EMO Topraklama Ölçüm Bedeli Nasıl Belirlenir? Tarife Mantığı

Topraklama ölçüm bedeli, Elektrik Mühendisleri Odası'nın her yıl yayımladığı mühendislik hizmetleri asgari ücret tarifesine göre belirlenir. Tarife, ölçümü bir mühendislik hizmeti olarak fiyatlar: bedel esas olarak ölçüm nokta sayısına ve tesisin büyüklüğüne bağlıdır, raporlama bedele dahildir, ulaşım ve konaklama ise ayrı hesaplanır. Rakamlar yıldan yıla değiştiği için bu yazıda tutar verilmemiştir; güncel tarife EMO tarafından yayımlanır. Aşağıda tarifenin mantığı, teklifte dikkat edilmesi gereken noktalar ve "çok ucuz" teklifin neden risk taşıdığı açıklanmaktadır.

Asgari ücret tarifesi nedir, kimi bağlar?

EMO, serbest çalışan üyelerinin (SMM belgeli mühendislerin ve büro tescilli firmaların) verdiği hizmetler için her yıl bir asgari ücret tarifesi yayımlar. Tarifenin amacı mühendislik hizmetinin belli bir kalite ve sorumluluk düzeyinin altına inmesini önlemektir: ölçüm için sahaya gitmenin, kalibrasyonlu cihaz kullanmanın, değerlendirme yapmanın ve imzalı rapor düzenlemenin bir maliyeti vardır ve bu maliyetin altındaki fiyat, bu adımlardan birinin atlandığını düşündürür.

Tarife SMM mühendisleri bağlar; işveren için doğrudan bir yaptırımı yoktur. Ancak kamu kurumları ve pek çok büyük işletme, şartnamelerinde EMO tarifesine atıf yaparak teklifleri bu zemine çeker.

Tarife neden her yıl yenilenir?

Tarife bedelleri sabit değildir; Oda her yıl maliyet artışlarını, cihaz ve kalibrasyon giderlerini, ulaşım ve personel maliyetlerini dikkate alarak tabloyu günceller ve resmî sitesinde yayımlar. Bu yüzden geçen yıl aldığınız teklifle bu yılki teklif birebir aynı olmaz; karşılaştırma yaparken iki teklifin aynı tarife yılını esas alıp almadığına bakmak gerekir. Yıl ortasında başlayan çok yıllık sözleşmelerde ise bedelin her yıl güncel tarifeye göre yenileneceği maddesi sözleşmeye yazılır; aksi halde ikinci yılın ölçümü tarifenin altında kalır.

Tarife topraklama ölçümünü nasıl fiyatlar?

Tarifedeki kurgu özetle şöyle işler:

• Ölçüm nokta sayısı temel ölçüttür. Her topraklama elektrodu, pano, makine gövdesi ve eş potansiyel bağlantısı bir noktadır. Tarife, belli bir nokta sayısına kadar bir temel bedel, bunun üzerindeki her nokta için ek bedel öngörür.
• Tesisin büyüklüğü ve türü bedeli etkiler. Bazı tarife kalemleri kurulu güce ya da tesis alanına göre kademelenir; sanayi tesisi ile küçük işyeri aynı kalemde değildir.
• Raporlama bedele dahildir. Ölçüm ve rapor ayrı fiyatlanmaz; mühendisin değerlendirme ve imza sorumluluğu ölçüm bedelinin içindedir.
• Paratoner topraklaması ayrı bir kalemdir. Yıldırımdan korunma tesisatının muayenesi ve ölçümü, tesis topraklamasından farklı bir hizmet olarak fiyatlanır.
• Çok tesisli firmalarda her tesis ayrı rapordur. Aynı firmaya ait farklı adresler ayrı ölçüm ve ayrı bedel demektir.

Bu kurgu sayesinde iki farklı SMM bürosundan alınan teklifler aynı nokta sayısı için birbirine yakın çıkar; büyük fark varsa kapsam farklıdır.

