu tesislerdendir:
- Tekstil ve iplik fabrikaları
- Boya-terbiye ve apre tesisleri
- Kimya ve plastik üretim tesisleri
- Metal ve makine fabrikaları
- Gıda üretim tesisleri
- Lojistik depolar
Ergene havzası özellikle tekstil ve boya-terbiye tesisleriyle bilinir; bu tesislerin nemli ve kimyasal ortamı, kontrol planında ayrı bir yer tutar.
Büyük fabrikalarda topraklama ağı
Bölgedeki fabrikaların çoğunda topraklama tek bir elektrottan değil, binaların temel topraklamaları, trafo merkezinin işletme topraklaması ve sahaya yayılmış topraklayıcılardan oluşan bir ağdan oluşur. Bu ağın ölçümü, bağımsız bölümlerde üç kutuplu düşüş yöntemiyle, birbirine bağlı bölümlerde pens yöntemiyle yapılır. Her bina, her ana pano ve her makine grubu ayrı ölçüm noktası olarak raporlanır. Büyük sahalarda ölçüm noktalarının işaretlendiği bir kroki, sonraki yılın ölçümünün aynı noktalardan yapılmasını sağlar.
Trafo merkezi ve yüksek gerilim
Orta gerilimden beslenen tesislerde trafo merkezinin topraklaması, yüksek gerilim hücrelerinin ve koruma rölelerinin durumu, tesisin elektrik güvenliğinin temelidir. Bu tesislerde yüksek gerilim işletme sorumlusu bulundurmak zorunludur. Yüksek gerilim hücresi kontrolü ve trafo bakımı, planlı bir duruşta işletme sorumlusunun gözetiminde yapılır; topraklama ölçümünün aynı duruşa alınması, kesinti gerektiren bütün işlerin tek seferde bitmesini sağlar.
Boya-terbiye tesislerinde nem ve korozyon
Boya-terbiye ve apre bölümlerinde ortam sürekli nemli ve sıcaktır; kimyasal buhar metal bağlantılarda korozyonu hızlandırır. Bu bölümlerde topraklama bağlantıları, pano ve buat gövdeleri, motor klemens kutuları ve kablo rakorları her ölçümde gözle de incelenir. Koruma sınıfı uygun olmayan bir buat, çatlamış bir rakor ya da paslanmış bir bağlantı fotoğraflanarak raporlanır. Nemli bölümlerdeki devrelerin kaçak akım rölesiyle korunması ve rölelerin gerçekten açtığının test edilmesi bu tesislerde ayrıca önemlidir.
Tekstilde statik elektrik
İplik, dokuma ve konfeksiyon bölümlerinde lif ve kumaşın hızla hareket etmesi statik elektrik birikmesine yol açar. Makinelerin gövde topraklaması ve eş potansiyel bağlantıları bu yükün güvenle boşalmasını sağlar. Lif tozunun yoğun olduğu ortamlarda pano içlerinin temizliği ve termal kamerayla aşırı ısınma kontrolü, yangın riskini azaltan basit önlemlerdir.
Sürücüler ve enerji kalitesi
Bölgedeki fabrikalarda çok sayıda frekans sürücüsü, kompanzasyon panosu ve büyük motor bir arada çalışır. Harmonikler kompanzasyon kondansatörlerinin ömrünü kısaltabilir, koruma elemanlarında beklenmeyen açmalara ve nötr iletkeninde ısınmaya yol açabilir. Bu belirtiler görülen tesislerde enerji kalitesi ve harmonik analizi, sorunun kaynağını ölçümle ortaya koyar.
Buhar kazanları ve basınçlı kaplar
Tekstil ve gıda tesislerinde buhar kazanları, boylerler, hava tankları ve genleşme tankları yıllık basınçlı kap periyodik kontrolü listesindedir. Boya-terbiye tesislerinin çoğu buhar kazanıyla çalıştığı için bir tarihe dikkat edin: 1 Ocak 2027'den itibaren buhar kazanlarının periyodik kontrolünü yalnız akredite muayene kuruluşları yapabilir; bu tarihten önce alınmış geçerli raporlar süresi boyunca geçerlidir. Kazan dairesinin elektrik panoları ve pompa motorları da topraklama ölçümünün ayrı noktalarıdır; iki kontrolün aynı ziyarete alınması kazan dairesine tek bir planlı girişle işi bitirir.
