İstanbul'da periyodik kontrol firması seçerken bakılacak ilk şey, raporu düzenleyecek kişilerin yetkisidir: her ekipman için Ek-III'te sayılan meslekten olmaları, EKİPNET kayıt numaralarının bulunması ve kontrolden önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme yapılması. Akreditasyon şartı olan ekipmanlarda firmanın ilgili ekipmanı kapsayan akreditasyonu da aranır. Asansörlerin yıllık kontrolü ise ayrı bir mevzuata tabidir ve yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşlarınca yapılır. Bu şartları karşılayan firmalar arasında seçim yapılırken rapor kalitesi, teslim biçimi, planlama esnekliği ve şehrin iki yakasına erişim belirleyici olur. Bu yazıda İstanbul'daki işletmelerin firma seçerken sorduğu soruları topladık.
Firma seçerken hangi belgeleri sormalısınız?
Teklif aşamasında şu bilgileri istemeniz, sonradan raporun geri dönmesini önler:
- Yetkili kişilerin meslekleri ve EKİPNET numaraları
- İSG-KATİP sözleşmesinin kim tarafından yapılacağı
- Akreditasyon gereken ekipmanlar için kapsam listesi
- Raporun imza biçimi ve teslim yolu
- Örnek bir rapor
- Ölçüm cihazlarının kalibrasyon belgeleri
Örnek rapor, firmanın nasıl çalıştığını gösteren en açık belgedir. Raporda her ölçüm noktasının ayrı değeri, her ekipmanın kimlik bilgileri, kusurların sınıfı ve bir sonraki kontrol tarihi açıkça yer alıyorsa, firmanın düzenli çalıştığını gösterir.
Disiplinler neden önemli?
Periyodik kontrol tek bir meslek grubunun işi değildir. Elektrik tesisatı, topraklama ve paratoner kontrolleri elektrik kökenli mesleklerin, basınçlı kaplar ve kaldırma ekipmanları makine kökenli mesleklerin yetkisindedir. İş hijyeni ölçümleri ise ayrı bir yetkilendirme kapsamındadır. Bir firmanın bütün disiplinlerde yetkili kişileri bulunuyorsa, bütün kontroller tek ziyarette ve tek bir planla yürütülebilir. Bir disiplinde yetkili kişisi olmayan firmanın o ekipman için düzenlediği rapor ise, imzalayanın mesleği uymadığı için yetersizdir.
Akreditasyon gereken ekipmanlar hangileri?
İstanbul'un inşaat, perakende ve enerji dokusu nedeniyle akreditasyon listesindeki ekipmanlarla sık karşılaşılır. Şantiyelerdeki kule vinçler, cephe işlerinde kullanılan asılı erişim donanımları, alışveriş merkezleri ve toplu taşıma noktalarındaki yürüyen merdivenler ve LPG tankları bunların başındadır. 1 Ocak 2027'den itibaren buhar kazanları, sütunlu çalışma platformları, kablolu taşıma tesisatları ve hareket engelliler için güç tahrikli platformlar da listeye giriyor. Bu ekipmanlar için firmanın akreditasyon kapsamında ilgili ekipmanın yazdığını görmeden sözleşme yapılmamalıdır.
Asansörler için ayrı firma mı gerekir?
Asansörler, iş ekipmanlarından ayrı bir mevzuatla düzenlenir; yıllık kontrollerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yetkilendirdiği A tipi muayene kuruluşları yapar. Kontrol sonucu asansöre renkli bir etiketle işlenir. Bu nedenle asansörler, diğer periyodik kontrollerden ayrı bir kalem olarak planlanır. Asansör makine dairesinin topraklaması ve besleme panosu ise elektrik kontrolünün parçasıdır ve diğer ölçümlerle aynı ziyarette yapılabilir. Asansörlerin kontrol düzeni için asansör periyodik kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.
İstanbul'da planlama neden fark yaratır?
Şehrin büyüklüğü ve trafiği, kontrol gününün verimini doğrudan etkiler. Aynı ilçede birden çok tesisi olan işletmeler için kontrollerin aynı güne toplanması, iki yakada tesisi olanlar için ise yakalara göre ayrı günler belirlenmesi ekibin zamanını sahaya ayırmasını sağlar. Alışveriş merkezleri ve plazalar için bina yönetiminin izin saatleri, fabrikalar için bakım duruşları, okullar için tatil dönemleri planın temel girdileridir. Firmanın bu takvime uyabilmesi, raporların süresinin kaçmaması için önemlidir.
