Esenyurt topraklama ölçümü talepleri, ilçenin yapısı gereği çoğunlukla iki kaynaktan gelir: büyük konut siteleri ve ilçenin farklı bölgelerine yayılmış atölye, depo ve üretim tesisleri. Esenyurt uzun süredir İstanbul'un en kalabalık ilçesidir; yüksek bloklardan oluşan siteler, alışveriş merkezleri, okullar ve sağlık kuruluşları bu nüfusla birlikte büyümüştür. Sanayi tarafında İSİSO Sanayi Sitesi ile Kıraç çevresindeki üretim ve depo tesisleri öne çıkar. Bu yazıda Esenyurt'taki tesis türlerine göre topraklama ölçümünün ve diğer periyodik kontrollerin nasıl ele alındığını anlatıyoruz.
Esenyurt'ta kontrol talebi gelen başlıca yapılar
Esenyurt'ta periyodik kontrol isteyen yapıların dağılımı kabaca şöyledir:
- Yüksek bloklu konut siteleri
- Sanayi sitesi atölyeleri
- Depo ve lojistik tesisleri
- Alışveriş merkezleri ve mağazalar
- Okullar ve kurs binaları
- Özel hastane ve poliklinikler
Bu yapıların her biri farklı bir kontrol listesi taşır. Bir konut sitesinde ağırlık ortak alan tesisatındayken, bir depoda kuvvet hatları ve şarj alanları öne çıkar.
Konut sitelerinde ortak alan tesisatı
Esenyurt'un siteleri çoğunlukla çok bloklu ve yüksek katlıdır. Yönetimin sorumluluğundaki ortak alan tesisatı; ana dağıtım panosu, blok ve kat panoları, merdiven ve otopark aydınlatması, asansör, hidrofor ve kalorifer kazanı beslemelerinden oluşur. Bu tesisatın topraklama ölçümü, her blokta ana topraklama barasının ve panolardaki koruma bağlantılarının ayrı ayrı ölçülmesini gerektirir.
Yüksek bloklarda paratoner tesisatı da yönetimin listesindedir. Çatıya sonradan kurulan baz istasyonları, güneş panelleri ve çanak antenler korunma bölgesini değiştirebilir; iniş iletkenlerinin sürekliliği ve topraklama direnci yılda bir ölçülür. Otoparklarına elektrikli araç şarj noktası ekleyen sitelerde yeni şarj panosunun topraklaması da ölçüm programına girer.
Sanayi sitesi atölyeleri
İSİSO Sanayi Sitesi gibi çok sayıda küçük işletmenin bir arada bulunduğu sitelerde her atölye ayrı bir işyeridir ve kendi raporuna ihtiyaç duyar. Atölyelerde tesisat çoğu zaman makineler eklendikçe büyür; sonradan çekilen bir hatta koruma iletkeni unutulabilir. Ölçüm, ana elektrodun yanında her makine gövdesini ve her panoyu ayrı nokta olarak ele alır. Komşu atölyelerin aynı güne planlanması, her işletme için ulaşım payını düşürür. Atölye kiracı değiştirdiğinde yeni işletmenin, kendi kurduğu tesisatı kendi adına ölçtürmesi gerekir; önceki kiracının raporu bu değişiklikleri kapsamaz.
Depo ve üretim tesisleri
Kıraç çevresindeki depo ve üretim tesislerinde tesisat daha büyük ve daha yüklüdür. Forklift şarj alanlarında aynı anda çalışan şarj cihazları, rampalardaki kapı ve dok mekanizmaları, soğuk odaların kompresörleri ve geniş alanlı aydınlatma, ölçüm noktalarının sayısını artırır. Bu tesislerde topraklama ölçümünün yanında yıllık elektrik iç tesisat uygunluk kontrolü yalıtım, çevrim empedansı ve kaçak akım testleriyle tesisatın bütününü belgeler.
