Periyodik Kontrol Yönetmeliği Değişikliği 2025: Neler Değişti?

Periyodik kontrol yönetmeliği değişikliği, 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ni değiştiren düzenlemedir. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve beş ana başlıkta yenilik getirdi: periyodik kontrolün ne zaman yapılacağı netleşti, İSG-KATİP sözleşmesi kontrolden en geç bir gün önce onaylanacak hâle geldi, e-imzalı kayıtlar açıkça geçerli sayıldı, "akredite muayene kuruluşu" yerine "ekipman muayene kuruluşu" kavramı geldi ve Ek-III baştan sona yenilendi. Akreditasyon şartı aranan ekipmanların sayısı da 1 Ocak 2027'den itibaren dörtten sekize çıkıyor. Bu yazıda değişikliği işveren gözüyle özetliyoruz.

Periyodik kontrolün zamanı nasıl netleşti?

Yeni metin, takvime bağlı yıllık kontrolün yanında hangi olaylardan sonra kontrol yapılacağını tek tek sayar. Kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce, güvenliği kuruluma bağlı ekipmanlarda kontrol yapılır. Önemli bakım ve onarımdan sonra, sabit olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde ve iskele, sütunlu platform ve kule vinç gibi ekipmanlarda ilk kurulumdan, yükseltme ve değişiklikten sonra da kontrol gerekir. Çalışma yöntemindeki değişiklikler, kazalar, doğa olayları ve uzun süreli kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra da kontrol yapılması istenir. Böylece "yılda bir" kuralı, bir alt sınır değil bir üst sınır olarak daha açık okunur.

Sözleşme ve rapor kurallarında ne değişti?

İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, kontrol hizmeti gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP'teki örneğine uygun bir sözleşme düzenlenmesi ve karşılıklı onaylanması zorunlu oldu. Sözleşmesiz düzenlenen raporlar geçersizdir ve bu kurala aykırı davranan yetkili kişinin yetkisi bir ay süreyle askıya alınır; önceki metinde bu süre altı aydı. Değişiklikle idari yaptırımların yetkili kişiye denetim başına uygulanacağı da hükme bağlandı. Ek-III tablolarında yer almadığı için kontrolü zorunlu olmayan ekipmanlara yapılan kontrollerde ise şekil ve sözleşme şartı aranmayacağı açıkça yazıldı.

E-imza ve kayıtlar için ne getirdi?

Periyodik kontrol sonuçlarının ıslak imzalı olarak saklanmasının yanında, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na uygun güvenli elektronik imzayla imzalanıp elektronik ortamda saklanan kayıtların da geçerli olduğu metne eklendi. Bu, uygulamada zaten yaygın olan e-imzalı raporlar için tartışmayı kapattı. İşletme dışında kullanılan ve kurulum gerektirmeyen seyyar ekipmanlarda ise son periyodik kontrol raporunun ekipmanla birlikte bulundurulması kuralı yer aldı. Şantiyeler arasında taşınan ekipmanlar için bu, raporun bir kopyasının ekipmanla birlikte gitmesi demektir.

Ekipman muayene kuruluşu ne demek?

Değişiklik, yönetmelikteki "akredite muayene kuruluşu" ifadesini "ekipman muayene kuruluşu" olarak değiştirdi ve bu kuruluşları Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar olarak tanımladı. Ayrı düzenleme yayımlanana kadar bu yetki, TÜRKAK'tan TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonu almış muayene kuruluşlarına tanınır. EKİPNET de periyodik kontrollerle ilgili bütün iş ve işlemlerin Bakanlıkça kayıt, takip ve izlenmesi için kullanılan İSG-KATİP modülü olarak tanımlandı.

Akreditasyon listesi nasıl genişledi?

Kule vinçler, LPG tankları ve tesisatları, asılı erişim donanımları ve yürüyen merdivenler zaten akreditasyon şartı olan ekipmanlardı. Değişiklik listeye dört grup daha ekledi:

• Hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları
• Buhar kazanları
• Kablolu taşıma tesisatları
• Sütunlu çalışma platformları

Bu yeni dört grup için kural 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanır; bu tarihten önce usulüne uygun düzenlenmiş raporlar süreleri boyunca geçerli kalır. Rüzgâr türbinlerindeki kaldırma donanımlarına ilişkin tablo satırı ise 1 Şubat 2026'ya kadar uygulanmadı.

Ek-III'te neler yenilendi?

Ek-III, bakım, onarım ve periyodik kontrollerle ilgili hususları düzenleyen ek olarak baştan sona yeniden yazıldı. Rapor bölümleri daha ayrıntılı tanımlandı: genel bilgilerde işyerinin unvanı, SGK sicil numarası, adresi, sözleşme numarası, kontrolün başlangıç tarihi, rapor tarihi ve kontrol metodu yer alır; yetkili kişi bilgilerinde ad, meslek, EKİPNET numarası ve nüsha sayısı yazılır. Bakanlıkça yayımlanan rapor formatı ve kriterleri kapsamındaki kusurların hafif ve ağır olarak derecelendirileceği belirtildi. Katodik koruma tesisatının periyot süresi, standartlarda belirtilmemişse altı aydan bir yıla çıkarıldı. Periyodik kontrol raporuna ek olarak verilen tahribatsız muayenelerde ise muayeneyi yapanın EKİPNET numarası taşıma zorunluluğu bulunmadığı açıkça yazıldı.

Asansörleri etkiledi mi?

İnsan ve yük taşıyan asansörlerin yıllık kontrolü İş Ekipmanları Yönetmeliği'nin değil, ayrı bir mevzuatın konusudur ve yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşlarınca yapılır. Bu nedenle asansörlerin kontrol ve etiketleme düzeni bu değişiklikle değişmedi. Yürüyen merdivenler ise İş Ekipmanları Yönetmeliği'ndeki akreditasyon listesinde yer aldığı için ekipman muayene kuruluşu şartı onlar için sürüyor. Asansörlerin kontrol düzenini asansör periyodik kontrolü sayfasında ayrıca ele aldık.

İşveren için pratik sonuçlar

Değişikliğin işverene yüklediği yeni bir kontrol türü yoktur; ama mevcut kontrollerin düzeni sıkılaştı. En önemli üç sonuç şudur: sözleşme onayı kontrolden en az bir gün önce tamamlanmalı, akreditasyon listesindeki ekipmanlar için doğru kuruluş seçilmeli ve olay sonrası kontroller takvime eklenmelidir. İş güvenliği uzmanınızla birlikte envanteri bu üç başlığa göre gözden geçirmek, 2026 ve 2027 takviminin sorunsuz yürümesini sağlar.

VEKTORX'in yeni düzene uyumu

VEKTORX olarak kontrollerimizi yeni düzene göre yürütüyor, İSG-KATİP sözleşmesini kontrol gününden önce onayınıza sunuyor ve raporlarımızı Ek-III'ün yeni rapor bölümlerine göre e-imzalı olarak hazırlıyoruz; akreditasyon gerektiren ekipmanlarınızı teklifte ayrıca işaretliyoruz. Değişikliğin sizin ekipmanlarınıza etkisini görmek için listenizi teklif formu ile gönderebilirsiniz; makine grubunun kontrol kapsamı makine periyodik kontrol sayfasında yer alıyor.