Teklifleri nasıl karşılaştırmalısınız?
Karşılaştırma ancak aynı kapsamı anlatan teklifler arasında anlamlıdır. Her teklifte ekipmanların adet ve kapasitelerinin, elektrik kalemlerinde ölçüm noktası sayısının, yapılacak testlerin ve raporun teslim biçiminin yazmasını isteyin. Bir teklif diğerinden belirgin biçimde ucuzsa, hangi kalemin eksik olduğuna bakın. Ölçüm noktalarının bir kısmının atlandığı ya da hidrostatik testin yapılmadığı bir rapor, denetimde yetersiz kalır ve kontrolün tekrarlanmasına yol açar.
Hangi işaretler dikkat gerektirir?
Bazı durumlar, firmanın kurallara uygun çalışmadığını gösterebilir. İSG-KATİP sözleşmesi yapılmadan sahaya gelinmesi, raporda yetkili kişinin adının ya da EKİPNET numarasının bulunmaması, bütün ölçüm noktalarına aynı değerin yazılması, ekipmanların seri numaralarının boş bırakılması ve kontrolün yalnız gözle yapılması bunların başındadır. İş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren OSGB'lerin ve çalışanlarının periyodik kontrol yapamadığını da hatırlatalım. Bu işaretlerden birini görürseniz raporu dosyaya koymadan önce sorgulayın.
Rapor teslimi ve arşiv neden önemli?
Kontrolün değeri, raporun zamanında ve doğru biçimde elinize geçmesiyle tamamlanır. Raporların hangi sürede teslim edileceğini, hangi biçimde, ıslak imzalı mı yoksa e-imzalı mı, düzenleneceğini ve geçmiş raporlara nasıl erişeceğinizi teklif aşamasında sorun. Çok şubeli işletmeler için bütün raporların tek bir yerden indirilebilmesi, iş güvenliği uzmanının ve denetimin işini kolaylaştırır. Raporlarla birlikte bir sonraki kontrol tarihlerinin listelenmesi ise arşivi takvime dönüştürür. Bir firmanın raporlarını yıllar sonra da aynı düzende sunabilmesi, kontrol geçmişinizin kaybolmamasını sağlar. Firma değiştirdiğinizde eski raporların dosyanızda eksiksiz kalması da bu yüzden önemlidir; yeni firma, karşılaştırma için bu raporlara başvurur ve yıllar içindeki ölçüm değerlerinden tesisinizin gidişatını okur.
VEKTORX'i İstanbul'da tanıyın
VEKTORX olarak 2016'da kurulduk, merkezimiz Beylikdüzü'nde; İstanbul'un iki yakasında ve Türkiye genelinde elektrik, makine, basınçlı kap ve yangın tesisatı kontrollerini EKİPNET kayıtlı yetkili kişilerle ve İSG-KATİP sözleşmesiyle yürütüyoruz; raporlar e-imzalı PDF olarak müşteri portalından indirilir. Tesislerinizin adreslerini ve ekipman listesini teklif formu ile gönderebilir, iş ekipmanlarının kontrol kapsamını makine periyodik kontrol sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bütün kontroller için tek bir firmayla çalışmak mümkün mü?
Elektrik, makine, basınçlı kap ve yangın tesisatı kontrollerinin büyük kısmı, her disiplin için yetkili kişileri bulunan tek bir firmayla yürütülebilir. Akreditasyon şartı olan ekipmanlar ve asansörler ise o yetkiye sahip kuruluşlarca kontrol edilir; bu kalemler için ayrı bir tedarikçi gerekebilir.
Firmanın İstanbul dışındaki şubemize de gelmesi gerekir mi?
Her şubenin kendi raporu olmalıdır, ama raporları aynı firmanın düzenlemesi zorunlu değildir. Tek bir firmayla çalışmak, bütün şubelerin raporlarının aynı düzende olmasını ve takvimin tek elden izlenmesini sağlar.
İlk görüşmede firmaya hangi bilgileri vermeliyim?
Tesisin adresi, ekipman listesi adet ve kapasiteleriyle, pano sayısı, son raporların tarihleri ve kontrol için uygun günler yeterlidir. Bu bilgilerle hazırlanan teklif, sahada sürpriz ek bedel çıkma ihtimalini azaltır.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri ve elektrik projelerinde saha deneyimi.