Bedele dahil olmayan kalemler

Tarife, mühendislik hizmetini fiyatlar; aşağıdaki kalemler teklifte ayrı gösterilir:

• Ulaşım, konaklama ve harcırah: özellikle şehir dışı tesislerde.
• KDV: tarife bedelleri KDV hariçtir.
• Tesisatın düzeltilmesi: ölçümde bulunan uygunsuzlukların giderilmesi elektrik yüklenicisinin işidir, ölçüm bedeline dahil değildir.
• Yeniden ölçüm: düzeltme sonrası doğrulama ölçümü, kapsamına göre ayrıca fiyatlanır.
• Ek hizmetler: çevrim empedansı, kaçak akım rölesi testi, termal tarama ve iç tesisat uygunluk kontrolü ayrı kalemlerdir; aynı ziyarette yapılması toplam bedeli düşürür ama topraklama kalemine dahil değildir.

Teklifi nasıl okumalısınız?

Topraklama ölçümü için teklif alırken şu dört satırın açıkça yazılı olmasını isteyin: nokta sayısı, hangi tarife yılının esas alındığı, ulaşım ve konaklamanın dahil olup olmadığı ve raporu imzalayacak kişinin unvanı ile SMM bilgisi. Nokta sayısı yazmayan teklif karşılaştırılamaz; "tesis başı götürü" fiyat çoğu zaman keşif yapılmadan verilmiştir ve sahada nokta sayısı artınca ek bedel çıkar.

Birden fazla hizmeti birleştirmek en etkili tasarruf yoludur. Topraklama, paratoner, kaçak akım rölesi ve iç tesisat kontrolü aynı gün yapıldığında mobilizasyon ve raporlama maliyeti paylaşılır.

Nokta sayısını nasıl tahmin edersiniz?

Teklif istemeden önce kabaca bir nokta sayısı çıkarmak, gelen teklifleri değerlendirmenizi kolaylaştırır. Ana pano ve her tali pano birer noktadır; sabit makinelerin her biri, priz grupları, kablo tavası ve metal boru gibi eş potansiyel bağlantılar ile topraklama elektrotları da sayılır. Küçük bir atölyede bu sayı on civarında kalırken orta ölçekli bir fabrikada yüzü geçebilir. Tek hat şemanız ve makine listeniz varsa sayım dakikalar alır; yoksa keşif ziyareti istemek, sonradan çıkan ek bedelden daha ucuzdur.

Ölçüm bedeli ile düzeltme maliyetini ayırın

Raporda uygunsuzluk çıktığında işletmeler bazen ölçümü yapan firmanın düzeltmeyi de bedele dahil etmesini bekler. Bu iki iş farklıdır ve karıştırılmaması gerekir: ölçüm ve rapor bağımsız bir muayene hizmetidir, düzeltme ise elektrik taahhüt işidir. Aynı firmanın hem ölçüp hem düzeltmesi tarafsızlığı zedeler; bu yüzden ölçüm firması düzeltme önerisi yazar, uygulamayı sizin yükleniciniz yapar, ardından doğrulama ölçümü ayrıca fiyatlanır.

Çok ucuz teklif neden pahalıya gelir?

Tarifenin belirgin biçimde altındaki teklif üç ihtimalden birine işaret eder: ölçüm sahada yapılmamıştır ve rapor masada doldurulmuştur; raporu düzenleyen kişi yetkili değildir; ya da nokta sayısı kasıtlı olarak düşük tutulmuş, tesisin bir kısmı ölçülmemiştir. Üç durumda da elinizde kâğıt vardır ama koruma yoktur. İş kazası soruşturmasında ya da iş müfettişi denetiminde böyle bir rapor işvereni korumaz; aksine, bilerek geçersiz belge bulundurma sonucunu doğurabilir.

Mühendisin sahada geçirdiği süre, kalibrasyonlu cihaz, sigorta ve mesleki sorumluluk raporun gerçek bedelidir. Tarife bu bedelin alt sınırını temsil eder.

VEKTORX, topraklama ölçüm tekliflerini EMO asgari ücret tarifesini esas alarak, nokta sayısını ve kapsamı açıkça belirterek hazırlar; ölçümler SMM belgeli elektrik mühendisinin sorumluluğunda yapılır ve her nokta sahada kayda alınır. Teklif için topraklama ölçümü sayfasını kullanabilir, yetki konusunu topraklama raporu kimler verebilir yazısında okuyabilirsiniz.