Kimya ve plastik tesisleri
Parlayıcı ya da patlayıcı madde bulunan bölümlerde topraklama yılda bir ölçülür ve bu süre kaçırılmamalıdır. Tank çiftlikleri, dolum noktaları, karıştırıcılar ve transfer pompaları ayrı ölçüm noktalarıdır; boşaltma sırasında oluşabilecek statik yükün güvenle boşalması eş potansiyel bağlantılarının sürekliliğine bağlıdır.
Makineler ve kaldırma ekipmanları
Fabrikalarda köprülü vinçler, caraskallar, forkliftler, presler ve iplik ile dokuma makineleri yıllık makine periyodik kontrol programındadır. Makine kontrolü sırasında acil durdurma devreleri, koruyucular ve kumanda elemanları denetlenirken, aynı makinelerin gövde topraklaması da ölçüm listesinden işaretlenir. Kontrollerin aynı haftaya alınması, üretim planının yalnız bir kez değiştirilmesini sağlar ve bakım ekibinin aynı makineye iki ayrı ziyaret için hazırlık yapmasını önler.
Çerkezköy'deki tesislerde kontrol takvimi
Tekirdağ'daki tesisler için ziyaretler önceden planlanır ve büyük tesislerde ölçümler birkaç güne yayılır. Kesinti gerektiren işler planlı bakım duruşuna, enerji altında yapılabilenler normal çalışmaya alınır. Tek hat şeması, pano listesi ve önceki raporun önceden paylaşılması, sahadaki süreyi kısaltır.
Dağıtım şirketi ve OSB
Tekirdağ'da elektrik dağıtım şirketi TREDAŞ'tır. Organize sanayi bölgelerinde ise dağıtım çoğu zaman OSB yönetimi tarafından yürütülür; bağlantı ya da güç artırımı başvurusundan önce tesisin hangi dağıtım bölgesinde kaldığının OSB yönetiminden teyit edilmesi gerekir.
VEKTORX ile Çerkezköy'de kontrol
VEKTORX olarak Çerkezköy ve Tekirdağ'daki fabrikalarda topraklama ölçümünü, yüksek gerilim, basınçlı kap, makine ve yangın tesisatı kontrollerini aynı plan içinde yürütüyor, raporları e-imzalı olarak portalda teslim ediyoruz. Ölçüm yöntemleri için topraklama ölçümü sayfasına bakabilir, tesisinizin tek hat şemasını teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
OSB içindeki fabrikamızın elektrik başvurusunu kime yapacağız?
Organize sanayi bölgelerinde elektrik dağıtımı çoğu zaman OSB yönetimi tarafından yürütülür; bölge dışındaki tesislerde dağıtım şirketi TREDAŞ'tır. Başvuruya başlamadan önce tesisin hangi dağıtım bölgesinde kaldığını OSB yönetiminden teyit etmek gerekir.
İstanbul dışındaki fabrikamız için ekip gelir mi?
Evet. Tekirdağ'daki tesisler için ziyaretler önceden planlanır; büyük tesislerde ölçümler birkaç güne yayılabilir ve aynı bölgedeki diğer işlerle birleştirilir. Ulaşım ve konaklama kalemi teklifte ayrıca gösterilir.
Boyahane gibi nemli bölümlerde ölçüm farklı mı yapılır?
Ölçüm yöntemi aynıdır, ancak nemli ve kimyasal buharın bulunduğu bölümlerde bağlantıların korozyonu ve kaçak akım koruması ayrıca incelenir. Pano ve buatların koruma sınıfı, kablo rakorlarının sağlamlığı ve eş potansiyel bağlantıları bu bölümlerde ayrı bir başlık olarak raporlanır.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri ve elektrik projelerinde saha deneyimi.
