Fabrikaya yeni makine aldınız, soğuk hava deposu kurdunuz ya da elektrikli araç şarj istasyonu yapacaksınız; mevcut aboneliğinizin gücü yetmiyor. İstanbul Avrupa yakasında BEDAŞ, Anadolu yakasında AYEDAŞ'a güç artırımı başvurusu yapmanız gerekir. Süreç belgelerle ve bir mühendis projesiyle yürür; bu yazıda adımlar, istenen belgeler ve sık karşılaşılan tıkanma noktaları açıklanmaktadır.
Dayanak
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, dağıtım şirketlerinin bağlantı prosedürleri ve EPDK'nın yıllık bağlantı bedeli tebliğleri; proje tarafında Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği.
1. İhtiyacın belirlenmesi
Önce gerçek ihtiyaç hesaplanır: mevcut yükler, eklenecek yükler, eş zamanlılık. Fazla güç istemek bağlantı bedelini artırır; az istemek birkaç yıl sonra yeni başvuru demektir. Mevcut tesisin projesi yoksa önce as-built röleve çıkarılır.
2. Bağlantı görüşü başvurusu
Dağıtım şirketi portalından (BEDAŞ için TYS, AYEDAŞ için YBP) bağlantı görüşü istenir. İstenen belgeler genellikle şunlardır:
- Tapu veya kira sözleşmesi, ruhsat/yapı kullanma izni (veya ilgili izin belgesi)
- Mevcut abonelik bilgileri (tesisat numarası, sözleşme gücü)
- Talep edilen güç ve yük listesi
- Vaziyet planı ve mimari plan; mevcut proje
- Başvuran adına vekâlet (mühendis veya büro başvuruyorsa)
Bağlantı görüşü; bağlantının AG'den mi OG'den mi (kendi trafonuz) yapılacağını, bağlantı noktasını ve şartlarını belirler.
3. Proje
Bağlantı görüşüne göre SMM mühendis projesi hazırlanır: ölçü panosu, ana kesici, kablo kesiti ve güzergâhı, topraklama; OG bağlantıda trafo merkezi projesi, hücre düzeni, koruma ve YG işletme sorumluluğu. Proje portaldan sunulur.
4. İnceleme ve itirazlar
Dağıtım şirketi projeyi inceler; eksik veya hata varsa yazılı geri dönüş yapar. En sık dönüş nedenleri: eksik belge, tek hat şemasında ölçü devresi hataları, kablo kesiti ve kesici uyumsuzluğu, topraklama projesinin eksikliği, vaziyet planında bağlantı noktasının yanlış gösterilmesi. Her dönüşün gerekçesi kaydedilip düzeltilir; sonraki işlerde aynı hata yapılmaz.
5. Bağlantı bedeli ve sözleşme
Onaydan sonra EPDK birim bedellerine göre hesaplanan bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı anlaşması imzalanır.
6. Uygulama ve saha kabulü
Projeye göre uygulama yapılır (ölçü panosu, kablo, gerekirse trafo merkezi); topraklama ölçümü ve tesisat kontrolü yapılır; dağıtım şirketi saha kabulüne gelir, sayacı değiştirir veya yeni sayacı takar ve enerji verir. OG bağlantıda YG işletme sorumlusu bildirimi tamamlanmış olmalıdır.
Süre ve maliyet beklentisi
Dosya eksiksizse bağlantı görüşü ve proje onayı haftalar, trafo gerektiren işlerde malzeme temini ile birlikte aylar sürebilir. Maliyet üç kalemden oluşur: dağıtım şirketine ödenen bağlantı bedeli, proje ve mühendislik hizmeti, uygulama (pano, kablo, trafo).
Nerede takılır?
Belgelerin eksik olması, ruhsatsız yapılar, kiracı-mal sahibi vekâlet sorunları, projede dağıtım şirketi standardına uymayan çizimler ve kapasitesi dolu şebeke bölgeleri. Başvurudan önce bu noktaların kontrol edilmesi süreci kısaltır.
VEKTORX başvuruyu, projeyi ve kabul sürecini birlikte yürütür; kurumdan gelen her dönüş kayıt altına alınarak sonraki işlerde değerlendirilir: BEDAŞ / AYEDAŞ bağlantı ve güç artırımı, Yeni sayaç ve abonelik, Mevcut durum (as-built) projesi.
Sık sorulan sorular
Güç artırımı ücreti ne kadar?
Dağıtım şirketine ödenen bağlantı bedeli, EPDK'nın her yıl belirlediği birim bedellerle talep edilen güç artışına göre hesaplanır; AG/OG bağlantı tipine ve bölgeye göre değişir. Proje ve mühendislik hizmeti bedeli bundan ayrıdır.
Güç artırımı için proje şart mı?
Evet. Dağıtım şirketi, talep edilen gücü taşıyacak bağlantı hattını, ölçü panosunu ve gerekirse trafo merkezini gösteren SMM mühendis onaylı proje ister; EMO denetimli proje istenen durumlar da vardır.
Başvuru reddedilirse ne olur?
Ret veya itiraz gerekçesi portalda yazılı olarak bildirilir (eksik belge, proje hatası, kapasite yetersizliği). Gerekçeye göre dosya düzeltilip yeniden sunulur; kapasite yetersizliğinde OG bağlantı veya şebeke yatırımı seçenekleri değerlendirilir.
Mevcut sayaç değişir mi?
Güç artışı sayacın akım sınırını veya ölçü tipini (direkt/akım trafolu) aşıyorsa sayaç ve ölçü panosu değişir; bu da projede gösterilir ve kabulde dağıtım şirketi sayacı monte eder.
Elektrik mühendisi (SMM). 2016'dan beri VEKTORX'in kurucusu ve teknik müdürü; periyodik kontrol, topraklama ve paratoner ölçümleri, elektrik projeleri ve İSG uygulamalarında saha deneyimi.