Zemin ve mevsim etkisi
Topraklama direnci zeminin nemine bağlıdır: kuru yaz sonu en yüksek, nemli ilkbahar en düşük değeri verir. Esenyurt'ta yoğun yapılaşma nedeniyle elektrotların büyük kısmı beton ve asfalt altında kalır; bu durumda üç kutuplu yöntem için kazık çakılabilecek toprak alan bulmak zorlaşabilir. Birbirine bağlı çok topraklayıcılı sistemlerde pens yöntemi kullanılır ve hangi yöntemin uygulandığı rapora yazılır. Sitelerde ölçümün her yıl aynı aylara denk getirilmesi, blokların sonuçlarının yıllar içinde karşılaştırılmasına imkân verir.
Okullar, kurslar ve sağlık kuruluşları
İlçedeki okul, kurs binası ve özel hastanelerde kontrol takvimi hizmetin durmaması üzerine kurulur. Okullarda kesinti gerektiren ölçümler tatil dönemlerine, hastanelerde ise teknik servisle belirlenen düşük yoğunluk saatlerine alınır. Bu binalarda topraklama ölçümünün yanında kaçak akım rölelerinin testi, acil aydınlatmanın süresi ve yangın algılama sisteminin kontrolü de yıllık listede yer alır. Sınıflara ya da poliklinik odalarına sonradan eklenen klima ve cihazlar, panoların yeniden ölçülmesini gerektiren tipik değişikliklerdir.
Raporu kim düzenler?
Topraklama raporunu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III'te sayılan bir elektrik ya da elektrik-elektronik mühendisi, teknik öğretmen ya da tekniker düzenler; kişinin EKİPNET kayıt numarası raporda yazar ve kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP'te sözleşme onaylanmış olmalıdır. Site yönetimleri için bu sözleşmeyi işveren sıfatıyla yönetim yapar. Elektrikçi ustasının ya da bakım firmasının teknisyeninin "firma kaşesiyle" verdiği bir rapor, denetimde geçerli sayılmaz.
Abonelik ve sayaç işlemleri
Esenyurt'taki abonelik, sayaç ayrımı ve güç artırımı başvurularının muhatabı, Avrupa yakasının dağıtım şirketi BEDAŞ'tır. Sitelerde bir dükkânın ya da yönetim ofisinin ayrı sayaca alınması, depolarda talep gücünün artması bu başvuruların tipik nedenleridir. Başvuru sırasında tesisatın topraklamasının belgelenmesi istendiğinde, güncel ve e-imzalı bir ölçüm raporu dosyanın hızla ilerlemesini sağlar.
VEKTORX ile Esenyurt'ta kontrol
VEKTORX olarak Esenyurt'taki konut sitelerinde, atölye ve depolarda, okul ve sağlık kuruluşlarında topraklama ölçümünü ve diğer periyodik kontrolleri yapıyor, raporları e-imzalı olarak portalda teslim ediyoruz. Ölçüm yöntemi ve rapor içeriği için topraklama ölçümü sayfasına bakabilir, sitenizin ya da tesisinizin bilgilerini teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Esenyurt'taki sitemizde topraklama ölçümü yaptırmak zorunda mıyız?
Kapıcı, güvenlik ya da teknik personel çalıştıran site yönetimleri işverendir ve ortak alan tesisatının periyodik kontrolünü yaptırır. Topraklama ölçümü bu kontrolün temelidir; ortak alan panoları, asansör ve hidrofor beslemeleri ile paratoner tesisatı ölçüm noktaları arasındadır.
Yağmurlu havada ölçüm yapılır mı?
Yapılabilir, ama zemin nemi topraklama direncini düşürür; ıslak zeminde ölçülen değer, kuru dönemde ölçülecek değerden belirgin biçimde düşük çıkabilir. Ölçüm tarihi ve zemin durumu rapora yazılır; sınıra yakın sonuçların kuru dönemde doğrulanması önerilir.
Depomuzda forklift şarj alanı var; ayrıca ölçülür mü?
Evet. Şarj cihazlarının beslendiği pano ve cihaz gövdeleri ayrı ölçüm noktası olarak raporlanır. Çok sayıda cihazın aynı anda çalıştığı bu alanlarda koruma iletkeninin sürekliliği ve kaçak akım koruması özellikle önemlidir.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri ve elektrik projelerinde saha deneyimi.