Sıcak Su Boyleri Kontrolü: Boyler Tipine Göre Sık Sorulanlar

Sıcak su boyleri kontrolü, boylerin basınçlı kap olarak güvenliğini, ısıtma düzeninin doğru çalıştığını ve suyun sağlıklı biçimde depolandığını birlikte değerlendiren kontroldür. İşyerlerindeki boylerler İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III'e göre en geç yılda bir periyodik kontrole tabidir; kontrolde gövde ve bağlantılar muayene edilir, emniyet ventili ve termostat denenir, boyler hidrostatik teste tabi tutulur. Kontrolün ayrıntısı ise boylerin tipine göre değişir. Serpantinli, elektrikli ve güneş enerjili boylerler ile akümülasyon tankları farklı noktalarda yıpranır. Bu yazıda boyler tipine göre nelere bakıldığını anlatıyoruz.

Serpantinli boylerlerde nelere bakılır?

Serpantinli boylerlerde kullanma suyu, içinden kazan suyu geçen bir serpantinle ısıtılır. Bu tipte iki ayrı devre bulunur ve kontrolün kritik noktası, iki devrenin birbirinden ayrı kalmasıdır. Serpantinde bir delinme olursa kazan suyu ile kullanma suyu karışabilir; bu hem su kalitesini bozar hem de basınç dengesini değiştirir. Kontrolde serpantin bağlantıları, giriş ve çıkış vanaları ve iki devrenin basınçları değerlendirilir. Serpantin yüzeyinde biriken kireç ısı geçişini azaltır; boylerin ısınma süresinin uzaması bunun ilk belirtisidir.

Elektrikli boylerlerde nelere bakılır?

Elektrikli boylerlerde ısıtma, gövdeye takılan rezistanslarla yapılır. Bu tipte basınçlı kap kontrolünün yanında elektrik güvenliği de öne çıkar: rezistans bağlantı kutusu, besleme kablosu, koruma elemanı, kaçak akım rölesi ve gövde topraklaması. Rezistansın kireçlenmesi, aşırı ısınmaya ve rezistans arızasına yol açar. Emniyet termostatının, normal termostat arızalandığında ısıtmayı gerçekten kestiği denenmelidir. Elektrikle ilgili ölçümler, Ek-III'te elektrik tesisatı için sayılan meslekten bir yetkili kişi tarafından yapılır.

Güneş enerjili boylerlerde nelere bakılır?

Güneş enerjili sistemlerde boyler, kolektörlerden gelen ısıyı bir serpantin ya da ceket üzerinden alır. Kapalı devre sistemlerde kolektör devresi basınç altındadır ve kendi genleşme tankı, emniyet ventili ve pompası vardır. Kontrolde boylerin yanında bu devrenin emniyet düzeni de değerlendirilir. Yaz aylarında kolektör devresinde sıcaklık ve basınç yükselebildiği için emniyet ventilinin doğru ayarlı olması özellikle önemlidir. Yardımcı ısıtıcı olarak rezistans ya da kazan bağlantısı varsa onlar da ayrıca ele alınır.

Akümülasyon tankları da kontrol edilir mi?

Evet. Büyük tesislerde sıcak su ya da ısıtma suyu, akümülasyon ya da tampon tank denilen büyük hacimli kaplarda depolanır. Bu tanklar basınç altında çalışıyorsa boylerler gibi basınçlı kap olarak yıllık kontrole tabidir. Büyük hacim, hidrostatik testin doldurma ve bekleme süresini uzatır; bu yüzden akümülasyon tanklarının kontrolü, işletmenin sıcak su ihtiyacının en düşük olduğu döneme planlanmalıdır. Tankın izolasyonu altında gizli kalan korozyon, özellikle bağlantı nozullarının çevresinde aranır.

Bütün boylerlerde ortak kontrol noktaları

Tipi ne olursa olsun her boylerde şu noktalar kontrol edilir:

• Etiket bilgileri ve önceki rapor
• Gövde, kaynak ve bağlantılarda korozyon ve sızıntı
• Emniyet ventilinin açma basıncı
• Termostat ve emniyet termostatı
• Genleşme düzeni ve basınç düşürücü
• Hidrostatik test

Bunlara ek olarak anodun durumu, tabandaki tortu ve tahliye vanasının çalışması, boylerin bakım kayıtlarından izlenir. Ayrıntılı kapsam için boyler periyodik kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.

Sıcaklık ayarı neden önemli?

Boylerin sıcaklık ayarı iki yönden önemlidir. Çok yüksek bir ayar, kullanım noktalarında haşlanma riskini artırır, kireçlenmeyi hızlandırır ve emniyet donanımlarının daha sık devreye girmesine yol açar. Çok düşük bir ayar ise suyun uzun süre ılık beklemesine neden olur; bu da su kalitesi açısından istenmeyen bir durumdur. Ayarın, üreticinin talimatına ve tesisin kullanımına göre yapılması, kullanım noktalarında karıştırıcı vanalarla güvenli sıcaklığın sağlanması en dengeli çözümdür. Hastane, otel ve spor tesisleri gibi çok kullanıcılı yerlerde bu ayarın kayıt altında tutulması yerindedir.

Kontrol ne zaman planlanmalı?

Boylerin en yoğun kullanıldığı dönem kontrol için en uygun zaman değildir. Otellerde sezon açılışından önce, merkezi sistemli sitelerde ısıtma sezonundan önce, fabrikalarda yıllık bakım duruşunda kontrol yapmak bulunan eksiklerin giderilmesine zaman bırakır. Birden fazla boyleri olan tesislerde boylerler sırayla devreden alınır, böylece sıcak su hizmeti kesilmez. Isı merkezindeki kazan, genleşme tankı ve hidroforun aynı ziyarette kontrol edilmesi sistemin bir kez durdurulmasını sağlar.

Kireç ve tortu nasıl yönetilir?

Sert suyun kullanıldığı bölgelerde boylerin tabanında tortu, serpantin ve rezistans yüzeylerinde ise kireç birikir. Kireç ısı geçişini azaltır, boylerin ısınma süresini uzatır ve enerji tüketimini artırır; rezistanslı boylerlerde ise aşırı ısınma ve arızaya yol açar. Tabandaki tortunun tahliye vanasından dönemsel olarak boşaltılması, büyük tesislerde ise su yumuşatma ya da şartlandırma düzeninin kullanılması bu sorunu azaltır. Periyodik kontrolde tahliye vanasının çalışması ve boylerin iç yüzeyi hakkında bakım kayıtlarındaki bilgiler değerlendirilir. Kireç birikimi fark edilen boylerlerde iç temizliğin servis tarafından planlanması, boylerin ömrünü uzatır. Temizlik sırasında anodun da kontrol edilmesi ve gerekiyorsa yenilenmesi, aynı duruşta iki işin birden yapılmasını sağlar.

VEKTORX ile boyler kontrolü

VEKTORX olarak boylerleri tipine göre kontrol ediyor, basınçlı kap muayenesi ile elektrik ölçümlerini aynı ziyarette ama ayrı raporlarla yürütüyoruz; her boylerin test basıncı, ventil ayarı ve gözlemleri saha uygulamasında kaydedilir ve e-imzalı rapor müşteri portalından indirilir. Boyler sayınızı ve tiplerini teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.